Rośnie w gruncie i donicy. Poddaje się cięciu i formowaniu, tworząc widowiskowe niskie żywopłoty. Kwitnie przez pół roku, a do tego świetnie znosi polskie zimy. Chcesz wydzielić strefy w ogrodzie? A może bez reszty pochłania Cię sztuka cięcia ozdobnego i szukasz rośliny, która podda się Twojej artystycznej wizji? Pięciornik krzewiasty to gatunek dla Ciebie.
Pięciornik krzewiasty – ściąga
- Wysokość: 0,1 m – 1 m (rzadko 1,5 m)
- Kwitnienie: od maja do października
- Stanowisko: słoneczne
- Pochodzenie: strefa umiarkowana i subarktyczna Ameryki Północnej, Azji i Europy (północnej i południowej)
- Podłoże: piaszczyste, piaszczysto-gliniaste
- Nawożenie: raz wiosną
- Podlewanie: regularne, umiarkowaną ilością wody
- Rozmnażanie: sadzonki półzdrewniałe
- Szkodniki i choroby: przędziorki i mączniak prawdziwy
Pięciornik krzewiasty – co to za roślina?
Pięciornik to krzew, który dorasta od 0,1 do 1 m wysokości (sporadycznie do 1,5 m) i osiąga 1,5 m rozpiętości. Przybiera regularny kulisty pokrój z łukowato wzniesionymi i rozgałęzionymi pędami. Gatunek ten obejmuje ok. 130 odmian.
Eliptyczne wąskie liście sezonowe są pierzasto złożone (z 3, 5 lub 7 listków), zwykle podwijają brzegi i układają się skrętolegle. Pokrywa je delikatne owłosienie, przypominające w dotyku jedwab. Sprawia, że liście przybierają kolor srebrnozielony.
Pięciopłatkowe kwiaty wyrastają na końcach pędów, pojedynczo lub po kilka, osiągając średnicę do 3 cm. Klasyczny pięciornik kwitnie na żółto, ale znane są też odmiany o kwiatach białych, różowych i czerwonych. Choć kwiatki są drobne, to obficie obsypują krzew. Pojawiają się w maju i utrzymują do października.
Krzew bardzo dobrze znosi suszę i zanieczyszczenia powietrza. Cechuje się powolnym wzrostem, za to jest długowieczny. Z tego powodu często spotyka się go na miejskich osiedlach i w parkach.
Pięciornik krzewiasty – odmiany do ogrodu
Pięciornik krzewiasty Bella Apple – zwarty krzew o wysokości i rozpiętości do 50 cm. Kwiaty wybarwiają się na różowo, moreloworóżowo i łososiowo w zależności od stopnia nasłonecznienia i ciepła. Nie wymaga częstego przycinania.
Pięciornik krzewiasty Flambeau – rozwija mocno czerwone kwiaty o żółtym środku do złudzenia przypominające róże. Liście są trójdzielne, ząbkowane. Osiąga do 40 cm wysokości i 60 cm średnicy.
Pięciornik złoty – tworzy dywany o wysokości do 15 cm. Ząbkowane liście mają srebrzyste włoski na brzegach. Wypuszcza złotożółte kwiaty o pomarańczowym wnętrzu. Roślina na skalniak.
Pięciornik krzewiasty Miss Willmott – dorasta do 40-50 cm, tworząc zwarte kępy. Kwiaty karminowo-różowe, liście eliptyczne o ząbkowanych krawędziach, owłosione z obu stron. Na rabaty i do skalniaków.
Pięciornik krzewiasty Bailbrule – osiąga do 1 m wysokości i tyle samo rozpiętości. Rozwija czysto białe kwiaty o żółtym środku, które mocno kontrastują z ciemnozielonymi liśćmi.
Pięciornik krzewiasty – wymagania i warunki
Tolerancyjna roślina, która odnajdzie się na skalniakach, rabatach, w parkach i w założeniach miejskich (np. na osiedlach, w centrum przy alejach i ulicach). Pełni rolę rośliny okrywowej, żywopłotu i nadaje się do nasadzeń w szpalerach.
Stanowisko dla pięciornika krzewiastego
Rośnie w słońcu, najlepiej na wystawie południowej i południowo-zachodniej. Może mniej kwitnąć w cieniu, np. przy wysokich budynkach. Nie potrzebuje zacisznego miejsca, dlatego sadzi się go również na odkrytych stanowiskach.
Pięciorniki uprawia się też w donicach.
