Zamiokulkas

Świat dowiedział się o nim dopiero na koniec XX w. … Trudno to sobie wyobrazić. Przecież dzisiaj mieszka w co drugim domu! Planujesz stworzyć domową dżunglę, w której znajdą się duże liściaste rośliny? Pamiętaj o zamiokulkasie! Ale najpierw poznaj jego historię i przede wszystkim – wymagania uprawowe.

Zamiokulkas – ściąga

Zamiokulkas – co to za roślina?

Zamiokulkas to wieloletni i wiecznie zielony sukulent z rodziny obrazkowatych. Naturalnie występuje w klimacie zwrotnikowym i podzwrotnikowym w Afryce Wschodniej i Południowo-Wschodniej (Kenia, Malawi, Mozambik, RPA, Tanzania, Zanzibar i Zimbabwe).

Porasta niziny, cieniste gęstwiny lasów podgórskich i zadrzewione części sawanny. Zasiedla formacje miombo, czyli odkryte widne lasy o luźnym drzewostanie (zrzucającym liście podczas suszy) i ciągłej warstwie roślinności runa z dominującymi trawami. Lubi zarośla. Dobrze się czuje na nadrzecznych piaskach i czasem tworzy zwarte zbiorowiska mono gatunkowe. Rośnie również na glebach kamienistych i radzi sobie na wysokościach do 650 m n.p.m. (bywa, że nawet wyżej).

Do powszechnej uprawy wszedł dopiero w 1996 r. dzięki holenderskim firmom ogrodniczym. Od razu zyskał ogromną popularność jako pokojowa roślina ozdobna. Nic dziwnego, bo dobrze sobie radzi w trudniejszych warunkach, toleruje cień i wybacza błędy w uprawie.

Łodygę zamiokulkasa stanowi podziemne krótkie zdrewniałe grube kłącze. Z pąków przybyszowych z jednej strony rozwija liście (rzadko kwiatostany), a z drugiej odgałęzienia kłącza. Wytwarza wzniesione liście właściwe o długości od 50 do 80 cm, na które składają się mniejsze skórzaste listki, zgrubiałe i podłużne (w przybliżeniu eliptyczne). Jeśli zrzuci listki, mogą się one ukorzenić, zregenerować organ spichrzowy i wykształcić nową roślinę. Liczba liści zależy od temperatury – im wyższa, tym rozwija ich więcej.

Kolbowate kwiatostany powstają na poziomie gruntu, ale bardzo rzadko pojawiają się u zamiokulkasów w uprawie domowej.

Zamiokulkas – ciekawe odmiany

Odmiany powstają przez spontaniczne mieszanie genów, ale także przy wykorzystaniu mutagenów. Na przykład odmiany pstrolistne i karłowe uzyskano dzięki kolchicynie.

Zamiokulkas Raven – liście mocno ciemnozielone owalne i błyszczące, z daleka wyglądają jak czarne; pokrój wzniesiony kępiasty,

Zamiokulkas Zenzi – grube mięsiste pędy u nasady beczułkowate, gęste ulistnienie (listki mniejsze niż u klasycznej odmiany); pokrój niski i zwarty,

Zamiokulkas Jungle Warrior – liście ciemnozielone, prawie czarne; czasem zmieniają się w purpurowoczarne,

Zamiokulkas Dwarf Zamicro – liście ciemnozielone, mniejsze niż u innych odmian, niski wzrost,

Zamiokulkas Chameleon – liście jasnożółte z zielonkawym unerwieniem (młode – jaskrawo żółte), grube i błyszczące; z biegiem czasu wybarwiają się na zielono; odmiana kolekcjonerska,

Zamiokulkas Variegata – liście pstre, żółtawo-zielone o nieregularnych znaczeniach (paskach, kropkach), niektóre liście całe żółte.

Zamiokulkas – wymagania i warunki

Zamiokulkasy to w naszym klimacie rośliny doniczkowe, ale ich mięsiste korzenie pozwalają też na uprawę hydroponiczną. W przeciwieństwie jednak do innych roślin z rzędu żabieńcowatych nie zasiedlają wód w swoim naturalnym środowisku.

Stanowisko dla zamiokulkasa

Optymalne stanowisko to półcień, a więc wystawa zachodnia. Postaw zamiokulkasa tak, żeby nie docierało do niego bezpośrednie promieniowanie słoneczne, tylko rozproszone (np. na komodzie 1-2 m od okna). Nadmiar słońca sprawia, że na listkach pojawiają się brązowe plamy. Wyjątek stanowią młode zamiokulkasy, które oświetla się nawet przez 16 godzin na dobę w temperaturze 29-32°C.

Dorosłe rośliny wymagają temperatury 20-25°C.

Zamiokulkas dobrze rośnie też w całkowitym cieniu, jednak tylko przez jakiś czas. Na dłuższą metę brak słońca mu szkodzi, liście wydłużają się, żeby złapać nieco promieni, a w końcu opadają lub żółkną (objaw chlorozy).

