Zdobi pergole, kratki i elewacje domów. Występuje w licznych odmianach kolorystycznych i kwitnie przez całe lato oraz jesień. Czego potrzebuje róża pnąca, żeby obficie kwitnąć i wypuszczać coraz dłuższe pędy? Poznaj jedną z ciekawszych odmian róży!
Róża pnąca – ściąga
- Wysokość: 150-400 cm
- Kwitnienie: od czerwca do przymrozków
- Stanowisko: słoneczne, półcieniste, cieniste (w zależności od odmiany)
- Pochodzenie: obszary od Europy Zachodniej do Europy Południowo-Wschodniej
- Podłoże: żyzne, próchnicze, kwaśne do lekko kwaśnego
- Nawożenie: w sezonie wegetacyjnym, kompost, biohumus, nawóz do róż, nawóz wieloskładnikowy
- Podlewanie: regularne co 7-10 dni dużą ilością wody
- Rozmnażanie: sadzonki zielne, sadzonki półzdrewniałe, sadzonki zdrewniałe, odkłady
- Szkodniki i choroby: przędziorek chmielowiec, skoczek różany, mszyce, czarna plamistość róży, rdza róży, mączniak prawdziwy, mączniak rzekomy
Róża pnąca – co to za roślina?
Pędy róży pnącej osiągają ponad 150 cm długości i wymagają prowadzenia na podporach. Nie wykształcają wąsów czepnych, więc przytrzymują się kolcami. Z tego powodu zalicza się je do pnączy pozornych. Dla lepszej stabilności przywiązuje się je do kratek i pergoli.
Kwiaty wyrastają pojedynczo lub zbierają się po kilka w jeden kwiatostan. Liście są pierzaste, składają się najczęściej z 5-7 listków, sporadycznie z 3. Przybierają formę od jajowatej do eliptycznej. Z pędów wyrastają mocne hakowate kolce. Na gałązkach kwiatowych są tylko delikatnie zgięte, a często proste.
Pnącza rozwijają się powoli. Żeby osiągnęły maksymalny wzrost i kwitły obficie, od posadzenia muszą minąć co najmniej 3-4 lata.
W naturze roślina rośnie na stanowiskach otwartych, w widnych lasach, a także w zaroślach. Spotyka się ją w roli naturalnego żywopłotu. Najwyżej rosnące okazy występują na wysokości do 1500 m n.p.m., sporadycznie wyżej – do 1750 m n.p.m.
Podział róż pnących
Róże pnące dzielą się na dwie grupy:
- klimbery (Climbers, climber) – róże o grubych i sztywnych pędach oraz dużych kwiatach, powtarzające kwitnienie. Okrywają ściany, altany i wspinają się po ogrodzeniach.
- ramblery (Ramblers, rambler) – róże o wiotkich i cienkich pędach oraz licznych niedużych kwiatach. Zwykle nie powtarzają kwitnienia. Sadzi się je przy pergolach, łukach i drzewach owocowych, wokół których się owijają. Ważne, żeby były to drzewa o luźnych koronach (grusze, jabłonie, śliwy), tak żeby promienie słoneczne docierały do róży.
Obecnie ciężko zaklasyfikować niektóre nowe odmiany, bo łączą w sobie cechy obu grup, klimberów i ramblerów. Niektóre klimbery o grubych i sztywnych łodygach uprawia się jako krzewy lub róże parkowe.
Róża pnąca – odmiany do ogrodu
Paul's Scarlet – o mocnym malinowym kolorze ze szkarłatną nutą, która z czasem przechodzi w kolor purpurowy, a następnie wiśniowy. Rośnie w półcieniu i nie potrzebuje okrycia na zimę. Ma dobre właściwości mrozoodporne i wystarczy jej kopczykowanie. Osiąga do 150-300 cm wysokości i kwitnie obficie przez lato aż do października.
