Trzmielina to roślina pochodząca z Chin i Korei. Rozprzestrzeniła się jednak i naturalnie występuje niemal na całej północnej półkuli. Można ją spotkać w Ameryce Północnej i Środkowej, Azji, Afryce, ale też na północnych krańcach Nowej Zelandii i Australii.
Nie wymaga ona dużej uwagi, a dodatkowo jest zimozielona. Dlatego warto się jej przyjrzeć i posadzić w ogrodzie.
Trzmielina - ściąga
- Wysokość: do 5 m
- Kwitnienie: od maja do czerwca
- Stanowisko: słoneczne, półcieniste
- Pochodzenie: Chiny, Korea
- Podłoże: zasadowe lub obojętne, żyzna, próchnicza, przepuszczalna
- Nawożenie: kompost lub nawóz wieloskładnikowy raz w roku
- Podlewanie: umiarkowane
- Rozmnażanie: przez nasiona, sadzonki pędowe
- Szkodniki i choroby: opuchlaki, przędziorki, mączniak prawdziwy, fytoftoroza, antraknoza
Trzmielina - co to za roślina
Trzmielina to krzew, który w zależności od odmiany dorasta do niewielkich (ok. 40 cm) lub bardzo pokaźnych (do 5 metrów) rozmiarów. Jej drobne kwiaty nie są imponujące.
Ozdobne są za to liście, które mogą przybierać przeróżne kolory. W sklepach i szkółkach można znaleźć odmiany z jaskrawo żółtymi, białymi, zielonymi lub ogniście czerwonymi liśćmi.
Wygląd i brak szczególnych wymagań w uprawie sprawił, że trzmielina bardzo często gości w naszych ogrodach. Trzeba jednak uważać na jej owoce, które są szczególnie trujące.
Trzmielina bardzo dobrze wygląda posadzona w grupach, szpalerach oraz jako roślina zadarniająca rabaty i większe powierzchnie.
Trzmielina na żywopłot
Z trzmieliny można wykonać żywopłot. Odmiana Fortune’a jest zimozielona. Świetnie znosi też częste przycinanie i formowanie. Do tego jest dość zwarta i sztywna, a jej gałęzie nie opadają mocno na boki.
Minusem jest niewielki rozmiar tej rośliny. Zazwyczaj wysokość nie przekracza 50 cm. Taka wysokość dobra jest do różnego rodzaju obwódek dla rabat i ogrodów w stylu angielskim.
Chcąc zbudować wysoki żywopłot z trzmieliny warto wykorzystać dodatkowe podpory oraz inne gatunki (np. trzmielinę na pniu).
Trzmielina - odmiany
Na świecie naliczono około 140 odmian trzmieliny. W Polsce w celach ozdobnych wykorzystuje się ok. 20. Jedne z najbardziej popularnych to trzmielina Fortune’a (zimozielony niski krzew dorastający do 40-50 cm wysokości) oraz trzmielina oskrzydlona (dorastająca do ok. 3 metrów). Ta druga niestety gubi liście na zimę.
A jakim jeszcze trzmielinom warto się przyjrzeć? Oto najczęściej pojawiające się odmiany i gatunki w polskich ogrodach.
Trzmielina pnąca
Trzmieliną pnącą czasami nazywa się trzmielinę Fortune’a. Nie jest to typowa roślina pnąca, wspinająca się na różnego rodzaju kratki i pergole. Ale jej pędy mają pewne właściwości, które na to pozwalają. Trzeba je jednak w tym ręcznie wspomagać.
Trzmielina na pniu
Trzmielina na pniu to nic innego jak trzmielina szczepiona. Dzięki temu, że jest sztywna i zbita to bardzo dobrze nadaje się do formowania na kule. Można ją też wykorzystać do tworzenia żywopłotów. Swym wyglądem może przypominać wierzbę Hakuro.
Trzmielina płożąca
Dorasta do ok. 30 cm wysokości i rozpościera się na ok 100 cm szerokości. Potrafi świetnie zadarniać większe połacie, a nawet wspinać się. Trzmielina płożąca najczęściej spotykana jest z zielono-białymi liśćmi.
Trzmielina czerwona - ognisty krzew
Ognisty krzew (jak często jest nazywana) to trzmielina oskrzydlona z intensywnie czerwonymi liśćmi. Nadaje się na żywopłot (dorasta do 150-180 cm wysokości), ale niestety gubi swoje piękne liście na zimę.
Trzmielina - wymagania i warunki
Trzmielina nie jest bardzo wymagającą rośliną. Tak naprawdę będzie rosła wszędzie, gdzie ją posadzisz. Ale jeśli chcesz jej zapewnić najlepsze warunki to poniżej zamieszczamy garść porad na ten temat.
Stanowisko dla trzmieliny
Trzmielina najbardziej lubi stanowisko słoneczne lub półcieniste. Im więcej słońca dostanie tym ładniej i bardziej intensywnie wybarwią się jej liście. Może rosnąć też w cieniu, ale wtedy lepiej postawić na odmiany, które sobie w nim najlepiej poradzą - np. Coloratus lub Dart’s Blanket.
Jaka ziemia dla trzmieliny
Ziemia dla trzmieliny powinna być żyzna, próchnicza i przepuszczalna. Najlepsza będzie taka o obojętnym odczynie pH, ale równie dobrze poradzi sobie w lekko zasadowej lub lekko kwaśnej glebie. Do podłoża warto dodać nieco gliny i piasku.
