Pędraki chrabąszcza majowego

Niewielkie szkodniki, za to bardzo żarłoczne. W niedługim czasie potrafią spustoszyć uprawy warzyw, kukurydzy i zbóż. Nie darują sosnom i dębom. Co takiego mają w sobie pędraki chrabąszcza majowego, że stanowią utrapienie ogrodników, rolników i leśników?

Pędraki - ściąga

Pędraki chrabąszcza majowego – jak wyglądają?

Larwy chrabąszcza majowego mają białe, grube i zgięte ciało o brunatnej głowie. Wykształcają 3 pary silnych nóg tułowiowych i dwa równoległe rzędy kolców (mocnych i krótkich) ustawionych prostopadle w stosunku do szczeliny otworu odbytowego i sięgające poza pole oszczecone. Odwłok ma kolor czarny.

Długość ciała pędraków wzrasta wraz z kolejnymi etapami stadiów larwalnych:

• L I 10-28 mm, szerokość głowy 2,5 mm,
• L II 29-38 mm, szerokość głowy 4 mm,
• L III 39-65 mm, szerokość głowy 6,5 mm.

Najgroźniejsze z punktu widzenia upraw są pędraki w ostatnim stadium rozwojowym.

Chrabąszcz majowy – cykl rozwojowy

Samice składają po 10-30 jaj w jednym złożu (każda składa do 80 jaj w życiu). Płytko pod ziemią, maksymalnie na 10-30 cm głębokości. Po 4-6 tygodniach wylęgają się larwy. Etap larwy trwa 3 lata. W trzecim roku życia na koniec lata przepoczwarzają się i w październiku wylęgają do postaci dorosłej, czyli imago. Jako dorosłe chrabąszcze zimują w glebie razem z pędrakami na głębokości ok. 1 m i na powierzchnię wychodzą w maju kolejnego roku. Samce robią to o kilka dni wcześniej niż samice.

Samice po złożeniu jaj wymierają w czerwcu. Czas trwania jednej generacji to zwykle 4 lata, ale zdarzają się również 3- i 5-letnie w zależności od mniej lub bardziej sprzyjających warunków.

Pędraki chrabąszcza majowego – jakie rośliny atakują?

Pędraki żerują w warzywnikach, na polach i w lasach. Szczególnie duże populacje chrabąszczy majowych zasiedlają te tereny, na których bory sosnowe mieszają się dębami, w sąsiedztwie obszarów wylesionych. Szkodzą szkółkom leśnym i leśnym uprawom, a nawet młodnikom.

Wyrządzają duże szkody w uprawie np. kukurydzy, powodując powstanie tzw. łysin. Zjadają warzywa okopowe i korzeniowe – zwłaszcza ziemniaki, buraki, marchew i rzodkiewkę.

Często pojawiają się na pastwiskach, łąkach, polach po ugorach, gruntach porolnych, obrzeżach lasów i pod drzewami przy polach. Spotyka się je w miejscach uprawy zerowej, czyli takiej, gdzie glebę wzrusza się tylko na głębokości 30 cm.

Występują również w miejscach uprawy strip-till, w przypadku której w ogóle nie odwraca się gleby, tylko spulchnia i podaje nawóz.

Chrabąszcze majowe żerują również pod trawnikami (zwłaszcza zaniedbanymi). Sprzyja im filc, który powstaje ze starych źdźbeł. Zjadają korzenie, przez co trawa żółknie, a potem brązowieje. W końcowym etapie daje się łatwo odciągnąć od ziemi całymi kępami.

Pędraki chrabąszcza majowego – kiedy się pojawiają?

Aktywność pędraków w ostatnim stadium larwalnym największa jest w maju i czerwcu, zwłaszcza jeśli panuje wilgoć.

Najliczniej chrabąszcze majowe występują na południowym-zachodzie i zachodzie Polski. Lokalnie większe skupiska notuje się w centralnej Polsce i na wschodzie. Zasiedlają gleby gliniasto-piaszczyste i drobnopiaszczyste. Optymalna wilgotność gleby dla pędraków to 6-7% i temperatura 17-20°C w sezonie wegetacyjnym.

Pędraki chrabąszcza majowego – jak żerują na roślinach?

Szczególnie niebezpieczne są larwy w trzeciej wylince. Przy pierwszych dwóch wylinkach żywią się rozkładającą się materią organiczną, martwymi szczątkami i butwiejącymi korzeniami roślin w próchniczej warstwie gleby.

Po drugim zimowaniu, czyli w trzecim roku życia, zaczynają atakować już żywe rośliny. Stają się bardziej żarłoczne i zjadają grubsze korzenie, korzonki siewek i sadzonek.

Po trzecim zimowaniu żer staje się intensywny i pędraki wychodzą na powierzchnię, gdzie zjadają również liście roślin. Ostatnie linienie przypada na przełom czerwca i lipca, a po nim pędraki przepoczwarzają się do dorosłej postaci.