Climbing Iceberg – o kremowobiałych delikatnie pachnących kwiatach i wysokości 300-400 cm. Rośnie w słońcu i półcieniu, kwitnie od czerwca do listopada, powtarzając kwitnienie. Dobrze znosi mrozy.
Rosarium Uetersen – odmiana o pełnych kulistych ciężkich kwiatach w kolorze malinowo-różowym. Osiąga 300-400 cm wysokości. Wydziela zapach przypominający mieszankę aromatu dzikiej róży i jabłka.
Florentina – dorasta do 250 cm wysokości. Rośnie w słońcu i półcieniu, a od czerwca do października rozwija krwistoczerwone kwiaty. Przetrwa zimę w ogrodzie, pod warunkiem że okryjesz ją i zastosujesz kopczykowanie. Odmiana ta jest odporna na mączniaka i czarną plamistość liści.
Farruca Courtyard – bujnie się rozrasta, kwitnie obficie na czerwono i osiąga do 200-300 cm wysokości. Kwiaty są duże, półpełne; pojawiają się na całej długości od podstawy aż po szczyt.
Róża pnąca – wymagania i warunki
Odpowiednie stanowisko i pielęgnacja zwiększają odporność na choroby i ataki szkodników. Zapewniają długotrwałe obfite kwitnienie i zdrowe piękne kwiaty.
Stanowisko dla róży pnącej
Rośliny prowadzi się na podporach, kratkach i pergolach. Osiągają do kilku metrów długości i rozwijają liczne kwiaty. Zwiększa się ich ciężar, dlatego, żeby utrzymać stabilność, w miarę wzrostu róży przywiązuje się ją w kolejnych miejscach.
Podpory muszą zapewnić odstęp między pędami a murem, żeby zachować cyrkulację powietrza, jeśli chcesz prowadzić rośliny przy ścianie domu. Optymalna wystawa to południowo-zachodnia lub południowo-wschodnia, nie bezpośrednio południowa.
Jeśli sadzisz różę przy drzewie owocowym, zachowaj 60 cm odległości od pnia.
Większość odmian woli stanowiska słoneczne, ale bez trudu znajdziesz takie, które wolą półcień (Coral Dawn, John Davis) lub cień (Dortmund, William Baffin).
Podłoże dla róży pnącej
Róże rosną w żyznej glebie, bogatej w próchnicę o odczynie kwaśnym lub lekko kwaśnym do obojętnego. Sadzi się w głębokich dołkach, których dno wysypuje się kompostem. Dodatek ten dokwasza glebę i zapewnia roślinie składniki odżywcze na start.
[product id="2957,2583,641"]
Podlewanie róży pnącej
Rośliny podlewa się regularnie, kierując strumień wody do podstawy, tak żeby nie zamoczyć liści i kwiatów (utrzymująca się wilgoć sprawi, że zaatakują je choroby grzybowe). Średnia ilość wody to 5-10 litrów jednorazowo na tydzień. Dzięki temu woda zatrzyma się w glebie na długo, a korzenie, chcąc się do niej dostać, wydłużą się i zakorzenią głęboko w podłożu. Dzięki temu zapewnią sobie dostęp do wody w okresach suszy.
Róża pnąca – nawożenie
Pierwsze dokarmianie stosuje się wczesną wiosną. W marcu rozsypuje się kompost przy podstawie i miesza go z glebą. Można również zastosować płynny biohumus. Czynność tę powtarza się w maju lub czerwcu. Następnie dopiero jesienią na przełomie października i listopada – w tym czasie kopczykuje się już roślinę, żeby uchronić ją przed mrozem. Warstwę ochronną buduje się z ziemi wymieszanej z kompostem.
Poza środkami organicznymi stosuje się również nawozy do róż i nawozy wieloskładnikowe.
[product id="1551,1422,2062"]
Róża pnąca – przycinanie
Cięcie róż przeprowadza się po przekwitnięciu. Odmiany, które nie powtarzają kwitnienia, przycina się rokrocznie. Usuwa się cienkie pędy przy podstawie oraz te, które przekwitły. Dwuletnie częściowo się zostawia, skracając je o połowę, dzięki czemu roślina nie przerzedza się zbyt mocno.
