Kapryśne pnącze dla cierpliwych ogrodników domowych. Choć wywodzi się z ciepłych krajów, dobrze czuje się w uprawie doniczkowej w polskich mieszkaniach. O ile tylko zapewnisz mu warunki podobne do tych, którymi cieszy się w naturze… Zobacz, jakie zachcianki Stefanotisa spełnić, żeby nie marudził, pięknie kwitł i zdobił Twój salon przez długie lata.
Stefanotis – ściąga
- Wysokość: 2,5 (w naturze 6 m)
- Kwitnienie: od maja do września
- Stanowisko: jasne, rozproszone światło
- Pochodzenie: strefa tropikalna i subtropikalna Azji, Afryki i Madagaskaru
- Podłoże: przepuszczalne z drobnym drenażem, próchnicze, lekko wilgotne
- Nawożenie: od kwietnia do września co 2 tygodnie
- Podlewanie: 2-3 razy w tygodniu wiosną i latem, jesienią i zimą rzadko
- Rozmnażanie: z sadzonek pędowych
- Szkodniki i choroby: wełnowce, tarczniki, przędziorki, chloroza
Stefanotis – co to za roślina?
Pełna nazwa tego pnącza to stefanotis bukietowy. Należy do tej samej rodziny co np. hoja. Pochodzi z klimatu tropikalnego i subtropikalnego. Rośnie w Azji, Afryce i na Madagaskarze. Bywa trudny w uprawie domowej i jeśli warunki mu nie sprzyjają, przestaje się rozwijać, traci kwiaty i choruje.
Idealne środowisko dla stefanotisa stanowią gorące i mokre lato oraz sucha zima. Z tego powodu w Polsce uprawia się go wyłącznie jako roślinę doniczkową, bo nie ma szans rozwinąć się w ogrodach klimatu umiarkowanego.
Wyśrubowane wymagania nadrabia wyglądem. Kwitnie od maja aż do września. Wypuszcza białe kwiaty w kształcie gwiazdek o długości 3 m, zebrane w grona, które mocno pachną – nieco konwaliowo. Po kilku dniach od zakwitnięcia bledną, żółkną, a zapach zmienia się w kwaskowaty.
Pędy skręcają się i drewnieją z upływem czasu. Wytwarzają ciemnozielone skórzaste liście, które układają się naprzeciwlegle i kontrastują z bielą kwiatów.
W naturze dorasta do 6 m długości, a w pomieszczeniu do 2,5 m.
Stefanotis – wymagania i warunki
Nie przepada za zmianą miejsca, dlatego lepiej wybrać mu jedno na stałe. Dotyczy to również zmiany pozycji doniczki – nie okręcaj jej, ani nie przesuwaj, bo może zrzucić pąki kwiatowe lub kwiaty, jeśli już zakwitł.
Stanowisko dla stefanotisa
Wymaga jasnego miejsca, ale nie gorącego i bez intensywnych promieni słonecznych, które parzą jego liście. Z kolei brak światła sprawia, że stefanotis żółknie, zrzuca liście i przestaje wytwarzać pąki kwiatowe.
Optymalne stanowisko to takie, do którego światło rozproszone dociera przez większość dnia, czyli pomieszczenie od strony południowej. Stefanotisa nie stawiaj jednak na parapecie, tylko umieść go kilka metrów od okna – na komodzie, kwietniku lub regale bez towarzystwa innych roślin. Maksymalna temperatura latem dla stefanotisa to 24°C.
Szkodzą mu przeciągi, więc nie może znajdować się na osi między jednym oknem i drugim lub oknem i balkonem.
Stefanotisa prowadzi się na podporach: kratkach, łukowatych prętach (pałąkach), tyczkach bambusowych i palikach kokosowych.
Podłoże dla stefanotisa
Rośnie w lekkiej, próchniczej i przepuszczalnej glebie o odczynie lekko kwaśnym, wymieszanej z drobnym drenażem. Dobrze czuje się również w ziemi kompostowej połączonej z piaskiem o grubym ziarnie.
[product id="2583,637,1373"]
Podlewanie stefanotisa
W sezonie wegetacyjnym, czyli od kwietnia do końca sierpnia, wymaga podlewania nawet 3 razy na tydzień umiarkowaną ilością wody. Nie znosi przelewania i jego korzenie mogą zgnić od nadmiaru wilgoci. Dodatkowo potrzebuje codziennego zraszania liści, ale kwiaty muszą pozostać suche. Im bliżej jesieni, tym podlewa się go coraz rzadziej, 1-2 razy na tydzień. Zimą nawadnia się go 1 raz w tygodniu, tylko tyle, żeby podłoże nie wyschło na wiór.
Istotna jest jakość wody – o temperaturze pokojowej i odwapnionej, czyli odstanej na 24 godziny. Jeśli wapnia będzie zbyt dużo, rozwinie się chloroza liści.
Jeśli stoi w chłodnym miejscu, podlewa się go rzadziej.
