Ochojnik to mszyca, która do szczęścia potrzebuje dwóch żywicieli: świerka i modrzewia. Jeśli w dodatku drzewa te rosną obok siebie, tworzą doskonałe warunki dla rozwoju tego szkodnika. Zobacz, jak rozpoznać objawy żerowania ochojnika. Podpowiemy Ci, co zrobić, żeby skutecznie pozbyć się go z otoczenia.
Ochojnik - ściąga
- Wygląd: ciało ok. 2-3 mm pokryte białym woskowym nalotem, 3 pary odnóży
- Gromada: owady
- Rząd: pluskwiaki równoskrzydłe
- Nadrodzina: mszyce
- Rodzina: ochojnikowate
- Rośliny: świerki, modrzewie, sosny, jodły, daglezje
- Objawy: galasy na świerkach, żółknięcie i zasychanie igieł modrzewi
- Warunki: sąsiadujące ze sobą świerki i modrzewie: ogród, plantacje
- Zwalczanie: wycinanie galasów, opryski chemiczne
Ochojnik – jak wygląda?
Dorosłe ochojniki osiągają 1,5-3 mm długości, mają trzy pary odnóży, a ich czarne ciała pokrywa woskowy nalot. Wśród nich występują formy uskrzydlone (2 pary skrzydeł) i bezskrzydłe.
Czarne larwy dopiero z czasem okrywają się woskowym nalotem.
Ochojnik – cykl rozwojowy
Cykl rozwojowy trwa dwa lata. Jaja ochojnika zimują na świerkach w galasach (100-150 jaj w jednym galasie). Dorosłe osobniki wylatują z galasów i przenoszą się na modrzewie, gdzie składają po kilkadziesiąt jaj na igłach. Po wylęgu larwy żerują na igłach modrzewia i zimują w korze.
W drugim i trzecim pokoleniu pojawiają się formy bezskrzydłe, które składają jaja. Z nich wylęga się kolejne pokolenie, również bezskrzydłe. I to pokolenie dopiero składa zapłodnione jaja, z których wylęgają się formy uskrzydlone, odlatujące na świerki, by złożyć na nich jaja i rozpocząć cały cykl od nowa.
Bywa, że cykl się upraszcza i pomija pokolenia owadów bytujących na modrzewiach.
Ochojnik – jakie rośliny atakuje?
Ochojniki pojawiają się w parkach, ogrodach miejskich, przydomowych ogrodach z przewagą świerków i modrzewi oraz na plantacjach choinek. Występują pospolicie na terenie całej Polski. Szkodniki te atakują również inne rośliny iglaste, takie jak jodły czy daglezje.
Ochojnik – kiedy się pojawia?
Larwy ochojnika wychodzą wiosną z kory i żerują na igłach. Na modrzewiu ochojniki pożywiają się przez cały rok, na świerku przez większość roku, oprócz miesięcy letnich. Na modrzewiu zimują larwy, a na świerku samice.
Ochojnik – jak żeruje na roślinach?
Samice składają jaja u podstawy pączków świerka. Po wylęgu zarówno larwy, jak i samice, żerują na pączkach. Wpuszczają ślinę do ich wnętrza. Zawarte w niej enzymy sprawiają, że tworzą się galasy.
Larwy i dorosłe osobniki bytujące na modrzewiach wysysają sok z igieł. Ochojniki wytwarzają spadź, na której rozwijają się grzyby, przyciągając dodatkowo choroby.
Ochojnik – objawy żerowania na roślinach
Pierwszy trop stanowią galasy na świerkach, czyli narośla o szyszkowatym kształcie, stanowiące rozrośniętą tkankę roślinną. Początkowo są zielone, a następnie przebarwiają się na brązowo.
Ochojnik - galasy. Żródło: Beentree, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Pędy świerków i modrzewi ulegają zniekształceniu. Latem pokrywają się białym woskowym nalotem i zasychają. Na modrzewiach widać charakterystyczne białe „kłaczki” (jak na zdjęciu głównym tego artykułu) – to larwy ukryte pod woskową osłoną.
Igły modrzewi wskutek utraty soków zginają się kolankowato, nabrzmiewają, żółkną i zamierają.
Ochojnik – zwalczanie
Ochojnik chowa się w galasach i pod woskowymi osłonkami, przez co trudniej dotrzeć do niego i się go pozbyć. Opryski przeprowadza się wiosną – zanim owady wykształcą woskowy nalot.
Ochojnik – usuwanie mechaniczne
Narośla wycina się ze świerków i pali od razu po zauważeniu pierwszych objawów. Metoda ta działa najskuteczniej, kiedy nie doszło jeszcze do rozwoju dorosłych osobników. Galasów nie opryskuje się, bo owady są bezpieczne w ich wnętrzu.
Ochojnik – środki ochrony roślin
Opryski kory modrzewia stosuje się na przedwiośniu. To najlepszy moment, bo owady zimują w korze i jeszcze nie tworzą galasów. Wykorzystuje się preparaty na ochojnika na bazie olejów parafinowych – np. Emulpar Spray. Przedwiośnie to najlepszy termin, bo owady wówczas jeszcze nie tworzą galasów.
W maju stosuje się preparaty o działaniu kontaktowym i systemicznym, takie jak Polysect Ultra Hobby, Mospilan i Karate Zeon. Środki te wnikają w głąb drzewa, a substancje w nich zawarte krążą razem z sokami. Ochojniki spożywają je i giną.
[product id="2007,51,1691"]
Ochojnik – profilaktyka
Pierwsze oznaki pobytu ochojnika to narośla. Trzeba dokładnie oglądać drzewa w poszukiwaniu deformacji, od razu wycinać je razem z kawałkiem pędu, a następnie palić.
Świerki i modrzewie sadzi się daleko od siebie, tak żeby utrudnić szkodnikowi przemieszczanie się z jednych drzew na drugie. Przy czym trzeba pamiętać, że ochojniki latają na odległość kilkudziesięciu metrów. Czasem jedynym wyjściem jest rezygnacja z uprawy wybranego gatunku.
Rozpoznaj chorobę lub szkodnika
