Waleczny chwast, który poradzi sobie w najgorszych warunkach. Wypuszcza pędy, które rozrastają się promieniście, płożąc po ziemi. Choć ceni się go w roli surowca lekarskiego, to stanowi utrapienie ogrodników. Zobacz, gdzie występuje i jak zwalczać rdest.
Charakterystyka rdestu – co to za roślina?
Rdest to roślina jednoroczna lub dwuletnia w zależności od gatunku. Jednak w sprzyjających warunkach potrafi wyprodukować nawet kilka tysięcy nasion. A te mogą przetrwać w podłożu nawet 45-60 lat i przez ten czas zachować zdolność kiełkowania! Co więcej – rdest wyrasta nawet z tych nasion, które znajdują się głęboko w ziemi, np. na 20 cm. W Polsce zalicza się go do roślin inwazyjnych.
Gdzie występuje rdest?
Rośnie w prawie każdych warunkach (oprócz tropikalnych) i radzi sobie tam, gdzie większość gatunków odpuszcza. Lubi miejsca mocno nasłonecznione o glebach piaszczystych, suchych lub wilgotnych. W zależności od odmiany lubi gleby ubogie (rdest ptasi) lub zasobne do umiarkowanie ubogich (rdest plamisty). Bardzo dobrze znosi suszę.
Należy do roślinności ruderalnej, porastając drogi, przydroża, wysypiska, tereny kolejowe, parkingi i chodniki. Jego korzenie są w stanie wcisnąć się w prawie każdą szczelinę.
Na terenach wiejskich występuje na polach i miedzach. Rośnie między roślinami uprawianymi w szerokich rzędach, jak np. buraki, ziemniaki i kukurydza. Pojawia się na polach ze zbożem i rzepakiem.
Szkodliwość rdestu – na czym polega?
Zbytnia ekspansywność rdestu sprawia, że zagłusza on inne rośliny na polu, w warzywniku i ogrodzie. Próg szkodliwości wynosi już 16 sztuk na m². Rdest zabiera roślinom wodę i dostęp do słońca.
Jak zwalczać rdest ptasi?
Opryski to najlepszy sposób na to, żeby pozbyć się rdestu. Środki chemiczne na rdest często opierają się na glifosacie, ale bez problemu znajdziesz również takie, w których użyto innej substancji czynnej, równie skutecznej, a nie tak żrącej. Rdest należy pryskać jak najwcześniej, żeby stłumić jego rozwój już w zalążku. Przy czym jeden oprysk nie wystarczy i potrzeba ich co najmniej 3 w regularnych odstępach (zwykle dwutygodniowych).
Czym zwalczać rdest plamisty i inne?
Dobierz preparat do konkretnej uprawy – niektórych nie wolno stosować na trawnikach (Stomp Aqua), innych używa się tylko na trawnikach, podjazdach i chodnikach (Atut RTU, Avans RTU), w uprawie zbóż (Dicolen), na rabatach, przy krzewach i drzewach ozdobnych i żywopłotach (AntyChwast Total).
Ponieważ są to silnie oddziałujące środki, zachowaj ostrożność:
- uważnie czytaj zalecenia producenta na opakowaniu,
- przestrzegaj dawkowania i odstępów czasowych między opryskami,
- załóż odzież ochronną,
- pamiętaj o okresie karencji w przypadku roślin jadalnych,
- dostosuj środek i dawkę do fazy wzrostu rośliny.
Glifosat znajdziesz w takich środkach, jak Roundup, Avans RTU i Orkan. Dicolen 200 EC zawiera flouroksypyr, Stomp Aqua pendimetalinę, a AntyChwast Total kwas pelargonowy.
[product id="1662,1381,1509,1801,356,1654"]
Jak przechytrzyć rdest ptasi i inne gatunki tego chwastu?
