Przy Twoich roślinach fruwają niewielkie czarne muszki? Na 100% są to ziemiórki - jedne z najczęściej spotykanych szkodników roślin. Zobacz, gdzie żerują, jak je zwalczać i co robić, żeby napadały na Twoje rośliny jak najrzadziej.
Ziemiórki - ściąga
- Gromada: owady
- Rząd: muchówki
- Rodzina: ziemiórkowate
- Gatunek: ziemiórka pleniówka
- Wygląd: larwy - białe, dorosłe osobniki - czarne skrzydlate
- Rośliny: większość - szczególnie młode i sadzonki, rośliny doniczkowe (m. in. fikusy, skrzydłokwiaty, peperomie, draceny, epipremnum), balkonowych (lobelie, surfinie, pelargonie) i ogrodowych (m. in. pomidory, poziomki, truskawki, dynie, ogórki, cukinie), szczególnie młode i sadzonki
- Objawy: żółknięcie, brązowienie i obumieranie liści
- Występowanie: cały rok
- Warunki: wilgotne i ciepłe środowisko
- Zwalczanie: tablice lepowe, wyciąg z czosnku, roztwór z mydła potasowego, roztwór z wody i octu, opryski, wymiana podłoża
Ziemiórki - jak wyglądają?
Ziemiórki, a właściwie ziemiórki pleniówki należą do muchówek. Beznogie larwy osiągają długość 6-8 mm. Białe ciało kontrastuje z czarną głową. Jest przezroczyste i widać przez nie ciemny przewód pokarmowy.
Dorosłe ziemiórki przypominają muszki owocówki - są czarne z żółtym odwłokiem. Mają nogi, skrzydełka i czułki. Maksymalna długość ich ciała to 2-6 mm.
Same domowe sposoby często nie wystarczą
Ziemiórki najwięcej szkód wyrządzają w stadium larwalnym – w ziemi, gdzie podgryzają korzenie roślin. Dlatego żółte lepy ograniczają problem tylko częściowo. Jeśli ziemiórki pojawiają się regularnie lub w wielu doniczkach, konieczne jest zastosowanie preparatu działającego w podłożu.
Zobacz skuteczne preparaty na ziemiórki (na larwy i dorosłe)
Ziemiórki - cykl rozwojowy
Dorosłe muchówki żyją zaledwie 7 dni. W tym czasie samica składa co najmniej kilkadziesiąt jaj w podłożu (a bywa, że liczba ta dochodzi do 300). Larwy wykluwają się już po 4 dniach. Po 2-3 tygodniach spędzonych w ziemi przeistaczają się w formę dorosłą i opuszczają podłoże. Od razu są gotowe do składania jaj.
Ziemiórki - kiedy się pojawiają?
Ziemiórki atakują przez cały rok. Wystarczy im stale wilgotna ziemia i ciepło - szczególnie upodobały sobie glebę torfową. Najczęściej sprowadza się je wraz z nowo kupioną rośliną lub podłożem.
Optymalna temperatura dla rozwoju ziemiórek oscyluje wokół 24 stopni, dlatego sprzyja im zarówno lato, jak i grzewczy sezon jesienno-zimowy i zraszanie liści.
Ziemiórki - jakie rośliny atakują?
Ziemiórki pojawiają się zarówno w domu - również na balkonach i w oranżeriach, jak i ogrodzie - zwłaszcza w uprawach pod osłonami. Szczególnie niebezpieczne są dla młodych roślin.
Atakują większość roślin doniczkowych - m. in. skrzydłokwiaty, fikusy, pelargonie, surfinie, lobelie, epipremnum, monstery, storczyki, bananowce, draceny i inne. W ogrodzie żerują m. in. na pomidorach, poziomkach, truskawkach, dyni, ogórkach i cukiniach.
Ziemiórki - jak żerują na roślinach?
Za szkody odpowiedzialne są larwy ziemiórek. Kiedy są młode, odżywiają się materią organiczną w podłożu. W miarę rozwoju zaczynają podgryzać korzenie, by ostatecznie wgryzać się do ich wnętrza. Podczas żerowania zmierzają do szyjki korzeniowej i podstawy niezdrewniałych pędów rośliny. Jeśli podłoże staje się zbyt suche, ziemiórki szukają wody i szybciej zaczynają zjadać korzenie i pędy.
Ziemiórki - objawy żerowania na roślinach
Obecność ziemiórek rozpoznaje się po małych muszkach przypominających owocówki, które fruwają wokół rośliny. To dorosłe osobniki, które same w sobie nie żerują na roślinach, ale składają jaja w ziemi, z których następnie wykluwają się larwy - a te już są groźne.
Uszkodzony system korzeniowy sprawia, że rośliny otrzymują zbyt mało składników pokarmowych i wody. Liście żółkną, następnie brązowieją i obumierają. Szczególnie zagrożone są młode rośliny, których korzenie nie zdążyły zdrewnieć.
