Por to warzywo często goszczące w naszych ogrodach i na stołach. Pochodzi z Azji i jest krewnym czosnku oraz cebuli. Stąd też jego pozytywne właściwości zdrowotne. Jako jedno z niewielu warzyw może zimować na grządce (wytrzymuje do -15 stopni Celsjusza).
Por - ściąga
- Wysokość: do 100 cm
- Stanowisko: słoneczne
- Pochodzenie: Azja Mniejsza
- Podłoże: lekko kwaśne lub obojętne, żyzne, przepuszczalne, bogate w próchnicę
- Nawożenie: nawóz wieloskładnikowy do warzyw, kompost, obornik (rok przed siewem)
- Podlewanie: potrzebuje dużych ilości wody
- Rozmnażanie: z nasion
- Szkodniki i choroby: śmietka, wciornastek, mączniak rzekomy
Por - co to za roślina
Por to długa roślina składająca się przede wszystkim ze zwarto ułożonych liści. Warstwa dolna, która zazwyczaj w całości znajduje się w glebie to tzw. piętka i jest koloru białego. Liście, które wystają nad ziemię są koloru zielonego. Charakterystyczne dla pora są też jego długie korzenie.
Por zazwyczaj dorasta do ok 50 cm nad ziemię, choć zdarzają się przypadki, że długość wynosi metr i więcej.
Por - odmiany
Odmiany pora dzielimy przede wszystkim ze względu na czas ich dojrzałości.
Odmiany wczesne - Bluevetia, Bavaria, Jolant, Varna.
Odmiany średnio wczesne - Longina, Haksa, Pinola, Profina.
Odmiany późne - de Cerentan, Blizzard, Arkansas, Tango, Forrest, Carina, Patryk.
Odmiany wczesne mają zazwyczaj intensywnie zielone zabarwienie liści. Odmiany późne mają liście zielono-niebieskie.
[product id="580,823"]
Por - wymagania i warunki
Por jest średnio wymagającą rośliną. Na pewno nie można zostawić go samemu sobie. Od ogrodników wymaga uwagi.
Wysiewamy go w lutym do doniczek rozsadowych. Produkcja takiej rozsady trwa zazwyczaj 8-12 tygodni. Pamiętaj o utrzymywaniu wilgoci w doniczkach, do których go wysiejesz.
Stanowisko dla pora
Pory najlepiej czują się na stanowisku słonecznym. Przy wyborze stanowiska pamiętaj o płodozmianie. Ze względu na szkodniki i choroby nie należy uprawiać pora na jednym stanowisku dłużej niż 3-4 lata.
Nie sadź go też na stanowisku, na którym w poprzednich latach rosła cebula lub czosnek. Dobrym stanowiskiem jest takie, na którym w poprzednich latach rosły ogórki lub fasola szparagowa.
Podłoże dla pora
Przygotowanie podłoża dla pora to ważna sprawa. Najlepsza będzie dla niego żyzna, przepuszczalna gleba o lekko kwaśnym lub obojętnym odczynie. Ziemia powinna być spulchniona przed wysadzeniem, ale też regularnie (kilka razy w sezonie) spulchniana między rzędami.
Jeśli decydujesz się na obornik to por powinien być posadzony w 2-3 lata po takim nawożeniu.
Podlewanie pora
Por jest bardzo wymagający pod względem wody. Odpowiednie podlewanie bardzo wpływa na ostateczny plon. Uwielbia rosnąć w stale wilgotnej glebie.
Por - nawożenie
Por nie wymaga obfitego nawożenia.
Stosowanie obornika bardzo pomaga w uprawie pora. Wpływa to mocno na utrzymywanie wilgoci w glebie. Trzeba jednak pamiętać, że obornik należy stosować 2-3 lata przed posadzeniem pora na wybranym stanowisku.
Można stosować też nawożenie kompostem, który dostarcza potrzebnych wartości odżywczych.
W przypadku dużych niedoborów i widocznym osłabieniu plonu warto jednak sięgnąć po uniwersalne nawozy do warzyw.
[product id="1366,640,1503"]
Por - właściwości odżywcze
Por jest przede wszystkim warzywem bogatym w witaminy, takie jak A, B6, C, E, K, a także w żelazo, magnez, miedź i kwas foliowy. Ciekawostką jest to, że jest bogatszy w żelazo niż znane z tego buraki ćwikłowe.
Można go spożywać na surowo a także po obróbce termicznej.
Ze względu na niską kaloryczność popularne jest stosowanie go w różnego rodzaju dietach. Zawiera on też związki siarki, które ułatwiają procesy trawienne. Przyspiesza on przemianę materii.
Por - właściwości zdrowotne
O witaminach była już mowa. Ale por znany jest też ze swych właściwości bakterio i grzybobójczych. Stabilizuje też poziom cukru we krwi. W medycynie był stosowany już w starożytności.
Ze względu na dużą zawartość żelaza, wykorzystywany jest do leczenia anemii i niedokrwistości.
Syrop z pora i miodu pomaga w infekcjach dróg oddechowych - uporczywym kaszlu czy też przy bólu gardła.
Czy por jest szkodliwy?
Por nie jest szkodliwy sam w sobie. Zawiera mnóstwo cennych witamin i mikroelementów. Jest jednak ciężkostrawny i może powodować wzdęcia. Może też zwiększać objawy refluksu i zgagi. Nie powinien być też spożywany przez osoby z chorobami wątroby.
Por - szkodniki i choroby
Jak większość roślin - tak i por ma swoich wrogów - szkodniki i choroby. Do tych najbardziej znanych należą wciornastki, śmietka i mączniak rzekomy.
Wciornastek - efektem ich żerowania są białe i srebrne plamki na liściach nadziemnych. Z biegiem czasu plamki stają się coraz większe i obejmują całe liście, prowadząc do deformacji rośliny i jej usychania. W takich przypadkach warto wykonać oprysk Mospilanem, Karate Zeon lub preparatem biologicznym Limocide, którego substancją czynną jest olejek pomarańczowy.
Śmietka porówka - białe, kremowe i żółte larwy o długości ok 6-7 mm przebywają w ziemi i uszkadzają tą część pora i drążą w niej korytarze. Roślina najpierw gnije od dołu, a później zamiera jej górna część. Na śmietkę również zadziała oprysk Mospilanem i Karate Zeon.
Mączniak rzekomy pora - objawia się żółtymi plamami na liściach, które stają się coraz większe, a następnie powodują deformację rośliny i jej obumieranie. Czasami (podczas dużej wilgotności) żółte plamy zmieniają kolor w szaro-fioletowy. W przypadku wystąpienia objawów mączniaka możesz wykonać oprysk za pomocą wspomnianego Limocide lub z użyciem Miedziana 50 WP.
Jednym z najlepszych sposobów na zminimalizowanie takich dolegliwości jest stosowanie płodozmianu. Dzięki temu por będzie mniej narażony na działanie niechcianych organizmów.
[product id="777,1691,1387"]
Por - ciekawostki
- Korzenie pora mają zazwyczaj ok. 20-25 cm długości. Zdarza się jednak, że dorastają one nawet do 125 cm.
- Kwiaty mogą pojawić się w drugim roku wegetacji. Rosną na pędach sięgających nawet 2 m wysokości.
- Por był uprawiany już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie.
- Por jest symbolem narodowym Walii i noszony jest przez nich w dniu 1 marca.
Więcej porad w e - booku
