Twoje uprawy marnieją w mgnieniu oka? Niewidzialni przeciwnicy żerują na nich i myślisz, że jedyny sposób, żeby się ich pozbyć, to całkowita wymiana podłoża? To znak, że czas zaprosić do ogrodu nicienie – organizmy glebowe, które niczym ogrodowi ninja działają bezgłośnie i z ukrycia, przejmując populację szkodników i ratując Twoje uprawy. Jeszcze w tym roku ucieszysz się z własnych truskawek, pomidorów i poziomek!
Czym są nicienie?
Nicienie to typ zwierząt bezkręgowych o ciałach bezbarwnych wydłużonych i kolistych w przekroju. Wyglądem przypominają cieniutkie nitki o długości od 0,5 do 1 mm. Wierzchnią warstwę tych organizmów stanowi oskórek, który przepuszcza do wnętrza wyłącznie wodę i gazy. Dzięki temu nicienie są odporne na trucizny. W ogrodzie stanowią broń biologiczną do walki ze szkodnikami roślin uprawnych.
Jak działają nicienie w ogrodzie?
Po wpuszczeniu do gleby szukają żywiciela – najczęściej larwy, choć mogą atakować też dorosłe osobniki. Kiedy go znajdą, przenikają do jego wnętrza przez naturalne otwory (np. gębowy, odbyt, przetchlinki) lub ranki i otarcia na ciele. Następnie, będąc w środku, uwalniają bakterie symbiotyczne.
Tkanka larwy zmienia się w źródło pożywienia dla nicieni, które przechodzą w niej cały cykl rozwojowy, włącznie z rozmnażaniem. Działa tu prosta matematyka – im więcej larw, tym więcej nicieni pojawia się i zasiedla kolejne organizmy. Tym samym redukują, a z czasem wybijają całą populację. Takie działanie nazywa się entomopatogennym, czyli pasożytniczym dla owadów.
Nicienie przenoszą do 200 mutualistycznych bakterii X. Nematophilus o zabójczym działaniu na szkodniki. Pomagają zwalczać do 200 gatunków, w tym pędraki i opuchlaki. Efekty widać szybko – od godziny do 1-3 dni od momentu, kiedy znajdą się w glebie. W tydzień przechodzą od stadium jaja do dorosłej formy.
Kiedy stosować nicienie w ogrodzie?
Nicienie najlepiej działają na larwy szkodników glebowych. Z tego powodu najlepiej wprowadzić je do ogrodu w kwietniu lub maju, kiedy pod ziemią aż się od nich roi. Od chwili zakupu do zastosowania przechowuj je w lodówce w temperaturze 2-6°C.
Jak używać nicieni?
Zanim użyjesz środka z nicieniami, postaw go w temperaturze pokojowej na ok. 30 minut. Podlej w tym czasie podłoże, na które go zaaplikujesz.
Zawartość opakowania wymieszaj z letnią wodą w konewce i zostaw na chwilę, żeby dobrze nasiąknęły. Podlewaj rośliny, wykonując koliste ruchy konewką. Inaczej nicienie osiądą na dnie i się zmarnują. Zużyj cały preparat od razu, maksymalnie w ciągu dwóch godzin od przygotowania.
Optymalna temperatura powietrza dla zabiegu to 10-35°C. Nie przeprowadzaj go w bezpośrednim słońcu, najlepiej zrób to wieczorem. Nicienie mają szeroką tolerancję na odczyn gleby. Funkcjonują w przedziale od 3 do 8 pH, czyli od bardzo kwaśnego do wysoko zasadowego.

Po wprowadzeniu nicieni do gleby utrzymuj jej wilgotność przez minimum 14 dni, tak żeby rozwinęło się następne pokolenie. Nawadniaj podłoże, kiedy panuje susza, bo raz, że w wilgotnym przemieszczają się swobodnie, a dwa, że w suchym środowisku obumierają.
Wystarczy jedno podlanie wodą z nicieniami w sezonie. Potem radzą już sobie same, znajdując żywicieli i składając w nich jaja. Z nich wykluwają się kolejne pokolenia, szukające kolejnych żywicieli. Liczebność nicieni reguluje się samoistnie, proporcjonalnie do liczebności szkodników.
Na wiosnę powtórz oprysk w razie konieczności. Nicienie nie zimują w polskich warunkach. Teoretycznie mogłyby to zrobić, ale musiałyby znajdować się w ciele szkodnika, a temperatura musiałaby wynosić 0°C lub więcej przez całą zimę.
Które nicienie są pożyteczne?
Najwięcej dobrej roboty wykonują nicienie:
- Steinernema carpocapsae – żerują na gąsienicach, larwach chrząszczy, muchówkach, pluskwiakach i turkuciach,
- Steinernema feltiae – likwidują larwy wciornastków, ziemiórek, gąsienice, pluskwiaki, muchówki i poczwarki,
- Heterorhabditis bacteriophora – unieszkodliwiają larwy chrząszczy, plugowatych, stonkowatych, pędraki i gąsienice.
