Świerk

Świerk kojarzy się przede wszystkim z Bożym Narodzeniem. Żywa roślina wnosi w tym czasie do domu niesamowity klimat i zapach. Ale ten sam klimat i zapach możemy mieć też w naszych ogrodach - to w nich sadzimy różne odmiany świerka. A w naturze występuje on niemal na całej północnej półkuli.

Świerk - ściąga

Świerk - co to za roślina

Świerk to sporej wysokości drzewo iglaste (igły mają zwykle od 1 do 3 cm długości). W Polsce, w naturalnych warunkach dorasta do ponad 50 metrów wysokości. A jego naturalnym środowiskiem w naszym kraju jest południe - to w górach można go spotkać na każdym kroku.

Świerki mają klasyczny trójkątny pokrój choinki - nawet te dorosłe egzemplarze. Kwitną w kwietniu i maju, ale przez cały rok zachwycają swoim intensywnym leśnym zapachem. Ich owoce to podłużne szyszki osiągające zazwyczaj 15-20 cm długości.

Atrakcyjne wizualnie są zwłaszcza wiosenne przyrosty świerka, wyróżniające się jaśniejszą barwą igieł na tle całej rośliny.

Poza lasem i plantacjami, gdzie można spotkać najwięcej świerków, jego różne odmiany wykorzystuje się też w ogrodzie. Świerk może rosnąć jako pojedyncze drzewo na rabacie - tzw. soliter, ale można go też wykorzystać w inny sposób. Świetnie nadaje się na żywopłoty i alejki, a także jako element bramy wjazdowej.

Jego wykorzystanie w ogrodzie zależy też od odmiany. A te różnią się między sobą między innymi pokrojem, gęstością, kolorem, osiąganą wysokością czy też szyszkami.

Świerki są w pełni odporne na zimowanie w polskim klimacie.

Świerk - odmiany

Znamy około 40 gatunków świerku. Wśród nich odmiany osiągające spore rozmiary (30-50 m wysokości), ale też pośrednie i karłowe - idealnie nadające się do ogrodów.

Na jakie odmiany świerka warto zwrócić uwagę?

Świerk pospolity

Świerk pospolity jest tym najbardziej powszechnie spotykanym. Odmiana wysoka dorasta do ok. 50 m wysokości. Jej pokrój jest dość zwarty, a igły mocno zielone. Znajdziemy też jego odmiany, które bardziej nadają się do ogrodu.

Spośród świerków pospolitych karłowych warto zwrócić uwagę na:

• Świerk pospolity Ptasie Gniazdo (Nidiformis) - osiąga ok. 50 cm wysokości i 90 cm średnicy - bardzo gęsta, kulista, z krótkimi igłami;
• Świerk pospolity Little Gem - osiąga ok. 30 cm wysokości oraz 30-50 średnicy (i to dopiero po 10 latach);
• Świerk pospolity Pusch - osiąga ok. 30 cm wysokości po 10 latach rośnięcia i ma bardziej nieregularny kształt od wyżej wymienionych odmian oraz czerwone szyszki.

Ze świerków pospolitych średniej wielkości zwróć uwagę na:

• Świerk pospolity Pumila Glauca - dorasta do 1 m wysokości, ale ma kształt spłaszczonej kuli i niebieskozielone igły;
• Świerk pospolity Will’s Zwerg - dorasta do ok. 1,5 m wysokości i ma kształt stożka z gęsto ułożonymi pędami i igłami;
• Świerk pospolity Acrocona - dorasta do 3-5 m wysokości i ma kształt stożka oraz czerwone szyszki;
• Świerk pospolity Rydal - dorasta do 4 m wysokości i ma kształt stożka, a na wiosnę czerwone przyrosty.

Świerk biały

Świerk biały dorasta nawet do 35 m wysokości. Nazywany jest też świerkiem kanadyjskim. Ma bardzo gęsty pokrój i krótki niebiesko zielone igły. Wiosenne przyrosty mają intensywnie żółto limonkowy kolor. Spośród niższych odmian nadających się do ogrodu warto zwrócić uwagę na następujące odmiany:

• Świerk biały Daisy - osiąga ok. 1 m wysokości i ma stożkowy pokrój. Wiosenne przyrosty są niemal białe;
• Świerk biały Sander’s Blue - osiąga ok. 70-80 cm wysokości po 10 latach rośnięcia i ma stożkowy pokrój. Wiosenne przyrosty mają odcienie koloru niebieskiego;
• Świerk biały Conica - osiąga nawet 3,5 m wysokości oraz 1,5 średnicy i ma stożkowy pokrój;
• Świerk biały Alberta Blue - osiąga ok. 1,5 m wysokości i ma stożkowy pokrój, a igły tej odmiany mają niebieski odcień.