Podlewanie trzmieliny
Trzmielina nie lubi nadmiernej wilgoci. Wtedy liście stają się mało atrakcyjne i mogą gnić. Podlewamy ją w umiarkowanych ilościach. Wyjątkiem są okresy wysokich temperatur i suszy - wtedy najlepiej podlewać ją codziennie.
Sadzenie trzmieliny
Trzmielina najlepiej wygląda sadzona w grupach, pasach, szpalerach lub żywopłotach. Warto zapewnić jej odpowiednie odstępy. Wysokie egzemplarze dorastające do 1,5-2 m wysokości sadzimy w odstępie co najmniej 100-120 cm. Mniejsze odmiany mogą być sadzone w odstępie ok. 50 cm.
Podczas sadzenia do dołka z ziemią warto dodać kompost lub nawóz wieloskładnikowy.
Trzmielina - nawożenie
Trzmielina nie wymaga obfitego nawożenia. Poradzi sobie nawet bez niego i też będzie wyglądać pięknie. Ale w takich przypadkach może osiągać niższe rozmiary. Raz w roku - na wiosnę warto zasilić ją kompostem lub nawozem wieloskładnikowym do roślin ogrodowych.
[product id="640,2583,1576"]
Trzmielina - rozmnażanie
Najbardziej popularne są dwa sposoby rozmnażania trzmieliny.
Rozmnażanie trzmieliny z nasion
Pierwszy sposób polega na użyciu nasion. Jeśli chcesz je zebrać ze starszej rośliny to znajdziesz je oczywiście w owocach. Jesienią otwierają się one i wtedy naszym oczom ukazują się właśnie nasiona, które następnie wysypują się na ziemię - dlatego wokół starszych egzemplarzy w ogrodach można znaleźć mnóstwo młodych siewek.
Nasiona wysiewamy w standardowy sposób, dbając o odpowiednią wilgotność podczas kiełkowania. Trzeba pamiętać, że owoce (a więc i nasiona) trzmieliny są silnie trujące, dlatego taki proces warto przeprowadzić w rękawiczkach.
Rozmnażanie trzmieliny z pędów
Drugi popularny sposób to rozmnażanie trzmieliny z pędów. W sierpniu ze starszych egzemplarzy (co najmniej 3-letnich) pobieramy ok. 10-20 cm pędy. Taki odcięty pęd powinien składać się z części młodej (tegorocznej) oraz starszej - zdrewniałej (2-3 letniej).
Taki pęd należy posadzić w ziemi, która składa się w połowie z torfu, a w połowie z piasku. Zimą przechowujemy doniczki z sadzonkami w temperaturze ok. 10 stopni Celsjusza. Na wiosnę będzie można je posadzić.
Trzmielina - szkodniki i choroby
Trzmielina - choć bardzo odporna i mało wymagająca może mieć też swych naturalnych wrogów - szkodniki i choroby.
Jeśli na liściach swojej trzmieliny znajdziesz dziury to znak, że mogły zaatakować ją opuchlaki. Niebezpieczne są ich dorosłe postacie - chrząszcze, które wygryzają wspomniane dziury, jak i larwy, które żerują na korzeniach i powodują zamieranie całej rośliny. Chrząszcze warto opryskać Mospilanem, a larwy P-Drakolem.
Jeśli na liściach znajdziesz mozaikowate plamki i przebarwienia lub zaczynają one brązowieć i opadać, to może być oznaka pojawienia się przędziorków. W ich przypadku najlepiej zastosować Emulpar 940 EC, Karate Gold lub Laser 940 EC.
Biały nalot na liściach to może być mączniak prawdziwy. To tylko pierwszy objaw. Później liście brązowieją, zwijają się i opadają. Taką roślinę warto spryskać za pomocą Signum 33 WG lub wrotyczu.
Brązowienie liści i obumieranie pędów to oznaki fytoftorozy. Początkowo liście mają czerwoną lub brązową obwódkę, następnie plama obejmuje cały liść i staje się brązowa. W takich przypadkach warto zastosować Polyversum WP.
Brązowe plamy z obwódką, które z czasem stają się ciemniejsze to oznaka kolejnej choroby grzybowej trzmieliny - antraknozy. W jej przypadku najlepiej sprawdzi się oprysk za pomocą Switch 62,5 WG.
[product id="1699,2011,1761,1999,791,2009"]
Trzmielina - ciekawostki
- W Polsce trzmielinę nazywano też mątwą lub trzmielnicą. Dopiero na początku XX wieku ujednolicono tą nazwę
- Łacińska nazwa trzmieliny to Euonymus. To zbitek słów eu (dobry, właściwy) oraz onoma (nazwa, imię).
- Mimo swojej nazwy (wyjaśnionej w ciekawostce numer 2) jest to trująca roślina. Najbardziej trujące są owoce. Dawka śmiertelna to spożycie 35 ich sztuk.
- Potoczna nazwa trzmieliny w języku angielskim to spindle, co oznacza wrzeciono. Jej drewno jest tak twarde, że wykonywano z niego wrzeciona. Z tego powodu z drewna trzmieliny wykonywano też wykałaczki i kołki do butów.
- Kora trzmieliny zawiera substancję podobną do kauczuku.
