Mahonia zwana także ościałem pospolitym stanowi krzew wyróżniający się żółtymi, okazałymi kwiatostanami. Ozdobne są również liście – ząbkowane i kłujące. Jak dbać o mahonię i którą odmianę wybrać do ogrodu? Sprawdź!
Mahonia – ściąga
- Wysokość: do 100 cm
- Kwitnienie: kwiecień-maj
- Stanowisko: półcieniste i cieniste
- Pochodzenie: zachodnia część Ameryki Północnej
- Podłoże: lekkie, piaszczyste, piaszczysto-gliniaste, próchnicze, wilgotne, obojętne i lekko kwaśne
- Nawożenie: nawóz wieloskładnikowy
- Podlewanie: regularne, zwłaszcza w suche dni
- Rozmnażanie: z nasion, sadzonek półzdrewniałych, przez odkłady
- Szkodniki i choroby: plamistość liści, mączniak prawdziwy
Mahonia – co to za roślina?
Mahonia należy do rodziny berberysowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej, a w Polsce uważa się ją za gatunek dziczejący, lokalnie zadomowiony i potencjalnie inwazyjny.
To krzew o rozłożystym pokroju i grubych, skórzastych liściach w kolorze ciemnozielonym z wierzchu i jasnozielonym od spodu (jesienią przebarwiają się na brązowoczerwono). Brzegi są pofalowane i mają ząbki. W młodym wieku liście przybierają czerwonawą barwę.
Mahonia kwitnie w kwietniu i maju. Sześciopłatkowe złotożółte kwiaty pojawiają się na wierzchołkach pędów i zbierają w wiechowate kwiatostany. Wydzielają ziołowy zapach. W sierpniu pojawiają się owoce mahonii, które stanowią pokarm dla ptaków. Sama roślina jest też miododajna.
Mahonia – odmiany do ogrodu
Mahonia Apollo wyróżnia się gęstym pokrojem i podwyższoną odpornością na ataki mączniaka prawdziwego w stosunku do odmiany tradycyjnej. Szerokie żółte kwiatostany składają się z drobnych kwiatków, wydzielających miodowy zapach. Rośnie powoli. Osiąga do 60 cm wysokości po 10 latach, a w sumie dorasta do 100 cm. Wydaje fioletowe owoce.
Mahonia Atropurpurea kwitnie na żółto w marcu i kwietniu. Osiąga 50-75 cm wysokości i delikatnie pachnie. Wydaje fioletowe owoce i ma brązowe liście.
Mahonia Winter Sun rośnie powoli i osiąga do 1,5 m wysokości. W maju pojawiają się dzwonkowate kwiaty, które tworzą długie kwiatostany, a zapachem przypominają konwalie. Wydaje fioletowoniebieskie owoce.
Mahonia Smaragd dorasta do 1,5 wysokości i należy do szybciej rosnących odmian – nawet 10 cm w roku. Kwitnie na złotożółto w kwietniu i maju, a jej kwiaty zebrane są w duże kiście. Wydaje liczne czarnoniebieskie owoce jesienią.
Mahonia japońska osiąga 3 m wysokości i mniej więcej tyle samo szerokości. Ma rozłożysty nieregularny pokrój. Liście ciemnozielone jesienią przebarwiają się na czerwonopurpurowy (zwłaszcza te, do których docierają promienie słoneczne). Zakwita już zimą lub na przedwiośniu i kwitnie do maja. Wydaje żółte kwiaty zebrane w gęste grona.
Mahonia – wymagania i warunki
Łatwo się adaptuje do nowych warunków, zwłaszcza w miejscach o dużym zakrzewieniu. Najlepiej wygląda sadzona w wystawie północnej i pod drzewami, które ją ocieniają.
Stanowisko dla mahonii
Dobrze się czuje na zacienionych miejscach, ponieważ jej kwiaty i liście są bardzo wrażliwe na działanie promieni słonecznych. Stanowisko powinno być również zaciszne – np. pod drzewami, przy ogrodzeniach lub ścianie domu.
Podłoże dla mahonii
Rośnie na lekkich glebach, żyznych i przepuszczalnych, o odczynie obojętnym do lekko kwaśnego. Nie poradzi sobie na podłożu zasadowym. Większości odmian wystarczy zwykła, uniwersalna ziemia ogrodowa z dodatkiem piasku lub torfu.
[product id="2018,2622,1983"]
Podlewanie mahonii
Podłoże powinno być stale wilgotne. Z uwagi na to, że mahonie rosną w cieniu, nie przesadzaj jednak z podlewaniem, bo stojąca woda zaszkodzi roślinie. Jeśli suche dni się przedłużają, podlej krzew – najlepiej rano lub wieczorem.
Nie lej wody po liściach, kwiatach i pąkach, bo mogą ulec poparzeniu, jeśli dosięgną je promienie słoneczne. A ciepło i zwiększona wilgotność rośliny sprawią, że zaatakują ją choroby grzybowe.
