Trytoma

„Płonąca pochodnia” to nieoficjalna nazwa tej rośliny, która w dwóch słowach ujmuje cały jej sens. Intrygujący wygląd, długi czas kwitnienia i łatwa pielęgnacja sprawiają, że trytoma często gości w ogrodach. Choć pochodzi z Afryki, świetnie odnalazła się w klimacie umiarkowanym. Jak ją uprawiać, żeby rosła zdrowo i cieszyła oryginalnym wybarwieniem?

Trytoma – ściąga

Trytoma – co to za roślina?

Trytoma należy do rodziny złotogłowowatych i pochodzi z Afryki. W naturze rośnie nad wodą i w górach. Trytoma pasuje do ogrodów naturalistycznych, uprawia się ją również na skalniakach.

Rozwija kłącza i korzenie. Rzadko wytwarza łodygę, zwykle liście i pędy kwiatostanów wyrastają z grubego kłącza. Wypuszcza wąskie skórzaste liście, które zwężają się ku wierzchołkowi, a przy ziemi układają się w rozetę. Początkowo są sztywne i wyprostowane, dopiero z czasem się wyginają. Przybierają kolor od ciemnozielonego do niebieskawego.

Ozdobne rurkowate lub dzwonkowate kwiaty zwisają w gęstych gronach. Kwiatostany zwykle są dwukolorowe, przy czym jaśniejsza barwa występuje w dolnej części. Starsze rośliny wypuszczają kilkanaście pędów kwiatostanowych z jednej karpy, długich do 100-120 cm. Przycina się je po przekwitnięciu.

Trytomę uprawia się w ogrodzie, a także w dużych i wysokich donicach na balkonie i tarasie. Na dno doniczki wysypuje się drenaż (keramzyt, żwir, drobne kamyki), który zapobiega zastojom wody w podłożu.

Trytoma – odmiany do ogrodu

Trytoma Poco Citron – dorasta do 40-50 cm wysokości, wykształca limonkowo-zielone kwiatostany, które z czasem zmieniają kolor na kremowocytrynowy.

Trytoma Orange Blaze – odmiana o intensywnie pomarańczowym kolorze. Osiąga do 70-75 cm wysokości.

Trytoma Mango Popsicle – o złocisto-pomarańczowych kwiatostanach, przywodzących na myśl kolor soczystego mango. Dorasta do 40-65 cm wysokości.

Trytoma Papaya Popsicle – zwarta odmiana o wysokości do 50 cm. Wyróżnia się pomarańczowo-żółtymi kwiatostanami. Kwitnie aż do października.

Trytoma Rocket's Red Glare – osiąga 75-90 cm wysokości, a jej kwiatostany na początku kwitnienia mają czerwono-pomarańczowy kolor. Z czasem przebarwiają się w dolnej części na kremowo-cytrynowo.

Trytoma – wymagania i warunki

Roślina potrzebuje umiarkowanej uwagi. Jeśli wybierzesz dla niej odpowiednie stanowisko i przygotujesz podłoże, połowę sukcesu masz już za sobą. Potem zostanie Ci tylko podlewanie, nawożenie i przygotowanie jej do zimy.

Stanowisko dla trytomy

Trytoma rośnie w miejscach słonecznych i zacisznych. Bardzo dobrze czuje się przy południowej ścianie domu lub murze, które odbijają promienie słoneczne, zapewniając jej dodatkowe ciepło, a przy okazji chronią przed podmuchami wiatru. Roślinie służą zwłaszcza nasadzenia grupowe – tej samej odmiany lub różnych.

Podłoże dla trytomy

Gleba żyzna i przepuszczalna o odczynie obojętnym do lekko kwaśnego zapewnia trytomie prawidłowy wzrost. Powinna mieć lekką luźną strukturę, zdrenowaną, żeby na bieżąco odprowadzać nadmiar wody. Jeśli jest za mocno zbita, rozbij ją, mieszając z piaskiem, kompostem lub perlitem.

