Zduś problem w zarodku! A nawet w zarodniku, bo mączniak to choroba grzybowa. Jego komórki rozrodcze roznoszą się z wiatrem, szybko zajmując kolejne połacie upraw. Na szczęście do wyboru masz sporo środków grzybobójczych, dzięki którym uratujesz porażone rośliny. Który z nich wybrać do oprysku na mączniaka? Sprawdź!
Szybki wybór preparatu (2 pytania):
- Masz biały nalot wyglądający jak mąka na wierzchu liści? Najczęściej to mączniak prawdziwy - zobacz preparaty na mączniaka prawdziwego.
- Masz plamy na górze liścia i nalot od spodu? Często to mączniak rzekomy - zobacz preparaty na mączniaka rzekomego.
Nie masz pewności? Zobacz poradnik rozpoznania: mączniak prawdziwy i rzekomy – różnice i objawy.
Środki przeciwko mączniakowi – który wybrać?
Preparaty mają formę:
- granulek – Discus 500 WG, Signum 33 WG, Switch 62,5 WG, lub
- koncentratu – Nimrod 250 EC, Siarkol 800 SC, Amistar 250 SC, Fungimat,
- gotowego oprysku – Saprol Spray.
Środki ochrony roślin często wykazują szerokie spektrum działania. Wiele z nich wybija również inne typy mączniaka, jak:
- mączniak baldaszkowatych i krzyżowych (Scorpion 325 SC),
- amerykański mączniak agrestu (Siarkol 800 SC, Discus 500 WG),
- mączniak prawdziwy jabłoni (Lecithin).
Większość z nich pomaga także na inne choroby grzybowe, jak np. zaraza pędów, rdza, czarna plamistość.
Preparaty przeciwko mączniakowi prawdziwemu i mączniakowi rzekomemu – dwie różne choroby
Mączniak prawdziwy to choroba grzybowa, a mączniaka rzekomego wywołują lęgniowce, które grzybami nie są, choć mają z nimi wiele wspólnego.
Z tego powodu wiele środków działa na obie te choroby lub zapobiega ich wystąpieniu – np.: Limocide, Signum 33 WG, Siarkol, Boczos, FitoProtect.
Jeśli chcesz przejść od razu do list produktów: preparaty na mączniaka prawdziwego oraz preparaty na mączniaka rzekomego.
[product id="777,2407,288,2053,3136"]
Preparaty, które działają na mączniaka rzekomego, a nie działają na prawdziwego, to:
- Magnicur Energy – do oprysków i odkażania podłoża przed siewem lub sadzeniem; Zapobiega zgorzeli siewek i sadzonek oraz zgniliźnie korzeni.
- Proplant 722SL – do podlewania i opryskiwania ręcznego, m.in. dla roślin ozdobnych pod osłonami: gerber, poinsecji i diffenbachii.
- Revus 250 SC – wysoce selektywny środek, wybija wybrane patogeny, w tym zarazę ziemniaka.
Analiza składników aktywnych i ich działania
Jak wybrać najlepszy preparat przeciwgrzybiczny na mączniaka? Poznaj najczęściej stosowane związki chemiczne i substancje aktywne. Wszystkie zwalczają grzyba lub zapobiegają infekcjom, choć mogą to robić w różny sposób.
Fungicydy na mączniaka – skład
Chemiczne preparaty na mączniaka bazują na mocnych substancjach aktywnych, takich jak:
- krezoksym metylu – działa systemicznie. Blokuje oddychanie komórkowe patogenów grzybowych. Rozprzestrzenia się po liściach i chroni te części roślin, których nie pokrył preparat (w tym nowe przyrosty). Wypróbuj: Discus 500 WG.
- azoksystrobina – działa systemicznie i łatwo przechodzi przez kutikulę. Rozprzestrzenia się w tkankach i chroni również nowe części roślin, do których nie dotarł środek ochronny. Wypróbuj: Amistar 250 SC.
- piraklostrobina – działa lokalnie systemicznie, głównie zapobiegawczo, hamując kiełkowanie zarodników i rozwój grzybni. Niszczy też rozwijające się patogeny. Wnika do tkanek i przenika na drugą stronę liścia. Poprawia metabolizowanie azotu i odporność na suszę i wahania temperatur. Wypróbuj: Signum 33 WG.
- bupirymat – działa systemicznie na mączniaka prawdziwego i amerykańskiego mączniaka agrestu. Blokuje procesy metaboliczne w komórkach grzybów. Zahamowuje ich wzrost i rozmnażanie. Chroni nowe przyrosty przed infekcją. Wypróbuj: Nimrod 250 EC.
