Turzyca

Rozprzestrzeniła się prawie po całym świecie, dzieląc na kilka tysięcy gatunków. Wypełnia puste przestrzenie w ogrodzie i stanowi tło dla roślin ozdobnych na rabatach. Lubi się z oczkami wodnymi, skalniakami i donicami. Turzyca to roślina uniwersalna, a wśród licznych odmian szybko znajdziesz takie, którym będą odpowiadały warunki w Twoim ogrodzie!

Turzyca – ściąga

Turzyca – co to za roślina?

Turzyce to rodzaj roślin z rodziny ciborowatych, czyli turzycowatych. Czasem mylnie zalicza się je do traw. Obejmują ponad 2000 gatunków roślin, występujących na całej kuli ziemskiej. Największe zagęszczenie znajduje się na obszarze klimatu umiarkowanego, a najmniejsze w strefie tropikalnej i Afryce Subsaharyjskiej.

Turzyce dominują nad innymi grupami roślin w tundrze arktycznej i Alpach oraz na tych podmokłych siedliskach, na których głębokość wody dochodzi do 50 cm. Większość z nich lubi tereny podmokłe, bagna, torfowiska (w tym wapienne) i brzegi stawów. Licznie rosną w rowach, wzdłuż strumieni i w strefach nadbrzeżnych.

Pełnią ważną rolę w ekosystemach bagiennych, w górach, tundrze i na wydmach (chronią przed erozją podłoża). Większość turzyc stanowią rośliny wieloletnie.

W Polsce identyfikuje się ok. 1000 gatunków roślin turzycowatych, m.in.:

• turzycę błotną – rośnie na większości terenów oprócz gór,
• turzycę białą – Tatry i Pieniny,
• turzycę włosowatą – Sudety i Karpaty,
• turzycę piaskową (gatunek chroniony) – nad Bałtykiem, w dolinach dolnej Wisły i Odry, w Puszczy Kampinoskiej i na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej,
• turzycę drżączkowatą – południowa Polska,
• turzycę palczastą – lasy liściaste i iglaste na terenie całego kraju,
• turzycę ptasie łapki – Pomorze, południowo-zachodnia Małopolska, Karpaty,
• turzycę pęcherzykowatą – na obszarach podmokłych, pospolicie na niżu, rzadziej w górach, chyba że w mocno wilgotnych miejscach.

Liście turzyc są przeważnie długie i płaskie (u niektórych gatunków zwijają się) o równoległym żyłkowaniu i wyraźnym nerwie głównym. Mogą być delikatne i wąskie lub szerokie, czasem z ostrym brzegiem. Występują w kolorach zielonym, czerwonym i brązowym. Kwiaty zwykle zbierają się w kwiatostany, tylko czasem pojawiają się pojedynczo.

Turzyce zwykle rosną w kępach, choć spotyka się też gatunki zadarniające i rozrastające się przez rozłogi (np. turzyca japońska), które wymagają więcej miejsca.

Turzyca – odmiany do ogrodu

Turzyca japońska Vanilla Ice – o długich wąskich zimozielonych liściach, przewieszających się łukowato. Mają wyraźny kremowy margines i zielony środek z cienkimi jasnymi paseczkami. Kwitnie w kwietniu i maju, rozwijając kłosowate kwiatostany o żółtym lub beżowym zabarwieniu. Dorasta do 30-40 cm wysokości, tworząc gęste kępy. Preferuje stanowiska od półcienistych do cienistych.

Turzyca Howarda Phoenix Green – wiosną i latem jej liście są zielone, a jesienią przebarwiają się na pomarańczowożółto, wytrzymując całą zimę. Ich końcówki lekko się przewieszają, nadając roślinie fontannowy pokrój. Kwitnie w mają i czerwcu, wytwarzając drobne kłosowate kwiatostany. Osiąga do 40 cm wysokości. Rośnie w słońcu i półcieniu.

Turzyca oszimska Evergreen – odmiana o zielonych liściach przewieszających się łukowato. Kwitnie w czerwcu, wypuszczając niewielkie kwiatostany. Tworzy gęste kępy o wysokości 30-40 cm. Rozwija się w cieniu, półcieniu i w słońcu mocno rozproszonym. Należy do roślin zimozielonych.

Turzyca Buchanana Fire Fox – liście w kolorze miedzi, z brązowymi i czerwonymi odcieniami. Kwitnie w kwietniu i maju, wytwarzając brązowo-zielone małe kłosy. Większe znaczenie dekoracyjne mają zdecydowanie jej liście, które utrzymują kolor przez całą zimę. Osiąga do 60 cm wysokości, zachowując wazonowy pokrój. Lubi słońce i półcień.

Turzyca ptasie łapki Variegata – intrygująca nazwa pochodzi od kwiatostanów, rozdzielających się na 3 części. Cienkie liście mają kremowy środek i zielony margines. To gatunek zimozielony i dekoracyjny, choć na przełomie kwietnia i maja rozwija tylko drobne brązowe kłosowate kwiatostany. Wyróżnia się wzniesionym pokrojem i najlepiej czuje się w słońcu lub półcieniu.

Turzyca – wymagania i warunki

Turzyce porastają ogromną część kuli ziemskiej, dlatego wśród nich znajdziesz gatunki przystosowane zarówno do środowiska podmokłego, jak i suchego, chłodnego i upalnego. Do ogrodu wybieraj te rośliny, które dobrze znoszą klimat umiarkowany i warunki zimowe.

