Krzew, który przypomina obłok, perukę lub pudla przed wizytą u groomera. Tak właśnie wygląda perukowiec podolski. Zauroczyła Cię jego puszystość i chcesz, by zdobił Twój ogród lub rósł przed domem? Zobacz, jak zapewnić mu warunki do zdrowego rozwoju i poznaj różnokolorowe odmiany.
Perukowiec podolski - ściąga
- Wysokość: 3-5 m
- Kwitnienie: maj-lipiec
- Stanowisko: słoneczne, ciepłe, zaciszne
- Pochodzenie: Ameryka Północna, południowo-wschodnia Europa, południowo-zachodnia Azja
- Podłoże: piaszczysto-gliniaste, piaszczyste, jałowe, przepuszczalne, zasadowe, również zasolone
- Nawożenie: nieobowiązkowe, można stosować kompost raz na wiosnę
- Podlewanie: sporadycznie
- Rozmnażanie: nasiona, sadzonki zielne
- Szkodniki i choroby: przędziorek chmielowiec, wertycylioza
Perukowiec podolski - co to za roślina?
Perukowiec podolski to krzew, który dorasta do nawet 5 m wysokości. Już z daleka wyróżnia się luźnym pokrojem i stanowi jedyny gatunek perukowca, który uprawia się w Polsce. Naturalnie rośnie głównie w lasach górskich (występuje nawet na wysokości 2400 m. n.p.m.), na kamiennych zboczach i nizinach.
To wielokolorowa roślina o żółtym drewnie, czerwonobrązowych pędach, zielonych liściach z niebieskawym nalotem (jesienią pomarańczowych lub szkarłatnych) i białych lub żółtych kwiatach zebranych w luźne wiechy na końcach pędów.
Kwitnie od maja do lipca. Na szypułkach przekwitłych kwiatów pojawia się delikatne owłosienie i rozwijają się owoce. Owocostany są duże - jeden osiąga do 20 cm. To właśnie za ich sprawą cała korona przybiera puszystą formę.
Perukowce późno zaczynają pączkowanie liści i kwitnienie, dlatego warto je łączyć z wcześniej zakwitającymi krzewami. Niektóre odmiany perukowca podolskiego utrzymują zieloną barwę liści aż do zimy.
Perukowiec podolski - odmiany do ogrodu
Perukowiec Kanari to odmiana perukowca o kremowych kwiatach i dekoracyjnych liściach: młode w kolorze cytrynowym, starsze - jasnozielone. Owocostany są białe. Odmiana ta osiąga 2-3 m wysokości. Kwitnie od maja do czerwca, a owocuje od lipca do września.
Perukowiec Golden Spirit Ancot dorasta do 2-3 m wysokości. Liście w kolorze złocistożółtym rozwijają się dopiero w maju, za to jesienią przybierają kolor pomarańczowy. Kwitnie w czerwcu, a w lipcu rozwija owocostany. Ancot rozrasta się dosyć silnie na boki, dlatego można go przycinać, żeby zachował zwartą formę.
Perukowiec Royal Purple należy do najwyższych perukowców podolskich i w sprzyjających warunkach osiąga nawet 4 m wysokości. Młode liście są ciemnopurpurowe, a jesienią przebarwiają się na jaskrawoczerwono. Kwitnie w czerwcu - obsypuje się drobnymi, żółtymi kwiatami. Po kwitnieniu wydaje puszyste owocostany w kolorze różowoczerwonym.
Perukowiec Lilla osiąga 150 cm. Kwitnie od czerwca do lipca na żółto, a jej liście wybarwiają się na purpurowoczerwono z różową obwódką na brzegu. Jesienią przybierają kolor czerwony, pomarańczowy lub żółty. Lilla to jedna z mniejszych, kompaktowych odmian perukowca podolskiego, o owalnym i zwartym pokroju. Rośnie powoli - w ciągu 10 lat dorasta do 120-150 cm wysokości.
