Przeglądając oferty sklepów ogrodniczych, często spotkasz się z określeniem, że dana roślina „może rosnąć jako soliter”. Co to tak naprawdę oznacza? Jakie gatunki nadają się do takiego sadzenia? Przed Tobą 7 gatunków, które dumnie się zaprezentują w Twoim ogrodzie.
Solitery – co to znaczy?
Określenie to stosuje się najczęściej dla drzew i krzewów, które rosną samotnie, pojedynczo na otwartym terenie. Brak innych roślin w bezpośredniej bliskości pozwala wyeksponować najważniejsze zalety solitera, czyli pokrój, kolorystykę i kwitnienie. Zwykle sadzi się je w dużych ogrodach, parkach i na rozległych terenach zielonych, choć i w ogródku frontowym da się wygospodarować dla nich miejsce.
Jak wybrać solitera do ogrodu?
Główną rolę w wyborze odpowiedniego gatunku grają oczywiście warunki stanowiskowe: rodzaj i odczyn gleby oraz stopień nasłonecznienia. Następnie: wielkość ogrodu, powierzchnia, którą możesz przeznaczyć na zasadzenie drzewa lub krzewu, styl ogrodowy, wygląd rośliny i jej odporność na mróz.
Często w ogrodach sadzi się iglaste gatunki zimozielone – to praktyczny wybór, bo zdobią przestrzeń przez cały rok i zwykle nie wymagają dużej uwagi. Wśród soliterów królują także drzewa liściaste, utrzymujące listowie przez większość roku i przebarwiające się jesienią. W przypadku małych ogrodów najczęściej wybiera się krzewy o powolnym wzroście i te gatunki drzew, które dobrze znoszą przycinanie.
1. Miłorząb chiński
Długowieczne drzewo o gęstym ulistnieniu. Początkowo stożkowata korona z czasem się zaokrągla, bo konary przyrastają i pod wpływem ciężaru wyginają się ku dołowi. Wachlarzowate liście przebarwiają się na żółto wczesną jesienią i utrzymują na drzewie aż do przymrozków. Opadają przed zimą, zaścielając okolicę przez długie tygodnie.
Żródło: PawełMM, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Miłorząb chiński toleruje zasoloną glebę i zanieczyszczone powietrze, dlatego świetnie sobie radzi w miastach. Wymaga słonecznego stanowiska i nie przepada za nadmiarem wilgoci. Długi korzeń palowy pozwala mu czerpać wodę i składniki pokarmowe z głębszych partii ziemi, więc znosi suszę i niedobory minerałów.
Zakwita późną wiosną, wypuszczając żółte kotki, ale dopiero po 40 latach uprawy (!). W naturze dorasta do 40 m wysokości, a szerokość pnia dobija do 5 m. Poleca się go sadzić w odległości 45 m od budynku i 30 m od słupów energetycznych. Nadaje się tylko do dużych ogrodów.
2. Złotokap zwyczajny
Krzew lub niewielkie drzewo o luźnym pokroju. Nie wymaga przycinania, bo rozgałęzia się, samodzielnie równoważąc kierunki wzrostu. Kwitnie w maju i czerwcu, a żółte kwiaty zbierają się w wiszące grona o długości do 50 cm. We wrześniu pojawiają się owoce w formie płaskich strąków.
Żródło: Joanna Boisse, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Złotokap rośnie w słońcu i lekkim cieniu, na podłożu suchym lub lekko wilgotnym, przepuszczalnym, o kwaśnym lub zasadowym odczynie. Osiąga do 7 m wysokości. Na zimę potrzebuje kopczyka z ziemi i kory przy podstawie oraz osłony z białej agrowłókniny.
[product id="2486,65,1946"]
Uwaga! Złotokap to roślina toksyczna. Od korzeni, przez kwiaty, po nasiona. Najbardziej trujące są te ostatnie. Dawka śmiertelna dla dziecka wynosi 20 nasion. Silniejsze organizmy radzą sobie z zatruciem, jednak wymiotują, odczuwają mdłości i drgawki.
3. Katalpa
Widać ją z daleka dzięki rozłożystej bujnej koronie, która dobrze znosi przycinanie i kształtowanie (np. na parasol, kopułę). Szybko się regeneruje po takich zabiegach – najlepiej robić to w maju. Gęsto ułożone sercowate liście dorastają do 25 cm długości.
Żródło: Rasbak, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Katalpa osiąga do 10 m (w naturze do 20 m). Młode okazy sadzi się przy podporach, żeby wiatr ich nie uszkodził. Pień wzmacnia się i grubieje z upływem czasu. Drzewo wymaga ciepłego, nasłonecznionego i cichego miejsca o żyznej, wilgotnej i przepuszczalnej glebie. Nie radzi sobie na zbitych i ciężkich podłożach. Kwitnie w lipcu i sierpniu, choć w sprzyjających warunkach rozpoczyna kwitnienie już w czerwcu. Duże wzniesione wiechowate kwiatostany pojawiają się na wierzchołkach pędów.
