Jeśli nie zauważysz objawów w porę, możesz pożegnać się z plonami i pięknymi rabatami. To jedna z najgroźniejszych chorób grzybowych. W walce z nią liczy się nie tylko interwencja, ale również, a może przede wszystkim, profilaktyka. Zobacz chemiczne i naturalne preparaty, które wykorzystasz jako opryski na szarą pleśń. Poznaj ich tajne składniki i mechanizmy działania.
Szara pleśń – preparaty prewencyjne i interwencyjne
Preparaty na szarą pleśń teoretycznie dzielą się na prewencyjne i interwencyjne. Prewencyjne zabezpieczają rośliny przed patogenami i redukują ryzyko wystąpienia choroby – Amistar 250 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP oraz środki naturalne, jak np. Skrzypal. Interwencyjnych używa się w momencie, kiedy widać już jej objawy.
[product id="1711,2055,1384"]
W praktyce wiele środków działa podwójnie – stosuje się je i zapobiegawczo i do zwalczania choroby: Scorpion 325 SC, Switch 62,5 WG lub Signum 33 WG.
[product id="1751,1761,2408"]
Środki na szarą pleśń – składniki aktywne i mechanizmy działania
Chemiczne środki przeciwko Botrytis cinerea mają formę granulek, koncentratu lub proszku do rozcieńczania z wodą. W ten sposób powstaje silnie działająca zawiesina, zawierająca takie związki, jak:
- cyprodynil – działa systemicznie, zapobiegawczo i interwencyjnie. Grzyby przestają wydzielać enzymy i obumierają. Substancja jest skuteczna w dużym zakresie temperatur. Wypróbuj: Switch 62,5 WG.
- pirymetanil – zapobiega i leczy, często zaprawia się nim nasiona. Najlepiej sprawdza się w przypadku młodej infekcji. Wypróbuj: Scorpion 325 SC.
- kaptan – działa profilaktycznie i interwencyjnie. Sprawia, że owoce są większe i wyglądają na zdrowsze. Bardzo często używa się go w uprawach jabłek. Rozkłada się w ziemi, a okres półtrwania w glebie wynosi mniej niż jeden dzień. Wypróbuj: Kaptan Zawiesinowy 50 WP.
- fludioksonil – hamuje kiełkowanie zarodników i wzrost grzybni. Zaprawia się nim nasiona i opryskuje liście. Wypróbuj: Switch 62,5 WG.
- piraklostrobina – zakłóca procesy życiowe w komórkach grzybowych; działa lokalnie systemicznie przeciwko wszystkim stadiom rozwoju grzybów: zarodnikom, rozłogom i grzybni. Zwiększa odporność roślin na stres (susza, skoki i spadki temperatury). Wypróbuj: Signum 33 WG.
- azoksystrobina – hamuje produkcję energii w komórkach grzybów, blokując ich wzrost i rozwój. Działa systemicznie – przenika do tkanek, chroniąc też nowe przyrosty. Wypróbuj: Amistar 250 SC i Amistar Spray
- boskalid – działa systemicznie i uniemożliwia grzybom oddychanie. W glebie rozkłada się powoli do dwutlenku węgla i związanych resztek, raczej pozostaje w górnych warstwach. Wypróbuj Signum 33 WG.
Naturalne środki grzybobójcze opierają się na wyciągach roślinnych i działalności mikroorganizmów. Zawierają:
- krzemionkę – uodparnia rośliny na stresy środowiskowe, wzmacnia ściany komórkowe, poprawia fotosyntezę, ogranicza straty wody i chroni przed szkodnikami. Ogranicza ryzyko wystąpienia infekcji oraz minimalizuje straty, jeśli choroba już się pojawi. Wypróbuj: Skrzypal, Skrzyp.
- grzyby – pożyteczny grzyb Pythium oligandrum wytwarza substancje podobne do auksyn i wspiera wzrost roślin, wprowadzając do gleby fitohormony i cukry. Wywołuje naturalne reakcje obronne. Zasiedla miejsca i pobiera zasoby, które mogłyby zostać zajęte przez patogeny, ograniczając tym samym ich rozwój. wypróbuj: Polyversum WP.