Perukowiec Young Lady należy do niższych odmian. Dorasta do 1,5-2 m wysokości i ma krótkie pędy, które rozgałęziają się w górnej części. Jesienią liście zmieniają kolor z zielonego na pomarańczowy. Young Lady kwitnie w czerwcu, a następnie (już w młodym wieku) rozwija szczególnie dużo puszystych owocostanów - w porównaniu z innymi perukowcami.
Perukowiec podolski - wymagania i warunki
Perukowce są wysokie, dlatego najlepiej wyglądają na eksponowanych miejscach, w których rosną samodzielnie. Drobniejsze odmiany można jednak sadzić po kilka sztuk obok siebie. Bardzo dobrze radzą sobie w pełnym słońcu, wysokiej temperaturze i na jałowej ziemi. Wypełniają tym samym trudną przestrzeń, w której nie poradziłyby sobie inne gatunki. Niższe odmiany perukowców nadają się do uprawy na balkonie i tarasie.
Stanowisko dla perukowca podolskiego
Perukowce najlepiej rosną na stanowisku słonecznym i zacisznym. Zwłaszcza odmiany o kolorowych liściach potrzebują dostępu do promieni słonecznych, żeby intensywniej się wybarwić. W półcieniu lepiej odnajdą się perukowce o zielonych liściach.
Podłoże dla perukowca podolskiego
Perukowce lubią glebę piaszczysto-gliniastą i piaszczystą. Urosną nawet na suchym i skalistym podłożu. Nie szkodzi im zasolenie (również wysokie), ale odczyn podłoża powinien być zasadowy (5,5-7,2 pH), czyli zawierać sporo wapnia. Żeby uzyskać odpowiedni odczyn, można wesprzeć rośliny mączką bazaltową, dolomitem i innymi środkami alkalizującymi glebę.
[product id="1898,2400,2002"]
Podlewanie perukowca podolskiego
Jedynie przez pierwszy rok od posadzenia perukowca należy regularnie podlewać, żeby rozwinął system korzeniowy. Potem nawadnianie mocno się ogranicza.
Roślinom tym szczególnie szkodzi stojąca woda, bo naturalnie rosną na terenach stepowych i jałowych ziemiach. W warunkach polskich raczej nie ma potrzeby nawadniania - nawet podczas upalnego lata. Można, przy okazji podlewania innych roślin w ogrodzie, ale sporadycznie, z dużym umiarem.
Perukowiec podolski - nawożenie
Perukowce nie wymagają nawożenia. Dokarmianie może przynieść nawet odwrotny skutek, dlatego w większości przypadków najlepiej nie ingerować w rozwój krzewów. Jeśli jednak gleba jest wyjątkowo uboga, można na wiosnę zasilić ją niewielką ilością kompostu.
Perukowiec podolski - rozmnażanie
Młode rośliny uzyskuje się z nasion i sadzonek. Obie metody są skuteczne, choć ta druga zapewnia szybszy efekt.
Rozmnażanie perukowca podolskiego z nasion
W październiku zbiera się nasiona z owocostanów i moczy przez dobę w wodzie. Następnie czyści się je i suszy, a potem przechowuje w temperaturze 0-5°C do wiosny (w wilgotnym piasku).
Po wiosennych przymrozkach nasiona wysiewa się do ziemi kompostowej z torfem i piaskiem - najlepiej w inspekcie. Jesienią dorodniejsze siewki sadzi się w docelowym miejscu, natomiast mniejsze zostawia pod osłoną do kolejnej jesieni.
Rozmnażanie perukowca podolskiego z sadzonek zielnych
Sadzonki pobiera się z młodych pędów, kiedy roślina prowadzi aktywny wzrost. Najlepszy termin to czerwiec, kiedy pędy kończą wzrost, a liście wierzchołkowe jeszcze nie są rozwinięte.
Z pędu odcina się fragment ok. 10 cm - bez pąków kwiatowych z 3 parami liści. Jeśli w dolnej części sadzonki są liście, usuwa się je. Sadzonkę zanurza się w ukorzeniaczu, a następnie sadzi ją w mieszance torfu z piaskiem (proporcje 1:1) i przykrywa folią z dziurkami.