[product id="2282,2266,2267"]

Świerk srebrny

Świerk srebrny często nazywany jest też świerkiem kłującym. Jego igły mają niebiesko zielony kolor, który powstaje dzięki woskowej powłoce na ich powierzchni. Standardowe drzewo dorasta do ok. 30 m wysokości. A spośród mniejszych odmian warto zwrócić uwagę na:

• Świerk srebrny Maigold - dorasta do ok. 1,5 m wysokości i ma nieregularny kształt. Wiosenne przyrosty mają złocisty kolor;
• Świerk srebrny Lucky Strike - osiąga zaledwie 2-3 m wysokości i to po 20 latach rośnięcia; Charakterystyczne dla tej odmiany są sterczące szyszki, które początkowo są czerwone;
• Świerk srebrny Auerea - po 10 latach rośnięcia osiąga zaledwie 3 m wysokości; Drzewko ma wąski pokrój i złociste pędy oraz igły;
• Świerk srebrny Białobok - odmiana świerka dorastającego do ok. 5 m wysokości. Igły tej odmiany są dość długie i kłujące, a wiosenne przyrosty kremowo żółte. 

Świerk serbski

Świerk serbski zachwyca swoim niebanalnym wyglądem. Charakterystyczne są jego błyszczące igły - w kolorze ciemnozielonym od góry, a od dołu jasnoniebieskie z dwoma paskami. Niesamowicie wyglądają też purpurowe szyszki, które rosną w małych gronach. Drzewo dorasta do ok. 20 m wysokości, ale są też mniejsze odmiany:

• Świerk serbski Kopciuszek (Cinderella) - dorasta do 1 m wysokości i rośnie bardzo wolno. Jest też dość szeroka, bo średnica również osiąga ok. 1 metra;
• Świerk serbski Karel - dorasta do ok. 1 m wysokości i ma kształt spłaszczonej kuli. Wiosną, kiedy pojawiają się przyrosty mają one soczysty, limonkowy kolor;
• Świerk serbski Pendula - strzelista i smukła odmiana, dorastająca do ok. 10 m wysokości. Jej gałęzie opadają, tworząc bardzo wąski pokrój całego drzewa.

Świerk czarny

Świerk czarny rośnie bardzo powoli. Pochodzi z obszarów Kanady i Alaski. Dobrze radzi sobie także na podłożach podmokłych i bagnistych. Ma bardzo gęsto ułożone pędy. Z odmian ogrodowych zwróć uwagę na:

• Świerk czarny Nana - osiąga ok. 80 cm wysokości i ma pokrój spłaszczonej kuli;
• Świerk czarny Machela - osiąga ok. 1 m wysokości i ma kulisty kształt oraz szaro-niebieskie igły;
• Świerk czarny Aurea - dorasta do 2 m wysokości i ma kształt wąskiego stożka, a jego wiosenne przyrosty są jasnożółte.

Świerk kaukaski

Świerk kaukaski dorasta do ok. 40 m wysokości. Często nazywa się go też świerkiem wschodnim lub świerkiem orientalnym. Jego igły są ciemnozielone i krótsze niż u świerka pospolitego. Jego kwiatostany są czerwone, a szyszki fioletowo-brązowe. Z niższych odmian ogrodowych zwróć uwagę na:

• Świerk kaukaski Barnes - dorasta zaledwie do 30-45 cm wysokości i 50-60 cm średnicy;
• Świerk kaukaski Golden Start - dorasta do ok. 2-3 m wysokości i ma nieregularny, stożkowy pokrój. Młode pędy mają złocisty kolor;
• Świerk kaukaski Skylands - dorasta do ok. 3 m wysokości, a jego igły mają intensywnie żółto-zielony kolor przez cały rok.

[product id="2272,2270,2264"]

Świerk, jodła, sosna… - czym się różnią i co posadzić w ogrodzie?

Stojąc przed wyborem roślin do ogrodu można zastanawiać się nad tym czy lepszy będzie świerk, a może jodła lub sosna.

Zapewniam Cię: każda z tych roślin ma tak dużo odmian, że znajdziesz coś, co będzie Cię zadowalać. Różnice to przede wszystkim kształt i budowa.

Sosny mają najrzadziej ułożone pędy i igły. Ale za to igły sosny są najdłuższe - standardowo od 5 do 7 cm, ale pewne odmiany mogą mieć nawet kilkunasto centymetrowe igły. Sosna ma też najmniejsze wymagania. Sosny mają delikatny zapach.

Świerk ma dużo krótsze igły i gęściej ułożone od sosny. Gęstsze są też pędy. Igły ponadto mają dużo bardziej intensywne kolory od tych sosnowych. Pokrój świerków jest też dużo bardziej zwarty, a zapach bardziej intensywny od tego sosnowego.