Pędraki chrabąszcza majowego – objawy żerowania na roślinach

Rośliny naruszone przez pędraki chrabąszcza majowego nie wschodzą, bo mają mocno osłabiony system korzeniowy. Te, którym udało się wzejść, więdną i zasychają. Szkodniki te potrafią zjeść całą marchewkę czy buraka. W przypadku upraw kukurydzy na polach pojawiają się tzw. łysiny – w miejscach nad podziemnymi skupiskami pędraków.

Pędraki chrabąszcza majowego – zwalczanie

Larwy zwalcza się na kilka różnych sposobów, m.in. mechanicznie i biologicznie, a także przy pomocy środków chemicznych. W przypadku większej inwazji szkodników warto łączyć je ze sobą, a przy tym wzmacniać kondycję roślin, żeby były w stanie odbudować system korzeniowy.

Pędraki chrabąszcza majowego – domowe sposoby

Na trawniku rozłóż czarną folię na noc. Pędraki wyjdą na powierzchnię i złapią się w pułapkę. Wystarczy, że rano je zbierzesz i uśmiercisz (albo zostawisz ptakom). Pamiętaj jednak, że ten sposób pomoże Ci zmniejszyć liczbę larw, ale nie wystarczy, żeby pozbyć się wszystkich owadów.

Dorosłe osobniki wystarczy strząsnąć z drzew i krzewów, na których się znajdują – dzięki temu zapobiegniesz rozmnażaniu się szkodników.

Pędraki chrabąszcza majowego – środki ochrony roślin

Brakuje insektycydów zarejestrowanych typowo na pędraki chrabąszcza majowego. Dobry skutek odnoszą natomiast preparaty na bazie sfermentowanego wyciągu z wrotyczu, takie jak np. Wrotycz Ekstrakt, którym podlewa się grządki, krzewy i drzewa.

[product id="791,143,2016,2388,1359,1697"]

Warto na pewno stosować nawozy lub mikoryzę, które pobudzają rozwój systemu korzeniowego. Dzięki nim rośliny łatwo się regenerują po ataku pędraków:

• P-Drakol poprawia rozwój systemu korzeniowego i odporność rośliny na patogeny; stosowanie nie wymaga karencji, bo nie zawiera substancji chemicznych, tylko bakterie i grzyby,
• In-Corno do podlewania z pierwiastkami cynkiem i manganem zwiększa odporność i ogranicza infekcje; sprawia, że rośliny łagodniej reagują na czynniki stresowe,
• Natur Bloker ma postać pelletu z azotem, fosforem, potasem i węglem. Miesza się z glebą, żeby odżywić uprawy i zablokować żerowanie szkodników.

Oprócz walki z larwami należy zwalczać również dorosłe chrabąszcze w okresie rozrodu, żeby nie składały jaj. Można robić opryski lotnicze i naziemne np. Mospilanem, który jednocześnie jest bezpieczny dla owadów zapylających.

Pędraki chrabąszcza majowego – zwalczanie biologiczne

Larva Stoper to środek do podlewania trawnika. Zawiera nicienie, czyli organizmy bezpieczne dla roślin w ogrodzie i na polu, za to szkodliwe dla pędraków. Nicienie wnikają w ciała larw przez przetchlinki i uwalniają zabójcze bakterie.

Do walki z pędrakami wykorzystaj naturalnych sprzymierzeńców. Zanim wygonisz kreta z ogrodu, zastanów się dwa razy – to on zjada pędraki! Być może obecność kilku kopców w ogrodzie to dobra cena za permanentny brak larw chrabąszcza majowego.

Załóż budki lęgowe w ogrodzie dla szpaków, które żywią się pędrakami. Boisz się o czereśnie? Nie ma czego, bo ten rodzaj szpaków, który gustuje w pędrakach, odlatuje latem z Polski i wraca dopiero na jesień.

Znajdź zaciszne miejsce, w którym postawisz domki dla jeży – te sympatyczne zwierzaki również żywią się larwami chrabąszczy majowych.

[product id="1853,165,1941"]

Pędraki chrabąszcza majowego – profilaktyka

Posadź rośliny, których zapach odstrasza pędraki, czyli wrotycz, piołun, szałwię, czosnek i tuje. Część z nich zawiera tujon – szczególnie mocną substancję czynną, która paraliżuje układ nerwowy pędraków.

Na koniec sezonu wegetacyjnego przekop i zostaw glebę w ostrej skibie na zimę, żeby zimujące w niej szkodniki wymarzły. Kop głęboko – na 1 m głębokości. I nie prowadź wysiewu od razu w miejscach po wieloletnich uprawach i po ugorach, tylko najpierw przygotuj ziemię.

Dbaj o trawnik – koś, wyczesuj, stosuj aerację i wertykulację, dzięki czemu ograniczysz ryzyko osiedlenia się tych intruzów.

Pędraki chrabąszczy majowych – groźniejsze niż dorośli

Choć niewielkie, larwy te wyrządzają ogromne szkody, jeśli nie zauważy się w porę ich obecności. Na szczęście istnieje wiele naturalnych sposobów, dzięki którym pozbędziesz się ich z ogrodu, trawnika i pola. Reaguj na pierwsze oznaki, które mogą świadczyć o tym, że pędraki wprowadziły się na Twój teren.

Rozpoznaj chorobę lub szkodnika