Sadzonki i siewki z zasady sadzi się na docelowe miejsce jesienią. Jednak silne okazy, z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym można posadzić już na wiosnę. Po posadzeniu młode rośliny podlewa się obficie i przez miesiąc regularnie nawadnia - to jedyny moment w życiu perukowca, kiedy potrzebuje dużej ilości wody.
Potem ogranicza się podlewanie do 1 razu w tygodniu. Po roku perukowca podlewa się wyłącznie podczas uporczywej suszy.
[product id="1373,2583,2805"]
Perukowiec podolski - przycinanie
Większości perukowców się nie przycina, bo mają zwarty i krzaczasty pokrój, chyba że trzeba spowolnić ich wzrost albo nadać im pożądany kształt (np. kulisty). W takim przypadku na przedwiośniu lub wczesną wiosną skraca się pędy o ⅓ długości, przy czym ostatni pąk na skróconym pędzie powinien kierować się na zewnątrz. Podczas cięcia oszczędza się najgrubsze konary, żeby nie osłabić krzewu.
Wiosną w razie potrzeby wykonuje się cięcie sanitarne i usuwa uszkodzone, słabe i porażone chorobami pędy oraz te, które rosną do wnętrza korony.
Perukowce dają się też formować na drzewka. W takim przypadku wybiera się silny, pionowy pęd, a pozostałe pędy i odrosty usuwa się. Boczne odgałęzienia skraca się, dzięki czemu krzewienie staje się mocniejsze.
Podczas przycinania trzeba pamiętać, że perukowiec rozwija kwiaty na dwuletnich pędach. Jeśli je obetniemy - nie zakwitnie.
Perukowiec podolski - zimowanie
Perukowce na zimę tracą liście, ale są odporne są na mróz i nie wymagają okrywania. Dzięki temu sadzi się je w każdym rejonie Polski - również w tych najzimniejszych (np. na wschodzie). Uszkodzeniu mogą ulec słabo zdrewniałe końcówki pędów, które przyrastają latem i jesienią, ale wystarczy je usunąć podczas wiosennego cięcia sanitarnego.
Perukowiec podolski - szkodniki i choroby
Perukowiec podolski to jedna z odporniejszych roślin, jeśli chodzi o ataki szkodników i chorób. Jeśli już coś się przyplącze, zwykle jest to...
Przędziorek chmielowiec, którego larwy i dorosłe osobniki żerują na spodniej stronie liści. W efekcie na górnej stronie blaszki liściowej pojawiają się mozaikowate czerwonawe przebarwienia. Przędziorki zwalcza się opryskami Magus, Floramite i Ortus.
Wertycylioza to choroba grzybowa, która powoduje więdnięcie liści i zasychanie pędów. Chorej rośliny nie da się uratować. Należy ją wykopać i zutylizować, a w miejscu, w którym rosła i na sąsiednich roślinach zastosować środek grzybobójczy, taki jak Polyram.
Wertycylioza pojawia się, kiedy w podłożu utrzymuje się woda, dlatego należy sadzić perukowce w glebach przepuszczalnych i podlewać wyłącznie podczas suszy.
Kompleksowo na przędziorki i choroby grzybowe działa m. in. Limocide, preparat na bazie olejku pomarańczowego do oprysków.
[product id="1694,1676,1119,1672,3138,90"]
Perukowiec podolski - ciekawostki
- Smoke tree (dymiące drzewo) to nazwa perukowca w języku angielskim.
- W Europie rozpowszechnił się dopiero w XVII w., kiedy zaczęto sprowadzać go do parków i ogrodów.
- Drewno perukowca wykorzystuje się w działalności artystycznej - do tworzenia biżuterii, podkładów pod intarsje i dekoracji. Z pędów plecie się koszyki, a barwnikiem zawartym w korze koloryzuje się skórę, wełnę i jedwab.
- Liście krzewu mogą powodować kontaktową reakcję alergiczną.
Więcej porad w e - booku