Najlepiej czuje się w ogrodach łagodnego klimatu, np. na zachodzie polski. Podczas pierwszych zim katalpę okrywa się agrowłókniną, matami słomianymi i kopczykuje kompostem lub korą ogrodową. W ciągu roku stosuje się kompost, biohumus, nawozy wieloskładnikowe i nawozy jesienne, przygotowujące do zimy.
[product id="2583,2492,717"]
4. Judaszowiec kanadyjski
Krzew o dużych sercowatych liściach tworzących luźną rozłożystą koronę. Jesienią zmieniają kolor na żółty, pomarańczowy lub bordowy. Kwitnie na ciemnoróżowo w kwietniu i maju, a kwiaty pojawiają się szybciej niż liście. Osiąga do 7-8 m wysokości.
Żródło: Dcrjsr, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons
Nie wymaga cięcia, ale możesz wybrać, czy chcesz go prowadzić na krzew (przycinasz u podstawy, żeby wybijał w rozłożysty pokrój) czy na drzewo (usuwasz pędy z dołu pnia i skracasz górne, kształtując koronę). Cięcie formujące przeprowadź zimą lub wczesną wiosną, kiedy jeszcze nie ma liści i kwiatów.
Rośnie w słonecznych i zacisznych miejscach, na glebach żyznych, wilgotnych i przepuszczalnych. Mimo to radzi sobie z suszą. Szkodzi mu gliniasta ciężka gleba i zastoje wody. Akceptuje zarówno lekko kwaśny odczyn podłoża, jak i zasadowy.
Judaszowca kanadyjskiego uprawia się w cieplejszych regionach Polski: na Pomorzu Zachodnim, Dolnym Śląsku, Mazowszu, Ziemi Lubuskiej, Śląsku, w Wielkopolsce i zachodniej Małopolsce. W pierwszych latach po posadzeniu judaszowce owija się agrowłókniną (korona), a przy ziemi usypuje kopczyk wysoki na 30 cm z kory ogrodowej, ziemi i trocin.
5. Jałowiec pospolity
Wytrzymały zimozielony krzew o pokroju kolumnowym; rozgałęzia się od nasady. Szarozielone wąskolancetowate liście kłują i są sztywne. Na górnej powierzchni mają biały pasek, może wystąpić też zielona linia na środku z zielonymi wąskimi paskami wzdłuż brzegów.
Żródło: Komkomko, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Jałowiec pospolity cechuje się powolnym przyrostem (3-5 cm rocznie), więc nadaje się do niewielkich ogródków. Rośnie w słońcu i lekkim cieniu, bardzo dobrze znosząc upał, suszę i mróz. Dobrze reaguje na dobowe skoki temperatury. Akceptuje każdy rodzaj podłoża, w tym zasadowe oraz kamienistą glebę. Obywa się bez podlewania, wystarczy mu deszcz. Nie przepada, jednak kiedy oblepia go mokry śnieg. Wypada go odśnieżać, strzepywać biały puch, żeby nie połamał gałęzi i nie doprowadził do chorób liści. Jałowiec korzeni się płasko, a długość systemu korzeniowego dochodzi do 4 m.
6. Perukowiec podolski
Mieni się kolorami żółtego drewna, czerwonobrązowych pędów, białych lub żółtych kwiatów i zielonych liści o niebieskawej poświacie, które jesienią przebarwiają się na pomarańczowo i szkarłatno. Kwitnie od maja do lipca, a potem rozwija puchate jasnoróżowe owocostany. Korona przybiera luźny pokrój i nie potrzebuje cięcia, chyba że chcesz nadać jej wybrany kształt.
Żródło: Selso at Polish Wikipedia, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Dorasta od 3 do 5 m wysokości. Wymaga słonecznego i nagrzanego stanowiska, osłoniętego od wiatru. Rośnie nawet na jałowym podłożu pod warunkiem, że jest ono przepuszczalne, piaszczysto-gliniaste lub piaszczyste. Perukowiec nie akceptuje bowiem zastojów wody. Toleruje za to zasolenie gleby i dobrze rośnie bez nawozów, choć możesz zasilić go wiosną kompostem przy okazji nawożenia innych roślin w ogrodzie.
Co posadzić na środku ogrodu? Teraz już wiesz!
Solitery sprawdzą się w ogrodach nowoczesnych, minimalistycznych i francuskich. Miejsce dla nich znajdzie się także w przestrzeniach w stylu skandynawskim i japońskim (oraz japandi, stanowiącym połączenie obu). Zdobyłeś wymarzony gatunek o wspaniałej koronie, ciekawym pokroju lub obfitym kwitnieniu? Wyeksponuj go – obroni się sam, a jego urok wystarczy za 15 innych roślin rosnących obok siebie.
Więcej porad w e - booku