Na skutek żerowania ziemiórek rośliny stają się podatne na działanie patogenów, bakterii i wirusów.
Ziemiórki - zwalczanie
Walka z ziemiórkami może trwać nawet kilka miesięcy. Po pierwszych zabiegach należy obserwować rośliny i sprawdzać, czy nie pojawiają się dorosłe osobniki i czy liście oraz łodygi pozostają w dobrej kondycji.
Ziemiórki - domowe sposoby
Larwy przebywają najczęściej w górnych warstwach podłoża, dlatego warto je wymienić - w całości lub przynajmniej do połowy doniczki.
Mydło potasowe na ziemiórki
Roślinę wyjmuje się w całości z doniczki, opłukuje korzenie i myje roztworem sporządzonym z:
- 1 l wody,
- 1 łyżki denaturatu,
- 1 łyżki mydła potasowego (lub kawałka szarego mydła).
Korzenie można zostawić w mieszance na 24 godziny. Następnie płucze się je i sadzi roślinę w świeżym przepuszczalnym podłożu z warstwą keramzytu na dnie.
Pułapka na ziemiórki
Pułapka na dorosłe ziemiórki wygląda tak, jak na muszki owocówki. W małym pojemniku przygotowuje się roztwór z:
- 200 ml wody,
- 1 łyżki octu,
- 1 łyżki płynu do naczyń,
- szczypty kurkumy (żółty kolor wabi ziemiórki).
Pojemnik stawia się tuż przy doniczce (lub w doniczce, jeśli jest duża).
Czosnek na ziemiórki
Ząbek czosnku zalewa się 1l ciepłej wody i zostawia na 4-5 godzin, a następnie podlewa roślinę. Zabieg powtarza się do skutku co kilka dni, aż wszystkie larwy i dorosłe osobniki znikną.
Dobre efekty przynosi też podlewanie roztworem wody utlenionej w proporcji 1:4 z wodą kranową.
Rośliny owadożerne
Jeśli w Twojej kolekcji roślin znajdują się również rosiczki, postaw je w pobliżu egzemplarzy zaatakowanych przez ziemiórki. Pomogą Ci ograniczyć ilość dorosłych muszek, a tym samym - składanych jaj.
W praktyce najlepsze efekty daje połączenie lepów z preparatem zwalczającym larwy w ziemi. Takie podejście przerywa cały cykl rozwojowy ziemiórek i zapobiega ich nawrotom.
Sprawdź, jaki preparat na ziemiórki wybrać w zależności od skali problemu
Ziemiórki - środki ochrony roślin
Istnieją gotowe środki na ziemiórki (zarówno chemiczne, jak i pochodzenia organicznego.
Żółte tablice lepowe działają na dorosłe osobniki. Potnij je na mniejsze kawałki i umieść w doniczce na patyczku, w ziemi (lekko pod kątem) lub przyklej w pobliżu rośliny.
Neemazal T/S to środek owadobójczy do oprysków nalistnych. Na roślinie działa wgłębnie i poraża żołądki szkodników. Co ważne - jest w pełni bezpieczny dla pożytecznych owadów (pszczół i motyli), a ponadto dopuszcza się go w rolnictwie ekologicznym.
[product id="2010,3238,2000"]
Ziemiórki - zwalczanie biologiczne
Nicienie Steinerma feltiae pomagają w naturalny sposób pozbyć się ziemiórek. Sprawdzają się jednak tylko w dużych uprawach profesjonalnych. Skuteczne są także roztocza - np. Hypoaspis aculeifer i Hypoaspis miles.
Po pozbyciu się ziemiórek zasil rośliny środkami zawierającymi fosfor, który przyspieszy regenerację systemu korzeniowego i ogranicz podaż azotu.
Ziemiórki - profilaktyka
Gotowe podłoże ze sklepu może zawierać larwy ziemiórek. Warto poddać je działaniu wysokiej temperatury:
- upiec w piekarniku - wysoka temperatura zabije szkodniki,
- wystawić ziemię w zamkniętym worku foliowym na działanie słońca. Musi być ciemny, żeby przyciągnąć promienie słoneczne i porządnie się nagrzać.
Ziemiórki lubią wilgoć. Im bardziej zbite podłoże, tym większa szansa na to, że się pojawią. Szczególnie świetnie czują się w glebie torfowej, dlatego warto rozluźnić ją piaskiem, z którego woda szybciej odparuje.
Gatunki, które dobrze znoszą chwilowa suszę, warto przesuszyć od czasu do czasu. Przelewanie szkodzi roślinom - dawka wody powinna być dokładnie taka, jakiej potrzebują. Raz na tydzień-dwa można podlać rośliny wodą z wyciągiem z czosnku.