Podłoże dla pięciornika krzewiastego
Toleruje każdy rodzaj gleby niezależnie od odczynu, jednak najlepiej rozwija się na podłożu piaszczystym lub piaszczysto-gliniastym, umiarkowanie wilgotnym. Jeśli posadzisz w ciężkiej glebie, ryzykujesz, że jego korzenie zgniją od zastojów wody.
Podlewanie pięciornika krzewiastego
Potrzebuje systematycznego podlewania i zamiera w wyschniętym podłożu. Podczas upałów i bezdeszczowych dni zwiększ częstotliwość nawadniania, tak żeby gleba była stale lekko wilgotna. Nie przelewaj pięciornika – nadmiar wody mu szkodzi.
Pięciornik krzewiasty – nawożenie
Wiosną na początku sezonu wegetacyjnego stosuje się nawóz wieloskładnikowy dla roślin kwitnących. Wystarczy jedna dawka na cały rok. Ważniejszy od składników odżywczych jest dla niego stały dostęp do wody.
[product id="1539,1041,1899"]
Pięciornik krzewiasty – przycinanie
Po przekwitnięciu skraca się końce pędów i pozostałości po kwiatach. Przycina się uszkodzone pędy i te, które są zbyt wybujałe lub wyłysiałe i nie mają na dole liści.
Starsze pięciorniki wypuszczają dużo cienkich i słabych pędów, które nie wykształcają kwiatów lub zawiązują ich niewiele. Przycinanie wzmacnia roślinę, sprawia, że mocniej się rozkrzewia, wypuszcza silne pędy u podstawy i kwitnie obficiej. Poza tym pozwala nadać pożądany kształt.
W połowie wiosny (kwiecień-maj) o ⅓ długości przycina się pędy wybujałe pędy, stare i zbyt zagęszczone.
Pięciornik bardzo dobrze znosi cięcie, dzięki czemu sprawdza się nie tylko w roli żywopłotu. Formuje się go też zgodnie z bonsai ze względu na drobne liście, kwiaty i pędy o łuszczącej się korze. Popularny jest zwłaszcza w Japonii, choć i w Europie już zyskuje pod tym względem sławę.
Pięciornik krzewiasty – rozmnażanie z sadzonek półzdrewniałych
Latem pobiera się sadzonki z niezdrewniałych pędów bocznych. Długość jednej sadzonki to 8-10 cm i każda powinna mieć na końcu piętkę lub kawałek 2-letniego drewna. Od razu po pobraniu umieszcza się je w inspekcie w podłożu z torfu i piasku w proporcjach 1:1. Wiosną przesadza się je do rozsadnika, gdzie uprawia się je tak, jak dorosłe osobniki. Na jesieni wysadza się je na docelowe stanowisko.
Pięciornik krzewiasty – zimowanie
W uprawie gruntowej świetnie znosi mrozy, a w dodatku jest rośliną zimotrwałą, czyli wykazuje odporność na wszelkie zjawiska, które towarzyszą zimie (lodowate wiatry, susza fizjologiczna). Traci liście, ale nie potrzebuje dodatkowej ochrony przed niskimi temperaturami.
Jeśli jednak uprawiasz go w donicy, zwłaszcza na bonsai, potrzebuje wsparcia, żeby przetrwać zimę. Jesienią uzupełnij podłoże, zapewnij mu drenaż i otwory, żeby woda swobodnie odpływała. W ten sposób uchronisz bryłę korzeniową przed przemarzaniem. Donicę postaw na kawałku styropianu, owiń chochołem lub agrowłókniną.
Pięciornik krzewiasty – szkodniki i choroby
Krzew ten należy do bardziej odpornych roślin. W niesprzyjających warunkach mogą się pojawić:
Przędziorki – ich oznakę stanowi gęsta pajęczynka na spodniej stronie blaszki liściowej. Same przędziorki trudno dostrzec, bo dorosłe osobniki liczą zaledwie 0,5 mm. Usuń pajęczynkę, zastosuj roztwór wody i szarego mydła lub denaturatu, a potem popraw środkiem Nissorung Strong.
Mączniak prawdziwy – choroba grzybowa w postaci białego nalotu na liściach, który z czasem szarzeje. Zwalczysz ją preparatem Nimrod.
[product id="1704,1732,1751"]
Pięciornik krzewiasty – ciekawostki
- Na świecie występuje pod potocznymi nazwami, takimi, jak np.: róża tundrowa (tundra rose) i kurylska herbata (kuril tea).
- Do uprawy wszedł już w XVIII w. Większość nowych odmian, zwłaszcza o pomarańczowych lub czerwonych kwiatach, pochodzi z kolekcji Reginalda Farrera. To podróżnik i kolekcjoner roślin, który mieszkał w Chinach na początku XX w.