Jodły wyglądają bardzo podobnie jak świerki. Ich igły są krótkie i gęste. To samo dotyczy pędów. Jodły mają do tego bardzo symetryczny kształt, który układa się niemal idealnie w trójkąt. Stąd ich popularność jako świąteczna choinka. Niestety praktycznie w ogóle nie mają zapachu.

Świerk - wymagania i warunki

Niektórzy uważają, że świerk jest rośliną wymagającą. Może i tak - ma swoje wymagania, które sprawiają, że będzie zachwycał swoim wyglądem. Ale zdecydowanie są rośliny, które wymagają dużo więcej uwagi.

Stanowisko dla świerka

Świerki lubią stanowiska słoneczne lub ewentualnie półcieniste. W każdym razie powinno być ono ciepłe. Przez zimno i brak dostępu do słońca igły nie wyglądają atrakcyjnie, a do tego szybciej opadają, a roślina jest bardziej podatna na choroby. 

Świerk może być za to wrażliwy na zanieczyszczone powietrze i z tego względu niezbyt dobrze radzi sobie w parkach czy ogrodach miejskich.

Jaka ziemia dla świerka

Świerki uwielbiają podłoże o odczynie kwaśnym lub lekko kwaśnym. Ponadto ziemia powinna być żyzna, próchnicza, najlepiej piaszczysto-gliniasta - taka, która potrafi zatrzymać wilgoć. Jednocześnie starsze egzemplarze na tyle zapuszczają korzenie w dół, że bez wody też przetrwają.

Podlewanie świerka

Młode egzemplarze warto podlewać regularnie. Starsze są już dużo lepiej i głębiej ukorzenione, dlatego regularne podlewanie nie jest potrzebne. Takie rośliny obejdą się bez wody nawet przez dłuższy czas. 

Trzeba jednak zaznaczyć, że świerki lubią wodę i systematyczne podlewanie pozwala im szybciej i bardziej intensywnie rosnąć.

Świerk - nawożenie

Świerki nie wymagają też intensywnego nawożenia. Wystarczy od 1 do 3 razy w sezonie zasilać je nawozem wieloskładnikowym bogatym w azot (pomagając roślinom rosnąć w górę) oraz fosfor (który pomaga w rozwoju korzeni) i potas (pomagający w gospodarce wodnej rośliny). Wszystkie te warunki spełniają standardowe nawozy do iglaków.

Raz na kilka lat warto też zasilić świerk obornikiem.

[product id="2452,1530,2063"]

Świerk - rozmnażanie

Świerk można rozmnażać przede wszystkim na jeden z dwóch sposobów. Pierwszy z nich to nasiona. Te pobiera się z szyszek dorosłych roślin. Uprawa z szyszek jest jednak wolna i długotrwała. Dużo szybsze efekty uzyskuje się przez sadzonki pędowe.

Sadzonki pobieramy ze zdrowych, dobrze wyglądających roślin. Powinny być to tegoroczne pędy lekko zdrewniałe u podstawy i miękkie na górze. Oberwij listki i igły do ⅓ wysokości takiego pędu (od dołu). Tak przygotowaną sadzonkę zanurz najpierw w ukorzeniaczu, a później posadź do doniczki. Ukorzenianie może trwać nawet rok.

Sadzonki powinny mieć ok. 15 cm wysokości. Najlepiej pobierać je rano, kiedy jeszcze są pełne wody.

Świerk - szkodniki i choroby

Świerk, któremu zapewnimy odpowiednie warunki będzie rósł pięknie i zdrowo. Czasami mogą go jednak trapić pewne dolegliwości.

Najczęściej spotykaną chorobą świerków jest brunatnienie igieł. Na igłach początkowo pojawiają się jasne, a później brunatne plamy. Ostatecznie igły przedwcześnie opadają.

Świerk nie jest też wolny od szkodników. Najczęściej są to ochojniki, które powodują powstawanie na pędach tzw. galasów, czyli wystających narośli. Może być też widoczny nalot przypominający wosk. W tym przypadku do oprysku warto użyć Mospilanu 20 SP.

Kolejnym szkodnikiem świerków są mszyce. Efekty ich działania widać na dolnej stronie igieł - stają się one żółte, a ostatecznie opadają. W tym przypadku warto przeprowadzić oprysk za pomocą preparatu Emulpar 940 EC, Neemazal lub nawozu z pokrzywy.

Świerki mogą być też atakowane przez przędziorki. Igły przebarwiają się w efekcie ich żerowania na jasno zielono, żółto lub brunatno i przedwcześnie opadają. W tym przypadku zadziałają te same preparaty co przy mszycach.

[product id="1702,2009,1308,1375,1372,89"]

Świerk - ciekawostki

Więcej porad w e - booku