Mahonia – nawożenie
Krzew nawozi się przed kwitnieniem na wiosnę. Najlepiej wybrać nawóz wieloskładnikowy, który dostarczy jej wszystkich niezbędnych substancji mineralnych.
[product id="375,1899,1683"]
Mahonia – przesadzanie
Mahonię sadzi się od razu w docelowym miejscu, ponieważ źle znosi przesadzanie. Trzeba więc od razu wybrać dla niej korzystne stanowisko, żeby później nie narażać na stres związany ze zmianą otoczenia i przystosowaniem się do nowych warunków.
Mahonia – przycinanie
Cięcie odmładzające – mahonię przycina się do szkieletu silnych pędów, 30 cm nad poziomem gruntu. Jeśli zauważysz, że dolne liście zaczęły opadać, to znak, że czas najwyższy ją odmłodzić.
Cięcie formujące – przeprowadza się pierwszej wiosny od posadzenia krzewu. Wycina się zdrewniałe pędy na wysokość ok. 15 cm nad powierzchnię – do najniższego okółka lub pęczka liści. Pobudza to wypuszczanie przewodników o silnych pędach dolnych przy podstawie.
Cięcie zasadnicze – wykonuje się je na wiosnę, kiedy kwiaty już przekwitną. Przycina się pędy, dzięki czemu kolejnym sezonie wydłużają wzrost i stają się silniejsze. Miejsce cięcia znajduje się nad okółkiem liści, tak żeby pobudzić pąki boczne do wypuszczenia nowych pędów (zwykle 3-5).
Mahonia – rozmnażanie
Na docelowe miejsce sadzi się krzewy z uprawy pojemnikowej, które mają już 2-3 lata. W tym wieku są na tyle silne, że potrafią się szybko przystosować do nowych warunków. Roślinę można rozmnażać również z nasion, ale najczęściej wykorzystuje się sadzonki lub odkłady.
Rozmnażanie mahonii z sadzonek półzdrewniałych
Sadzonki pobiera się w sierpniu z pędów bocznych – optymalna długość to 5-10 cm. Zanurza się je w ukorzeniaczu, a potem umieszcza w piaszczystym podłożu w inspekcie przy temperaturze 18-20°C. Kiedy wypuszczą pierwsze korzenie, przenosi się je do podłoża torfowo-piaszczystego. Młode rośliny pozostają w inspekcie przez zimę, by wiosną trafić do rozsadnika i tam dorastać przez dwa lata, zanim posadzi się je w docelowym miejscu.
Rozmnażanie mahonii przez odkłady
Zdrowe i silne, elastyczne pędy przygina się do ziemi i przysypuje warstwą ziemi. Wcześniej należy usunąć liście. Odkłady podlewa się i zostawia, żeby wypuściły korzenie. Następnie oddziela się je od rośliny matecznej i postępuje dalej tak, jak z sadzonkami półzdrewniałymi.
[product id="1372,2486,207"]
Mahonia – zimowanie
Roślina jest zimozielona. Podczas surowych zim może przemarzać, zwłaszcza jeśli nie ma śniegu. Warto stosować wówczas ściółkowanie np. korą, słomą lub agrowłókniną, co pozwoli utrzymać wilgotność w glebie. Nawet jeśli mróz uszkodzi części rośliny, szybko się zregeneruje – wypuści pędy odroślowe.
Mahonia – szkodniki i choroby
W dużej mierze roślina ta odporna jest na ataki szkodników i chorób. Jeśli jednak przez długi czas jest ciepło i wilgotno, mogą zagrozić jej choroby grzybowe, takie jak:
Plamistość liści – różnokolorowe plamy pojawiają się po obu stronach liści, a ich powierzchnia z czasem pokrywa się nalotem. Może dojść do nekrozy części lub całych liści. Plamistość liści zwalcza się opryskami np. Signum. Zarażone liście się usuwa.
Mączniak prawdziwy – biały nalot pokrywa spodnią stronę liści, występują również jasnofioletowe nieduże plamy, brzegi liści się zawijają. Zainfekowane części roślin trzeba usunąć i zastosować oprysk preparatem Nimrod lub Discus.
[product id="1753,1732,1723"]
Mahonia – ciekawostki
- Mahonia wykazuje odporność na zanieczyszczenia, w tym smog. Nadaje się do nasadzeń w ogrodach miejskich.
- Owoce stanowią przysmak rdzennych mieszkańców Ameryki, robi się z nich nawet przetwory.
- Korzenie mahonii zawierają berberynę stosowaną w zielarstwie i farmakologii. Kwiaty mahonii służyły do farbowania tkanin na złotożółto.
- Mahonia należy do najpopularniejszych roślin dekoracyjnych w przypadku wiązanek ślubnych czy pogrzebowych. Często jej liście spotyka się w bukietach.