- pirymetanil – działa zapobiegawczo i interwencyjnie, często stosuje się go również na szarą pleśń na jabłkach, brzoskwiniach i winoroślach. Wypróbuj: Scorpion 325 SC.
- cyprodynil – działa systemicznie, leczniczo i profilaktycznie. Blokuje wydzielanie enzymów przez grzyby, uniemożliwiając im rozwój. Wypróbuj: Switch 62,5 WG.
- fludioksonil – działa wgłębnie, profilaktycznie. Hamuje powstawanie i kiełkowanie zarodników grzyba, a także (w mniejszym stopniu) wzrost grzybni. Wypróbuj: Switch 62,5 WG.
- tebukonazol – działa systemicznie, hamując budowę błon komórkowych grzybów. Kieruje się do stożków wzrostu i chroni nowe przyrosty. Wypróbuj: Fungimat.
- tritikonazol – działa systemicznie. Hamuje procesy rozwoju komórek grzyba. Dociera do trudno dostępnych miejsc w liściach i innych częściach roślin. Często zaprawia się nim nasiona. Wypróbuj: Saprol.
- boskalid – działa systemicznie, hamując oddychanie komórkowe grzybów. Blokuje rozwój zarodników, wzrost strzępki grzyba i przylgi. W środkach ochrony często spotkasz go w towarzystwie piraklostrobiny. Wypróbuj: Signum 33 WG.
[product id="1711,1751,1732"]
Fungicydy na mączniaka rzekomego – składniki
- chlorowodorek propamokarbu – działa systemicznie i ma niską toksyczność oraz znikome oddziaływanie neurotoksyczne na ssaki. Rośliny i organizmy wodne metabolizują go w pełni w ciągu kilku tygodni. Wypróbuj: Magnicur Energy, Proplant.
- fosetyl – ma niską lotność, hamuje kiełkowanie zarodników i blokuje rozwój grzybni. Nie jest toksyczny dla ssaków. Wypróbuj: Magnicur Energy.
- mandipropamid – działa kontaktowo, zapobiegawczo i częściowo leczniczo. Hamuje biosyntezę ściany komórkowej. Przenika przez liście, chroniąc obie strony górną i spodnią. Częściowo magazynuje się w warstwie woskowej liści, działając dłużej i chroniąc nowe przyrosty. Szybko wiąże się z powierzchnią rośliny i nie zmywa go deszcz. Wypróbuj: Revus 250 SC.
Naturalne środki do zwalczania mączniaka – składniki
Preparaty do zwalczania mączniaka oparte na naturalnych składnikach działają przede wszystkim profilaktycznie. Można je jednak stosować wspierająco przy pierwszych oznakach choroby:
- siarka – zapobiega kiełkowaniu zarodników. Utlenia się do dwutlenku siarki, a ten blokuje enzymy oddechowe grzybów. Jej niedobór osłabia tkanki mechaniczne roślin i zwiększa ich podatność na choroby. Zasilanie siarką ogranicza dostępność składników odżywczych dla patogenów. Wypróbuj: Siarkol.
- olejek pomarańczowy eteryczny – d-limonen uszkadza błony komórkowe. Grzyby obumierają, wyuszając się. Olejek tworzy cienką warstwę na powierzchni roślin, która blokuje dostęp powietrza, co ogranicza rozwój patogenów. Wypróbuj: Limocide.
- lecytyna sojowa bez GMO – działa profilaktycznie, kontaktowo. Wzmacnia błony komórkowe roślin, uniemożliwiając patogenom grzybowym wnikanie do tkanek. Blokuje kiełkowanie zarodników. Wypróbuj: Lecithin.
- czosnek – zawiera allicynę, olejki lotne, salinę i trójsiarczki alkilowe i metylowe. Hamuje rozwój grzyba, odstrasza szkodniki i wzmacnia odporność roślin. Wypróbuj: Boczos.
- bakterie szczepu Bacillus spp. – stymulują naturalne mechanizmy obronne roślin. Kolonizują system korzeniowy, utrudniając patogenom dostęp do rośliny. Zwiększają odporność, poprawiając strukturę gleby i produkując regulatory wzrostu. Wypróbuj: Fitoprotect.
- Pythium oligandrum – pożyteczny grzyb, który chroni strefę korzeniową i nadziemną przed chorobami grzybowymi. Rozkłada grzyby i stymuluje mechanizm odpornościowy roślin, bo wprowadza do nich fitohormony i cukry. Wypróbuj: Polyversum.
- krzemionka ze skrzypu – wzmacnia ściany komórkowe roślin, utrudniając mączniakowi ich penetrację i rozwój. Wypróbuj: Skrzypal lub Skrzyp.