Podłoże dla zamiokulkasa

Na dnie doniczki rozłóż warstwę drenażową z keramzytu. Wysyp żyzne, próchnicze i, przepuszczalne podłoże, zawierające piasek lub żwir. Opcjonalnie użyj gotowej ziemi do kaktusów i sukulentów. Zamiokulkas wymaga gleby o kwaśnym odczynie (5,5-6,5 pH). Sadzi się go w szerokich, ciężkich i stabilnych doniczkach, które nie przewrócą się pod ciężarem liści. Nie muszą być wysokie, bo kłącza rozrastają się na boki.

Podlewanie zamiokulkasa

Roślinę nawadniaj umiarkowanie, dopiero kiedy podłoże całkiem przeschnie. Na stanowiskach zacienionych podlewaj sporadycznie, nawet co 3-4 miesiące. Młode okazy intensywnie rosną, więc potrzebują stale lekko wilgotnego podłoża.

Zamiokulkasa lepiej przesuszyć, niż przelać, bo nadmiar wody powoduje gnicie korzeni.

Niedobór wody sprawia, że liście się marszczą, a łodygi tracą jędrność. Z kolei za duża ilość wody sprawia, że liście żółkną, a kłącze staje się brązowe. Jeśli nie zareagujesz w porę, zgniją całe bulwy.

W czasie suszy zamiokulkas może przejść w stan spoczynku i pozbyć się listków. Na liściach zostaną jednak ich ogonki, z których odrosną kolejne listki.

Gromadzi do 91% wody w liściach i 95% w ogonkach. Potrafi znieść susze aż do 6 miesięcy.

[product id="637,60,1591"]

Zamiokulkas – nawożenie

Wiosną i latem co 3 tygodnie stosuj nawozy wieloskładnikowe lub nawozy do kaktusów i sukulentów. Dokarmiaj go przy podlewaniu – nawozy rozcieńczaj z wodą w proporcji nawet 1:2 czy 1:4. Za duża dawka składników pokarmowych powoduje, że kłącza i liście gniją.

Zamiokulkas – przesadzanie

Młode okazy przesadza się do większych doniczek co rok, a starsze co kilka lat. W obu przypadkach robi się to na wiosnę, zanim obudzą się po zimie lub na koniec lata, kiedy kłącza najsilniej przyrastają.

Sygnał do zmiany doniczki wysyłają korzenie i bulwy. Jeśli zaczynają wystawać górą lub przez otwory odpływowe, to znak, że czas na przesadzanie. Dobrym terminem jest też koniec lata, bo wtedy kłącza silnie przyrastają.

Zamiokulkas lubi mieć ciasno w doniczce, ale jeśli jest zbyt ścieśniony, obumiera, dlatego dopasuj ją do rozmiaru kłącza. Uważaj też na delikatny system korzeniowy.

Zamiokulkas – rozmnażanie

To gatunek łatwy w rozmnażaniu. Sadzonkom wystarczy temperatura 21-23°C i żyzne wilgotne podłoże (np. perlit i torf w proporcji 1:1).

Rozmnażanie zamiokulkasów przez podział kłącza

Wyjmij roślinę, rozplącz korzenie, oddziel bulwy przybyszowe i każdą z nich posadź do osobnej donicy. Pamiętaj, żeby dobrać odpowiedni rozmiar donicy. W zbyt dużej część podziemna za bardzo się rozrośnie, a to zablokuje rozwój liści. Zabieg przeprowadź wiosną u dorosłych (kilkuletnich) okazów.

Rozmnażanie zamiokulkasów z sadzonek liściowych

Oderwij listki ze środkowej lub dolnej części liścia i umieść je w podłożu na głębokości 1 cm. Skieruj je ukośnie, tak żeby rosły w stronę krawędzi donicy, nie zasłaniały się i nie przerastały.

W ten sposób najlepiej rozmnażać kilka listków w jednej doniczce. Nawadniaj podłoże, ale go nie przelewaj. Listki ukorzenią się w ciągu miesiąca od posadzenia, a w ciągu roku rozwiną w pełną roślinę. Kiedy się wzmocnią, przesadź je do osobnych doniczek.

Zamiokulkas – zimowanie

Zimą obniż temperaturę do maksymalnie 16°C. Jeśli temperatura spadnie poniżej 5°C, roślina obumrze. Podlewanie ogranicz do 1-2 razy w miesiącu, dopiero kiedy podłoże porządnie przeschnie.

Zamiokulkas – szkodniki i choroby

Rzadko trapią go nieproszeni goście. Czasem pojawią się mszyce i przędziorki – mogą przejść z innych roślin. Jeśli zauważysz, że pojawiły się w Twojej domowej dżungli, obserwuj zamiokulkasa i ewentualnie zastosuj prewencyjnie środki przeciwko tym szkodnikom (np. Siltac działa na oba gatunki).

Z zanieczyszczonego i zakażonego podłoża może rozwinąć się fytoftoroza, choroba grzybowa, która powoduje gnicie korzeni. W tym przypadku pomogą środki do odkażania gleby – np. Proplant i Magnicur Energy.

[product id="932,1740,115"]

Zamiokulkas – ciekawostki

Więcej porad w e - booku