Róże, które powtarzają kwitnienie, tnie się rzadziej i mniej radykalnie. Raz na 2-3 lata obcina się najstarsze pędy oraz te, które są uszkodzone, przemarzły zimą lub zagęszczają roślinę.
Niezależnie od tego, zawsze na wiosnę należy obejrzeć róże. Jeśli zauważysz, że mróz uszkodził pędy, obetnij je. Obserwuj również, czy widać ślady chorób i żerowania szkodników. Jeśli tak, poobcinaj porażone części, a następnie zastosuj odpowiednie środki.
Cięcie to nie jedyny sposób, żeby osiągnąć pożądany kształt róży. W dużej mierze zależy on też od rodzaju podpór, mocowania i prowadzenia rośliny.
Róża pnąca – przesadzanie
Obowiązują dwa terminy przesadzania róż: wiosenny i jesienny. Późniejszy jest optymalny, jednak nie należy za długo zwlekać, żeby zdążyć przed przymrozkami i jednocześnie zrobić to w październiku.
Pnącze sadzi się na takiej samej głębokości, w jakiej do tej pory rosło. Po przesadzeniu podlewa się je dużą ilością wody.
Róża pnąca – rozmnażanie
Istnieje wiele sposobów na zdobycie nowych roślin o tych samych cechach. Najprostszy to rozmnażanie z pędów: zielnych, zdrewniałych i półzdrewniałych. Sadzonkę odcina się pod skosem. Za każdym razem stosuje się ukorzeniacz przed posadzeniem do doniczki. W ten sposób korzenie szybciej się rozwijają i roślina łatwo przyjmuje się w nowych warunkach.
Rozmnażanie róży pnącej z pędów zielnych
Wiosną odcinek o długości 10-15 cm odcina się 1 cm nad najwyższym liściem i do 3 cm poniżej najniższego liścia. Sadzonkę umieszcza się w doniczce w mieszance ziemi, torfu i piasku w proporcjach 1:1:1. Powinna znajdować się blisko jednej ze ścianek, nie pośrodku. Doniczkę przykrywa się folią i stawia w oświetlonym ciepłym miejscu. Ziemia powinna być stale wilgotna. Kiedy pojawią się pierwsze pączki, zdejmuje się folię i przesadza roślinę do większego pojemnika, donicy lub skrzynki.
Rozmnażanie róży z pędów półzdrewniałych
Jesienią pobiera się półzdrewniałe pędy o długości 20 cm. Sadzonkę pozbawia się dolnych liści, pąków, kwiatów. Umieszcza się ją w doniczce i podlewa.
Rozmnażanie róż pnących z pędów zdrewniałych
Wczesną wiosną lub jesienią pobiera się zdrewniałe sadzonki o długości 25 cm. Usuwa się liście i sadzi w mieszance piasku i torfu.
Rozmnażanie róży pnącej z odkładów
Zdrowe, silne i długie pędy przygina się do ziemi i przysypuje ziemią w taki sposób, żeby spod warstwy wyglądał tylko wierzchołek. Tak przygotowany odkład zostawia się na rok, żeby wypuścił korzenie. Po upływie tego czasu odkopuje się go, odcina od rośliny matecznej i sadzi w docelowym miejscu.
Róża pnąca – zimowanie
Wokół podstawy usypuje się kopczyk z ziemi wymieszanej z kompostem. Trzeba uważać, żeby nie zasypać pędów, bo zaczną się ukorzeniać. Sprawią, że roślina stanie się bardziej wrażliwa na wiosenne przymrozki, kiedy zniwelujesz kopczyk.
Bardziej wrażliwe odmiany owija się agrowłókniną, stroiszem lub chochołem ze słomy.