Stefanotis – nawożenie
Podczas kwitnienia wymaga dokarmiania nawozami do roślin kwitnących. Co dwa tygodnie stosuje się dawkę o połowę mniejszą niż ta, którą zaleca producent. Jeśli stefanotis dostanie za dużo składników odżywczych, przestanie kwitnąć.
[product id="977,1605,1804"]
Stefanotis – przesadzanie
Zwykle stefanotis wymaga zmiany doniczki co rok z uwagi na silny wzrost i przerastanie korzeni. Najlepszy termin to luty i marzec, czyli na koniec fazy spoczynku. Wybierz pojemnik, którego średnica jest o 5 cm większa niż poprzedniego. Włóż podporę, umieść roślinę w doniczce i wsyp podłoże.
Stefanotis – przycinanie
Pnącze przycina się co roku z uwagi na silny rozwój pędów. Na początku marca przeprowadza się cięcie formujące, które pozwala nadać pożądany kształt koronie. Usuwa się też zbyt wybujałe pędy, łyse i uszkodzone.
Pęd główny można skrócić o połowę, żeby nadać roślinie lżejszą formę. Uważaj na mleczny sok, który wydobywa się z nich podczas cięcia, żeby nie zabrudzić mebli.
Stefanotis – rozmnażanie z sadzonek pędowych
Sadzonki pobiera się podczas marcowego przycinania. Fragmenty pędów o długości 8-10 cm pozbawia się dolnej pary liści, a końcówkę tnie skośnie. Żeby przyspieszyć rozwój nowej rośliny, miejsce cięcia zanurza się w ukorzeniaczu.
Sadzonkę sadzi się głęboko w mieszance torfu i piasku w równych proporcjach. Najniższe liście powinny dotykać podłoża. Następnie podlewa się roślinę i przykrywa folią lub szkłem.
Sadzonki ukorzeniają się w dobrze oświetlonym miejscu, w stale wilgotnym podłożu, w temperaturze ok. 21°C. Wietrzy się je codziennie, żeby zapobiec chorobom grzybowym. Po miesiącu roślina jest już samodzielna – uprawiaj ją tak, jak macierzystą.
Stefanotis – zimowanie
Stefanotis potrzebuje zimowego odpoczynku, żeby zachować dobrą kondycję. Utrzymuj temperaturę maksymalnie 14-16°C, a więc z daleka od źródeł ogrzewania. Jeśli będzie zbyt ciepło, jego pędy stają się wybujałe. Sprawią, że między liśćmi będą duże przerwy i nie zakwitnie. Podczas zimowania powietrze powinno być suche, podlewanie sporadyczne, a stanowisko jasne.
Stefanotis – szkodniki i choroby
Pnącze atakują typowe szkodniki roślin doniczkowych:
Wełnowce – wyglądają jak kłaczki waty. Pojawiają się na liściach, potem przy ogonkach i na pędach.
Przędziorki – okrywają roślinę białą pajęczyną.
Tarczniki – widać je gołym okiem, to małe pluskwiaki, które żerują na liściach i wywołują skorkowacenia.
Wszystkie sprawiają, że roślina żółknie i obumiera. Szkodniki usuń przy pomocy wacika lub patyczka do czyszczenia uszu. Następnie przemyj liście wodnym roztworem denaturatu lub szarego mydła. Zastosuj oprysk Polysect Naturen Spray na tarczniki i wełnowce lub Ortus na przędziorki.
Wciornastki – na liściach pojawiają się dziurki i skorkowacenia. Liście deformują się (zwijają), na ich powierzchni widać srebrzyste plamy. Zastosuj Karate Zeon lub Emulpar Spray (oba działają też na mszyce i przędziorki).
Chloroza – choroba wywołująca żółknięcie liści. Pojawia się, kiedy woda do podlewania zawiera za dużo wapnia. Do redukcji nadmiaru tego pierwiastka zastosuj nawozy bogate w żelazo. Potem stefanotisa podlewaj tylko przegotowaną wodą, która odstała 24 godziny.
[product id="1183,1707,2007"]
Objawy, które nie wskazują na choroby czy obecność szkodników, ale mogą Cię zaniepokoić, to:
- zrzucanie liści i kwiatów – efekt za dużych wahań temperatury, nadmiernego lub zbyt rzadkiego podlewania, zmiany miejsca i przekręcania doniczki podczas kwitnienia,
- brak pąków kwiatowych – niska wilgotność, za niska temperatura, brak nawozów, niewłaściwy sposób zimowania.
Stefanotis – ciekawostki
- Zagraniczne nazwy Stefanotisa, to m.in. jaśmin madagaskarski, kwiat woskowy, hawajski kwiat ślubny i wieniec ślubny. Dwa ostatnie wiążą się z jego ogromną popularnością w roli rośliny do wiązanek.
- Zalicza się go do gatunków zagrożonych wymarciem. Ma status VU (Vulnerable) w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, oznaczający wysokie ryzyko wyginięcia.