- olejek pomarańczowy – przenika do wnętrza komórek grzybów, wysuszając ściany komórkowe grzybni i zarodników. Wypróbuj: Limocide 3w1.
- wyciąg z czosnku – zawiera naturalne antybiotyki (m.in. allicynę), a jego zapach odstrasza też szkodniki. Wypróbuj Boczos.
[product id="3228,1999,3138"]
Fungicydy na szarą pleśń – jakie rośliny chronią?
Większość środków chroni przed grzybem zarówno warzywa (psiankowate, strączkowe, amarylkowate, kapustne, korzeniowe, dyniowate, liściaste), drzewa i krzewy owocowe, jak i rośliny ozdobne. Należą do nich m.in. Scorpion 325 SC i Amistar 250 SC.
Wśród preparatów antygrzybowych znajdziesz również takie, których zakres działania jest nieco szerszy:
- Switch 62,5 – do winorośli,
- Signum 33 WG – do orzechów i ziół (lubczyku, bazylii, mięty, tymianku, kolendry, szałwii),
- Limocide 3w1 – do ciecierzycy i soczewicy,
- Polyversum WP – do roślin wrzosowatych, róż i trawników.
Wszystkie środki na szarą pleśń są też skuteczne na niektóre inne choroby grzybowe, takie jak antraknoza, zgnilizna twardzikowa, czy mączniak prawdziwy. Dokładne informacje znajdziesz na opakowaniach lub ulotkach dołączonych do produktów.
Najlepszy preparat przeciwko szarej pleśni – ekologiczny czy konwencjonalny?
Tutaj nie ma dobrej odpowiedzi. Jeśli chcesz, żeby w Twoich uprawach znalazło się jak najmniej chemii, pewnie zainteresują Cię środki ekologiczne. Co jednak jeśli infekcja nie odpuszcza? To niestety całkiem częste zjawisko w przypadku chorób grzybowych... Każda metoda ma swoje mocne i słabsze strony.
Ekologiczne środki do zwalczania szarej pleśni
Grzybobójcze preparaty ekologiczne nie wywierają negatywnego wpływu na środowisko. Zawierają m.in. pożyteczne grzyby i ekstrakty roślinne. Stymulują naturalne mechanizmy obronne roślin, konkurencję mikrobiologiczną lub bezpośrednio hamują rozwój patogenu.
Niestety działają wolnej niż ich chemiczne odpowiedniki, a skuteczność zależy od warunków pogodowych, natężenia infekcji i terminu zastosowania.
Głównie pełnią funkcję zapobiegawczą. Grzyby potrzebują czasu, żeby zasiedlić roślinę i wytworzyć substancje antybiotyczne, które zahamują rozwój patogenu. Również wyciągi ze skrzypu czy czosnku stopniowo uwalniają swoje moce ochronne.
Za to zdecydowaną większość ekologicznych środków można używać nawet krótko przed zbiorami. Nie zaburzają równowagi w ekosystemie ogrodowym i nie zanieczyszczają wód gruntowych. Pozostają bezpieczne dla owadów zapylających i mikroorganizmów glebowych.
Chemiczne środki ochrony roślin na szarą pleśń
Preparaty chemiczne na szarą pleśń zawierają związki o ukierunkowanym działaniu przeciwgrzybiczym. Zaburzają procesy życiowe patogenu na różnych etapach jego rozwoju. Wyróżniają się wysoką i przewidywalną skutecznością. Większość z nich działa zapobiegawczo i interwencyjnie. Zatrzymują rozwój pategonu nawet jeśli panują warunki, które sprzyjają jego rozwojowi.
Stosując syntetyczne fungicydy zachowaj okres karencji podany przez producenta. Niektóre z nich mogą działać drażniąco, uczulająco, a nawet potencjalnie rakotwórczo przy długotrwałej ekspozycji. Jeśli jednak stosujesz je ostrożnie i przestrzegasz przerw między opryskiem a zbiorem, minimalizujesz ryzyko, jakie niosą dla zdrowia.
Niektóre środki chemiczne pozostają w glebie dłużej i zakłócają naturalne procesy, negatywnie wpływając na pożyteczne mikroorganizmy. Mogą przedostawać się do wód gruntowych i powierzchniowych, a przy niewłaściwym użyciu zagrażają owadom zapylającym.