Róża pnąca – szkodniki i choroby
Przędziorek chmielowiec – sprawia, że na górnej stronie blaszki liściowej pojawiają się żółte plamy. Następnie liście zasychają i opadają. Na dolnej stronie blaszki liściowej widać roztocza, a na całych liściach – oprzędy. Przędziorka zwalczysz preparatami Nissorung Strong 250 SC, Ortus 05 SC lub Magus 200 SC.
Skoczek różany – na górnej stronie blaszki liściowej pojawiają się białe plamki. Rozpoczynają od nerwu głównego i obejmują z czasem całą powierzchnię. Liście stają się marmurkowe i opadają. Na dolnej stronie blaszki liściowej widać larwy, nimfy i dorosłe osobniki, które żerują, wysysając soki. Skoczka różanego pokonasz dzięki środkom Deltam i Karate Spray.
Mszyce (np. mszyca różano-szczecinowa, mszyca różano-rutewkowa, mszyca różano-trawowa) – młode liście i wierzchołki pędów się deformują. Na końcach pędów i liściach pojawiają się kolonie mszyc bez skrzydeł, a w lecie już widać uskrzydlone formy. Na liściach występuje spadź, na której rozwijają się czarne grzyby sadzakowe. Mszyce zdejmuje się ręcznie, szczotkuje, opryskuje wywarami z gorzkich ziół, jak wrotycz, piołun, a także wyciągiem z pokrzywy. Gotowe środki chemiczne na mszyce, to Polysect Naturen, Siltac i Karate Gold.
[product id="1707,113,1679"]
Czarna plamistość róży – na najstarszych dolnych liściach pojawiają się czarne plamy, które z czasem łączą się ze sobą. Przyczynę stanowi moczenie liści i pędów podczas podlewania. Chore części usuwa się i stosuje preparat Saprol lub Chabasite Fungi.
Rdza róż – na pędach i szypułkach liści pojawiają się pomarańczowe wypukłe punkty. Na spodniej stronie blaszki liściowej widać skupiska zarodników w postaci żółtych, a następnie czarnych drobnych poduszeczek. Liście opadają i roślina słabnie. Rdza rozwija się u roślin, które rosną na ciężkich i żyznych wilgotnych glebach. W przypadku tej choroby pomogą Discus 500 WG, Fungimat i Saprol.
Mączniak prawdziwy – pierwsze objawy w postaci białego nalotu pojawiają się w maju na najmłodszych liściach. Szybko rozprzestrzeniają się na pędy i starsze liście, a na górnej stronie blaszki liściowej występują czerwone przebarwienia. Liście deformują się. Nalot przechodzi na kolce i kwiaty. Choroba występuje przy zwiększonej wilgotności, kiedy jest ciepło.
Mączniak rzekomy – na górnych liściach pojawiają się jasnożółte plamy o nieregularnym wydłużonym kształcie. Z czasem stają się czerwonawe, a na dolnej stronie blaszki liściowej pojawia się biała grzybnia. Liście opadają, objawy choroby pokazują się też na pędach i kwiatach.
Oba rodzaje mączniaka zwalczysz środkami Nimrod, Siarkol, Discus i Amistar.
Szkodników żerujących na różach jest wiele. Poza najczęstszymi, które wymieniliśmy wyżej, Twoje rośliny mogą zaatakować: zwiot różany, szypszyniec różany, obnażacz różówka, obnażacz kopciuszek, zwójki, psowacz malinowiec, nimułka różana, śluzownica różana, kruszyca złotawka i naliściak srebrnik.
[product id="56,2394,1722,317,288,1711"]
Róża pnąca – ciekawostki
- W Kutnie w każdy pierwszy weekend września odbywa się Święto Róży.
- Pnącze to występuje dziko w Hiszpanii, Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii, Niemczech, Czechach, na Węgrzech, w Rumunii, na Sycylii, Peloponezie i w europejskiej części Turcji.
- W Polsce uznaje się je za gatunek dawniej uprawiany i prawdopodobnie dziczejący. W korzystnych warunkach uprawy pędy osiągają do nawet 600 cm długości.