Stanowisko dla turzycy

Turzyce wykazują dużą tolerancję pod względem nasłonecznienia, choć niektóre zdecydowanie wolą cień, jak np. turzyca oszimska Evergold, turzyca japońska Vanilla Ice i turzyca wiosenna The Beatles.

Inne najlepiej rosną w półcieniu z dostępem do rozproszonego światła słonecznego przez kilka godzin dziennie – np. turzyca Buchanana Fire Fox, turzyca Morrowa Ice Dance i turzyca japońska Variegata.

W słońcu bardzo dobrze czują się takie odmiany, jak turzyca włosista Frosted Curls, turzyca piaskowa Aurea i turzyca sztywna Bowles Golden.

Większość turzyc uprawianych w polskich ogrodach preferuje zaciszne miejsca. Lepiej rosną, kiedy chroni się je przed silnym wysuszającym wiatrem, zwłaszcza zimowym.

Podłoże dla turzycy

Turzyce do ogrodu dobierz pod kątem gleby, która się w nim znajduje. Większość gatunków wymaga gleb przepuszczalnych.

Turzyca piaskowa preferuje mocno piaszczyste podłoża i toleruje niedobór składników pokarmowych. Rozwija bardzo długie mocne kłącza, dzięki którym korzysta z głębszych zasobów wodnych. Może rosnąć np. na skalniaku.

Turzyce japońska, oszimska i Buchanana lubią przepuszczalne gleby, ale o stałej i umiarkowanej wilgotności. Poradzą sobie na rabacie w towarzystwie roślin o podobnych wymaganiach.

Turzyca bagienna i błotna wymagają stałej wilgotności, lubią ciężkie gliniaste gleby, zasobne w próchnicę. Sprawdzają się w nasadzeniach przy oczkach wodnych i przydomowych stawach.

Podlewanie turzycy

W okresach suszy turzyce podlewaj regularnie. Jeśli w Twoim ogrodzie rośnie np. turzyca japońska, turzyca ptasie łapki lub turzyca oszimska, nawadniaj je, kiedy tylko zobaczysz, że wierzchnia warstwa ziemi przeschła. Nie przelewaj podłoża, bo turzycom wystarcza umiarkowaną wilgotność. Wokół roślin rozłóż ściółkę, która ograniczy parowanie wody z gleby.

W czasie intensywnego wzrostu, czyli wiosną i latem zwiększ częstotliwość podlewania. Ogranicz nawadnianie zimą, kiedy rośliny znajdują się w stanie spoczynku.

Turzyce w uprawie doniczkowej podlewaj nawet 2-3 razy w tygodniu, bo ich podłoże szybciej wysycha.

Turzyca – nawożenie

Turzycom wystarczy kompost lub obornik wymieszany z ziemią w momencie sadzenia. Na wiosnę, kiedy rozpoczną sezon wegetacyjny, zasil je nawozem mineralnym. Jeśli rosną na jałowej glebie, to wiosną i latem dokarmiaj je niewielką ilością nawozu lub biohumusu.

[product id="2583,3139,3416"]

Turzyca – przycinanie

Co kilka lat przytnij krótko turzycę, żeby odmłodzić kępę – na 5-15 cm nad ziemią. Usuń przy tym również przemarznięte i uschnięte liście oraz pędy. Roślina zintensyfikuje wzrost i wypuści nowe mocne liście. Zabieg przeprowadź na wiosnę od połowy marca do połowy kwietnia, zanim zacznie rozwijać młode pędy.

Turzyca – rozmnażanie przez podział bryły korzeniowej

Zabieg ten wykonaj wiosną lub jesienią. Podziel bryłę korzeniową tak, żeby każdy nowy fragment miał kilka liści. Posadź je w wybranych miejscach zasilonych kompostem. Dzielenie kępy dobrze wpływa na kondycję rośliny, odmładza ją i pobudza do silnego rozwoju. Poza tym turzyce intensywnie rozrastają się pod ziemią i od czasu do czasu wymagają podziału, tak żeby nie zagłuszać innych roślin.

Turzyca – zimowanie

Większość turzyc jest zimozielona. Te gatunki, które rosną w Polsce lub są uprawiane w naszych ogrodach, bardzo dobrze radzą sobie podczas najzimniejszych miesięcy. Jeśli panuje surowa zima, okryj turzycę agrowłókniną lub stroiszem. Po zimie wyczesz ją ze starych wyschniętych liści, przytnij chore i uszkodzone.

[product id="66,1948,1610"]

Turzyca – szkodniki i choroby

Byliny te odporne są na ataki nieproszonych gości i patogenów. Przy niewłaściwej pielęgnacji, czyli nadmiernym podlewaniu i zagęszczeniu, mogą trapić je choroby grzybowe, takie jak:

Mączniak prawdziwy – na liściach zauważysz biały mączysty nalot. Usuń zarażone części rośliny i zastosuj oprysk środkami: Nimrod, Scorpion lub Siarkol.

Plamistość liści – liście pokrywają się ciemnymi plamami. Skutecznie zadziała preparat Signum.

[product id="1751,288,1756"]

Turzyca – ciekawostki

Więcej porad w e - booku