Mandevilla

Zadbana mandevilla kwitnie tak gęsto, że spod kwiatów nie widać liści. Pnie się w górę, zdobiąc ściany, balkony i tarasy. I choć potrzebuje dużej uwagi podczas pielęgnacji oraz zimą, zdecydowanie warto poświęcić jej czas. Zjawiskowa roślina z tropików w Twoim polskim domu? Tak, to możliwe!

Mandevilla – ściąga

Mandevilla – co to za roślina?

Należy do rodziny toinowatych tak jak adenium, hoja, stefanotis czy barwinek. W sklepach i literaturze ukrywa się czasem pod nazwą dipladenia, choć nie jest to prawidłowe określenie. Dipladenia należy do rodziny mandevilla, ale ma krzaczasty pokrój, a jej pędy rosną w dół i zwisają.

W sumie rodzaj mandevilla obejmuje ok. 200 gatunków, z których większość to pnącza i rośliny wijące się o długich pędach.

Rośnie w USA (Arizona, Nowy Meksyk, Teksas), Kolumbii, Ekwadorze, Peru, Brazylii, Boliwii, Argentynie, Paragwaju, Gujanie i pasie od Meksyku do Hondurasu. Przeważająca liczba gatunków pochodzi z górskiego rejonu Serra dos Órgãos w brazylijskim stanie Rio de Janeiro.

Mandevilla rozwija trąbkowate kwiaty o płatkach wywiniętych na zewnątrz do 7 cm długości. W sprzyjających warunkach kwitnie od maja do listopada, a jeden kwiat utrzymuje się od 2 do 4 tygodni. Liście są naprzeciwległe, zielone i błyszczące. Pędy rosną szybko, rocznie przyrastają na ok. 60 cm. Rośliny są wieloletnie, lubią światło, ciepło i stałą wysoką wilgotność powietrza.

Mandevilla – gatunki i odmiany doniczkowe

Podstawowe kolory odmian tej rośliny to: biały, żółty, różowy i czerwony. Wiele odmian należy do tzw. grupy Sundaville, czyli mandevilli pochodzących od gatunku M. atroviolacea (np. Cream Pink).

Często inne mandeville określa się też nazwą sundaville, co nie jest właściwe. Pozostałe grupy i odmiany tego rodzaju, to np.:

• Mandevilla Cosmos – odmiany White, Pink, Crimson Pink, Carmine Red – z kwiatami o średnicy 11 cm,
• Mandevilla Classic – bujne rośliny o rozkrzewionym pokroju i kwiatach do 7,5 cm średnicy. Kwitną na biało, brzoskwiniowo, różowo i czerwono,
• Mandevilla Beauty – średnica kwiatów do 8,5 cm, kwitną od wczesnej wiosny do końca lata, odmiany: Beauty Vermillion, Chocolate, Light Pink, White,
• Mandevilla boliviensis – białe kwiaty z żółto–pomarańczowym środkiem.

Mandevilla – wymagania i warunki

Roślina potrzebuje minimum 20°C od wiosny do jesieni. Zimą niewiele mniej – 15-18°C. Uprawia się ją w doniczce – przy ścianie, podporze, kratce, na tarasie, balkonie i w domu.

Stanowisko dla mandevilli

Wymaga miejsc jasnych, ciepłych i zacisznych. Pnie się po podporach – palikach kokosowych, bambusowych i kratkach. Lubi wystawę południową i południowo-zachodnią.

Podłoże dla mandevilli

Rośnie w glebie luźnej i przepuszczalnej o lekko kwaśnym odczynie. Służy jej mieszanka torfu i perlitu lub piasku w proporcjach: 3 części torfu i 1 część dodatku. Najlepiej czuje się w podłożu o odczynie obojętnym do lekko zasadowego (6-6,5 pH).

[product id="644,2622,638"]

Podlewanie mandevilli

Bardziej potrzebuje wilgotnego powietrza niż wilgotnej ziemi, więc nie podlewa się jej za często – dopiero jak podłoże przeschnie. Za to lubi częste zraszanie miękką wodą (odwapnioną), bo w wyższej wilgotności powietrza wykształca więcej pąków kwiatowych. Żeby nie zraszać codziennie, postaw doniczkę na kamykach włożonych do podstawki wypełnionej wodą.

Mandevilla – nawożenie

Od wczesnej wiosny nawozi się ją co 2 tygodnie nawozem wieloskładnikowym lub nawozem dla roślin kwitnących. Istnieją również specjalne nawozy dla mandevilii, sundavilli i dipladenii – jakkolwiek się nazywają, służą wszystkim gatunkom tego rodzaju. Zawierają przy tym ograniczoną ilość szkodliwego dla nich wapnia.

[product id="1041,978,1804"]

Mandevilla – przesadzanie

W pierwszym roku po posadzeniu rośliny zmieniają doniczkę nawet 2-3 razy. Potem raz do roku na wiosnę, a następnie tylko wtedy, kiedy korzenie zaczynają przerastać pojemnik.