Preparaty na szarą pleśń – jak ich używać?
Rotuj środki, których używasz do profilaktyki i zwalczania szarej pleśni:
- nie stosuj tego samego preparatu lub preparatów z tej samej grupy chemicznej w kolejnych zabiegach, bo przy dłuższym stosowaniu patogeny wykształcą szczepy, które są na nie odporne.
- łącz fungicydy kontaktowe i systemiczne,
- przestrzegaj maksymalnej liczby zabiegów danym preparatem w sezonie.
Używaj opryskiwacza ręcznego lub plecakowego postępując według instrukcji producenta. Dopilnuj okresu karencji dla poszczególnych gatunków roślin. A jeśli zwalczasz szarą pleśń w szklarni, nie wchodź do niej przez wyznaczony czas po zabiegu.
Oprysk na szarą pleśń – kiedy najlepiej go wykonać?
Szara pleśń najlepiej się rozwija, kiedy wilgotność powietrza przekracza 80%, a temperatura wynosi między 15 a 25°C. Szczególnie niebezpieczne są okresy, kiedy panują ciepłe dni i chłodne noce, bo wtedy na roślinach zbiera się wilgoć. Chorobie sprzyjają też długotrwałe opady i uszkodzenia roślin.
Na tej podstawie wyznacza się terminy stosowania profilaktycznych oprysków przeciwko szarej pleśni:
- wczesna wiosna – zanim rozpocznie się sezon wegetacyjny, zaprawianie nasion,
- przed kwitnieniem – bardzo ważne dla roślin sadowniczych i jagodowych,
- po opadach deszczu – kiedy liście obeschną, ale w powietrzu utrzymuje się wysoka wilgoć,
- przy długotrwałej wilgotnej pogodzie,
- po uszkodzeniach roślin.
Zabiegi interwencyjne przeciwko szarej pleśni wykonuj od razu po pojawieniu się pierwszych objawów infekcji, najlepiej wcześnie rano i w odstępach zalecanych przez producenta (zwykle 7-14 dni). Oprysk powtarzaj od razu, jeśli w przerwie padało i deszcz zmył wcześniej zastosowany preparat grzybobójczy.
Zapobieganie szarej pleśni – środki i akcesoria zapewniające roślinom bezpieczeństwo
Tunele foliowe gwarantują kontrolowany mikroklimat. Chronią rośliny przed nadmiernymi opadami deszczu, czyli głównym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi szarej pleśni. Najważniejsze zalety osłon:
- liście pozostają suche,
- regulacja wilgotności poprzez odpowiednie wietrzenie,
- wydłużenie sezonu wegetacyjnego,
- ochrona roślin przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Pamiętaj, że tak jak deszcz powoduje nadmierną wilgotność na odkrytych grządkach, tak zamknięte drzwi tunelu w upalne dni również bardzo mocno podnoszą wilgotność powietrza wewnątrz. Wentyluj rośliny, kiedy jest gorąco.
Ściółkowanie wspomaga ochronę roślin:
- agrowłóknina chroni przed chłodem i wilgocią, przepuszczając powietrze,
- osłony pod rośliny jagodowe zapobiegają kontaktowi owoców z wilgotną glebą,
- maty ściółkujące ograniczają parowanie wody z gleby,
- podpórki do roślin zapewniają lepszą cyrkulację powietrza: np. stelaże, na których możesz uprawiać ogórki i cukinie w pionie.
[product id="484,2578,2941"]
Systemy nawadniania kropelkowego dostarczają wodę bezpośrednio do strefy korzeniowej bez moczenia nadziemnych części roślin, ograniczając ryzyko rozwoju szarej pleśni.
Chroń uprawy przed szarą pleśnią – stosuj skuteczne środki do oprysku
Szara pleśń to groźny patogen, który potrafi zniszczyć uprawy w ciągu kilku dni. Skuteczna ochrona wymaga właściwego doboru preparatów dostosowanych do rodzaju roślin, stadium rozwoju choroby i warunków uprawy. Kup środki na pleśń o działaniu systemicznym, kontaktowym i biologicznym, rotując substancje aktywne. Łącz profilaktykę z interwencją, żeby cieszyć się ogrodem wolnym od szarej pleśni.
Więcej porad w e - booku