Ponieważ walka z rdestem jest długa i nierówna, oprócz zwalczania ważna jest również profilaktyka. Dzięki niej ograniczasz populację tych chwastów w swoim ogrodzie, na trawniku i podjeździe:
- wyrywaj chwasty, kiedy tylko je zauważysz – ograniczysz ryzyko wysiania nasion,
- wysiewaj warzywa tak, żeby zdążyły wykiełkować przed kwietniem, zanim pojawi się rdest,
- zasilaj uprawy obornikiem – mocne rośliny nie dadzą się chwastom tak łatwo.
Usuwanie rdestu to proces, w którym liczy się systematyczność. Jeśli widzisz pierwsze znaki, że pojawił się na Twoim terenie, od razu wkrocz do akcji.
Rdest – które gatunki zagrażają uprawom w Polsce?
W Polsce najczęściej pojawiają się takie gatunki, jak:
Rdest ptasi – łodyga sinozielona, rozgałęziona, pełzająca o długości 50 cm. Kwiaty białozielone lub czerwonawozielone. Liście eliptyczne lub równowąskie, rozgałęziony korzeń. Stanowi pożywienie dla kaczek i gęsi.
Źródło: Dalgial, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Rdest plamisty – łodyga wyprostowana o długości 10-60 cm. Liście lancetowate i równowąskolancetowate, krótkie szczecinki na brzegach liści i nerwach. Kwiaty różowe zebrane w kłosy. Rośnie w wilgotnych miejscach, nad rzekami, na przydrożach, polach i w ogrodach. Jest miododajny, ale trujący dla świń.
Źródło: Anonim, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Rdest ostrogorzki – łodyga purpurowa wzniesiona lub podnosząca się do 30-50 cm wysokości. Liście lancetowate, długo zaostrzone, faliste; nagie, jedynie pochwy liściowe są orzęsione na brzegach. Kwiaty zielonkawe, białawe lub czerwonawe w górnej części; tworzą zwisające kłosy. Rośnie na polach, w środowiskach ruderalnych, zaroślach, łęgach, na brzegach zbiorników wodnych, w rowach i na polach uprawnych. Jego obecność wskazuje na glebę zasobną w azot. Trujący – szkodzi m.in. świniom, koniom i krowom (mleko, które wydają krowy karmione rdestem ostrogorzkim, ma niebieskawy kolor).
Źródło: Harry Rose from South West Rocks, Australia, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons
Rdest mniejszy – łodyga cienka do 40-60 cm wysokości, rozgałęziona na dole, pokładająca się lub czołgająca. Liście równowąskie lub wąskolancetowate. Brzeg blaszki pokryty krótką szczecinką. Kwiatostany wzniesione lub przewisające na szczycie, ciemnoróżowe lub różowe, czasem białawe. Zasięgiem obejmuje całą Polskę do wysokości ok. 600 m n.p.m.
Źródło: Stefan.lefnaer, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Rdest powojowaty – łodyga szorstka, wijąca się, osiąga do 10 cm wysokości bez podpory, ale jeśli może się wspiąć, dorasta do nawet 200 cm. Pojedyncze liście o zaostrzonych wierzchołkach podwijają się na brzegach. Kwiaty zielonkawobiałe w luźnych gronach. Oplata się wokół roślin i szczególnie szkodzi uprawom lnu, bo zanieczyszcza je. Trujący dla koni.
Źródło: Joost J. Bakker, CC BY 2.0 DEED, via Flickr
Rdest – skuteczny w ziołolecznictwie, niechciany w ogrodzie
Jak większość roślin uznanych za chwasty, również rdest ma kiepską renomę. Wszystko przez jego ekspansywność i zajmowanie bez pytania każdego wolnego miejsca. Żeby jednak nie zrazić Cię na zawsze do rdestu, na koniec wspomnimy o tym, że ma skuteczne działanie przeciwkrwotoczne, moczopędne i przeciwzapalne.
Zanim jednak zechcesz samodzielnie tworzyć wywary z rdestu, przypomnij sobie, jak przewrotna jest to roślina. Jej trujące właściwości sprawiają, że tworzenie leczniczych mikstur i mieszanek lepiej powierzyć fachowcom.
Więcej porad w e - booku