Zaproś je do współpracy, zwłaszcza jeśli uprawiasz warzywa i owoce bez chemii. W naturalny sposób ochronisz je przed atakami szkodników, patogenów, bakterii i wirusów.
Środki na nicienie – wyceluj i użyj, w ogrodzie i w domu
Nicienie wykorzystasz w uprawie ogrodowej, a także doniczkowej – uratujesz rośliny domowe, balkonowe i na tarasie. Dobierz preparat z odpowiednim rodzajem nicieni i obserwuj, jak Twoje rośliny odzyskują blask.
Nicienie na ziemiórki
Ziemiórki to jeden z najcięższych szkodników do zwalczenia, jeśli chodzi o rośliny doniczkowe. Żerują m.in. na skrzydłokwiatach, fikusach, pelargoniach, epipremnum, monsterach, storczykach, bananowcach i dracenach. W ogrodzie uszkadzają pomidory, poziomki, truskawki, ogórki, dynie i cukinie.
Jeśli nic do tej pory nie pomogło, lub widzisz pierwsze ich oznaki i chcesz szybko ratować swoją zieloną dżunglę, zastosuj środek z nicieniami na ziemiórki, zawierający Steinernema feltiae.
[product id="3545,3547,3546"]
Nicienie na opuchlaki i pędraki
Opuchlaki zwalczaj na przełomie kwietnia i maja, a potem na przełomie sierpnia i września. To mało wybredne szkodniki, które żerują na liściach, młodych pędach, pąkach kwiatowych, korzeniach i bulwach. Spotkasz je na truskawkach, poziomkach, malinach, winoroślach, rododendronach, azaliach, trzmielinach, cisach i bluszczu.
Pędrakami (np. ogrodnicą niszczylistką, guniakiem czerwczykiem i chrabąszczem majowym) zajmij się w drugiej połowie lipca, bo inaczej zjedzą Twoje uprawy truskawek, ziemniaków, buraków, marchwi, pietruszki, selera, malin i borówek.
Z jednymi i drugimi rozprawisz się przy pomocy środka Larva Stoper z Heterorhabditis bacteriophora.
W przypadku pędraków upewnij się, że znajdują się maksymalnie 30-40 cm od powierzchni ziemi, bo nicienie nie zejdą poniżej tego pułapu. Pamiętaj też, że w uprawie szklarniowej i tunelowej cykl rozwojowy pędraków zaczyna się szybciej, więc nicienie stosuje się wcześniej niż przy uprawie gruntowej.
[product id="1853,1854,3362"]
Nicienie na turkucia
Turkucie szczególnie upodobały sobie żerowanie na truskawkach, poziomkach, sałacie, koprze, rzodkiewce, papryce, pomidorze, pietruszce, burakach i ziemniakach. Preparat na turkucie z nicieniami rodzaju Steinernema carpocapsae zablokuje ich niszczycielskie zapędy. W dodatku pomoże Ci się pozbyć ćmy bukszpanowej, stonki ziemniaczanej, błyszczki jarzynówki i innych szkodników.
[product id="2762,3363"]
Zalety wykorzystania nicieni w ogrodzie
Mikroskopijne organizmy potrafią zdziałać cuda, a przy tym są bezpieczne dla zwierząt, które odwiedzają Twój ogród (pszczół, motyli, trzmieli, biedronek, ptaków). Nawet jeśli niektóre z nich spożyją larwę zamieszkałą przez nicienie, nic się im nie stanie.
Najważniejsze plusy, które płyną z obecności nicieni to:
- brak zagrożenia dla upraw i ludzi,
- brak okresu karencji – prowadzisz prace ogrodnicze bez przerwy,
- brak odporności szkodników na nicienie – cały czas działają z taką samą skutecznością na tych samych grządkach i rabatach,
- brak konieczności stosowania pestycydów,
- brak kumulacji środków z nicieniami w glebie wodzie i roślinach,
- brak przenikania środków z nicieniami do warzyw, owoców i zbóż
- zwiększenie zasobu biomasy w glebie – martwe szkodniki i nicienie rozkładają się w podłożu, zapewniając roślinom więcej składników mineralnych, w tym wysoko przyswajalny azot,
- mniejsza potrzeba stosowania nawozów azotowych.
Po czym poznać, że nicienie działają? Efekty widać szybko. Przede wszystkim wyraźnie poprawia się kondycja roślin. Na powierzchni ziemi widać też martwe szkodniki.
Nicienie – podziemni strażnicy Twojego ogrodu
Środki z nicieniami stosuj interwencyjnie i zapobiegawczo. Jedno podlanie ogrodu w sezonie wystarczy, żeby zredukować populację szkodników, które niszczą Twoje uprawy. W razie potrzeby zabieg powtarzaj co roku – a warto, bo efekty widać bardzo szybko. Nicienie ratują uprawy roślin ozdobnych, warzyw, owoców i ziół. Przywracają równowagę w Twoim ogrodzie, a przy tym są bezpieczne dla innych pożytecznych zwierząt, które w nim przebywają.