Sadzonki, które wypuściły pierwszą parę młodych listków potrzebują zmiany miejsca. Umieszcza się 2 do 4 sadzonek w jednej doniczce o średnicy ok. 10 cm. Podłoże stosuj takie samo jak to, w którym się ukorzeniały.

Dopiero kiedy ta doniczka stanie się za mała, rośliny przesadza się do większej (niewiele – średnica ok. 12 cm) i wtedy zmienia skład podłoża: z 2 częściami torfu miesza się 1 część ziemi kompostowej.

Kiedy mandeville przestaną się mieścić również w tej donicy, wówczas przekłada się je już pojedynczo do docelowych z takim samym podłożem.

Mandevilla – przycinanie

Roślinę przycina się raz w jej życiu, kiedy jest jeszcze młoda, żeby się rozkrzewiła. Zabieg przeprowadza się wczesną wiosną w rękawiczkach i z dużą uważnością. Sok jest toksyczny, podrażnia skórę, a przy nieuwadze może dostać się do oczu.

Mandevilla – rozmnażanie z sadzonek pędowych

Latem z dojrzałych pędów odcina się sadzonki. Każda z nich ma mieć 1-2 węzły z liśćmi i ok. 3,5 cm wysokości. Potem przez 24 godziny czeka się, aż mleczny sok z nich wycieknie – najlepiej umieścić dolną część sadzonki w wodzie. Potem zastosować ukorzeniacz i posadzić w podłożu przy utrzymującej się temperaturze 22-25°C. Korzenie pojawiają się w ciągu 5-7 tygodni.

Zabieg ten można przeprowadzać nawet od nowego roku do wiosny, ale wtedy trzeba pilnować temperatury. Im szybciej jednak to zrobisz, tym lepiej. Roślina zdąży zakwitnąć tego samego roku w czerwcu.

Mandevilla – zimowanie

Zimę spędza w 15-18°C przy dużej ilości światła (może być potrzebne sztuczne doświetlanie). W styczniu i lutym obniża się temperaturę bardziej, tak żeby oscylowała między 12-15°C. Roślinę podlewa się w tym czasie bardzo rzadko, wyłącznie kiedy podłoże zupełnie przeschnie.

Temperatura musi się utrzymywać minimum w okolicach 10°C. Jeśli spadnie, mandevilla zmarnieje. Przy jesiennych chłodach wnosi się ją z tarasu i balkonu do pomieszczenia. Poradzi sobie w ogrodzie zimowym i oranżerii.

Mandevilla – szkodniki i choroby

Na roślinie żerują czasem szkodniki typowe dla domowych i balkonowych roślin:

Przędziorki – snują białą pajęczynkę między wierzchołkami pędów, u nasady ogonków liściowych i na spodniej stronie liści. Zwalczysz je opryskiem Floramite, Magus lub Ortus.

Wełnowce – wyglądają jak drobinki waty na blaszkach liściowych i przy ogonkach. Zielone części żółkną, pojawia się na nich spadź. Użyj Multi Insekt Spray lub Polysect Naturen.

Tarczniki – wypijają sok z liści, te żółkną, korkowacieją i obumierają; roślina zatrzymuje wzrost. Tu pomoże Emulpar Spray, Sanium lub Laser RTU.

[product id="1676,1694,54,50,2007,1125"]

Zanim zastosujesz opryski, wyczyść mechanicznie liście i pędy przy pomocy patyczka do uszu lub wacika namoczonego w roztworze wody z szarym mydłem lub denaturatem. Niedobory minerałów, niewłaściwy odczyn podłoża, nadmierne podlewanie, osłabiają roślinę i prowadzą do takich chorób grzybowych, jak:

• zgnilizna pędów – brązowożółte plamy na liściach i podstawie pędów,
• rizoktonioza – brunatne plamy gnilne w dolnej części pędów, roślina żółknie i więdnie,
• zgorzel zgnilakowa – brunatne plamy na pędach, roślina matowieje,
• plamistość pierścieniowa – plamy brązowe, szarzejące, z czasem układają się w pierścienie widoczne na spodniej stronie liści,
• szara pleśń kwiatów – białe plamy na kwiatach, z czasem szarzeją, a choroba obejmuje wierzchołki pędów i kieruje się w dół rośliny.

Choroby grzybowe trudno zwalczyć. Można spróbować przesadzić roślinę do nowego podłoża w czystej zdezynfekowanej donicy i opryskać fungicydem Switch 62,5, Scorpion lub Fitoprotect.

[product id="1762,1751,3136"]

Przy niewłaściwej opiece występują takie objawy:

• żółknięcie liści – oznacza brak azotu, brak wody; liście żółkną od brzegów lub wierzchołków
• brązowienie liści – nadmierne lub zbyt skąpe podlewanie, za duże dawki nawozów lub zbyt małe, suche powietrze. Może być oznaką choroby grzybowej.

Mandevilla – ciekawostki

Więcej porad w e - booku