[product id="2954,2583,638"]

Podlewanie trytomy

Wiosną i latem trytomę obficie się podlewa, zwłaszcza jeśli suche dni się przedłużają. Nie wolno jednak przesadzić z nawadnianiem, bo powstaną zastoje wody i korzenie zaczną gnić. Ostatnie podlewanie ma miejsce w październiku. Kolejne następuje dopiero wiosną.

Trytoma – nawożenie

Roślina potrzebuje składników odżywczych, kiedy kwitnie. Dokarmia się ją nawozami organicznymi, takimi jak kompost czy biohumus. Dobrze działają również nawozy mineralne do roślin kwitnących, a także nawozy o przedłużonym działaniu.

Trytomy w donicach podlewa się i nawozi częściej, niż te same odmiany rosnące w gruncie.

[product id="1041,1539,1804"]

Trytoma – przesadzanie

Byliny sadzi się pojedynczo i w małych grupach wiosną lub wczesną jesienią. Lepszym terminem jest wiosna – od razu kiedy ziemia rozmarznie. Jesienią trytomy trzeba posadzić szybko, żeby zdążyły się ukorzenić przed zimą. Przed posadzeniem ziemię nawozi się biohumusem lub kompostem, żeby rośliny od początku mogły czerpać składniki pokarmowe potrzebne im do wzrostu.

Trytoma – rozmnażanie

Nowe rośliny pozyskuje się na dwa sposoby: z nasion i przez podział kępy. W tym drugim przypadku prace przebiegają szybciej i na efekty nie trzeba długo czekać.

Rozmnażanie trytomy z nasion

Nasiona hartuje się w temperaturze od 0 do 6°C, a potem wysiewa do doniczek i stawia w ogrzewanym inspekcie. Kiedy pojawią się siewki, pikuje się je do pojedynczych doniczek. Kiedy młode rośliny się rozwiną, sadzi się je na stałym miejscu.

Rozmnażanie trytomy przez podział kępy

Kępy dzieli się wiosną lub na jesieni i sadzi od razu w docelowym miejscu. Podział warto przeprowadzać zwłaszcza w przypadku mocno rozrośniętych roślin. Drobniejsze okazy lepiej się rozwijają i obficiej kwitną.

Trytoma – zimowanie

Bylina, choć pochodzi z Afryki, całkiem dobrze znosi polskie zimy. Jako zabezpieczenie przed mrozem stosuje się okrycie ze słomianej maty lub agrowłókniny (liście lekko związuje się u góry). Podstawę kopczykuje się korą, liśćmi, kompostem lub torfem. Warstwa ochronna bryły korzeniowej powinna mieć grubość minimum 30 cm. Podłoże musi być suche, przepuszczalne. Przed zimą warto poprawić drenaż.

Trytomy z uprawy w donicach wnosi się na zimę do ciepłego pomieszczenia.

Podczas surowych zim lub wskutek niewystarczającej ochrony trytoma może przemarznąć. Jeśli tak się stanie, zetnij ją przy samej ziemi, żeby odbiła na nowo. Martwisz się, czy Twoja trytoma przetrwa mrozy? Wykop ją i umieść w suchym chłodnym pomieszczeniu na czas zimy.

Zimą gleba musi być sucha, tak żeby nie zatrzymywała się w niej woda opadowa z jesiennych deszczy. Zimozielonych liści nie usuwa się, chyba że przemarzną, uschną lub noszą ślady chorób. Trytoma nie potrzebuje cięcia po zimie.

Trytoma – szkodniki i choroby

Wciornastki – żerują na kwiatach i liściach, deformując je, dziurawiąc powierzchnie i doprowadzając do korkowacenia. Roślina przestaje rosnąć. Oznaką obecności szkodników są też srebrzyste plamy i czarne kropki. Na wciornastki pomagają preparaty Karate Zeon i Karate Gold.

[product id="1692,1679,1680"]

Trytoma – ciekawostki

Więcej porad w e - booku