- pokrzywa – poprawia odporność roślin, działa przeciwgrzybiczo dzięki fitoncydom i kwasowi mrówkowemu. Wzmacnia system korzeniowy, polepsza strukturę gleby. Wypróbuj: Pokrzywal.
[product id="3621,1999,3228"]
Jak wybrać preparat na mączniaka?
Jeśli Twoim objawem jest biały nalot i chcesz upewnić się, że to mączniak: biały nalot na roślinach – jak rozpoznać pierwsze oznaki mączniaka.
Dostosuj środek do roślin, które mączniak zaatakował. Producenci zawsze podają informacje, dla których gatunków przeznaczone są ich preparaty. Jeśli widzisz, że Twoje pomidory cierpią, wybierz np. Nimrod lub Scorpion. Jeśli natomiast w innych częściach ogrodu nie widzisz jeszcze objawów choroby, zastosuj środki profilaktyczne i wczesnointerwencyjne, jak np. Siarkol 800 SC.
Bukszpany cierpią? Wyceluj w nie oprysk z Fungimatu. Nie żałuj go też różom.
Ważne – zweryfikuj, czy wybrany przez Ciebie środek pasuje do charakteru uprawy: w szklarni lub tunelu, czy do upraw w gruncie. Większość można stosować w każdym przypadku, ale lepiej się upewnić. Podczas zwalczania choroby zmieniaj preparaty, żeby patogeny się nie uodporniły (tzw. zintegrowana ochrona roślin).
Jak stosować preparaty przeciwko mączniakowi?
Informacje na temat bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin widnieją na etykiecie. Wczytaj się w nie dokładnie, bo na przykład producent Amistara zaznacza, żeby nie stosować go w pobliżu jabłoni. A jeśli wlejesz Polyversum do opryskiwacza, w którym wcześniej znajdował się inny fungicyd, to zdezaktywujesz jego działanie (bo substancję czynną w tym produkcie stanowi pożyteczny grzyb).
Żeby nie zgubić terminów i powtórek zabiegów, skorzystaj z harmonogramu: zwalczanie mączniaka – kalendarz zabiegów.
Opryski wykonuj rano lub wieczorem, kiedy słońce jeszcze (lub już) nie przygrzewa. Dobra aura na pryskanie roślin panuje również w pochmurne, bezdeszczowe dni. Po zabiegach pod osłonami (w szklarni, tunelu) nie wchodź do nich, dopóki preparat nie wyschnie.
Bezpieczeństwo stosowania oprysków na mączniaka przy roślinach jadalnych
Okres karencji to jeden z ważniejszych parametrów, który decyduje o wyborze środka na mączniaka.
Na przykład oprysk preparatem Nimrod robi się minimum 14 dni przed zbiorem jabłek, gruszek czy truskawek. Dla porównania Siarkol na jabłoniach i gruszach wymaga 7 dni karencji, Discus 500 już 28, a Scorpion aż 56.
Musisz więc podejść świadomie do tematu, biorąc pod uwagę własną sytuację. Bo jeśli chcesz zwalczyć pierwsze objawy, lub zastosować oprysk profilaktyczny, to lepszy będzie Siarkol. Podobnie jest w przypadku, kiedy wielkimi krokami zbliża się termin zbiorów. Jeśli jednak czeka Cię zmasowana walka z mączniakiem, a do zbiorów jest jeszcze chwila, korzystniej będzie użyć silnego fungicydu.
To oczywiście tylko przykłady, skomponuj samodzielnie własną broń do zwalczania mączniaka na podstawie informacji z naszego artykułu.
Porównanie produktów ekologicznych i konwencjonalnych
Środki ekologiczne działają głównie profilaktycznie. Wspomagają odporność roślin i pobudzają je do walki z chorobą. Skuteczność ich potwierdza się przy niewielkim nasileniu choroby i w zintegrowanych systemach ochrony roślin. Nie odkładają się w glebie, wodzie i nie zaburzają równowagi mikrobiologicznej oraz bioróżnorodności – poziom ich toksyczności jest bardzo niski lub żaden. Mają krótki, a nawet zerowy okres karencji, dlatego stosuje się je również przed samymi zbiorami.
Konwencjonalne fungicydy wyróżniają się silnym działaniem leczniczym i profilaktycznym. Wyniszczają patogeny. Zapewniają sukces przy silnym nasileniu choroby i szybkim rozwoju infekcji. Jednak ich regularne stosowanie może prowadzić do akumulacji substancji toksycznych w glebie, zaburzać równowagę mikrobiologiczną i zmniejszać bioróżnorodność. Stosuj je poza godzinami lotów zapylaczy, przestrzegaj zasad bezpieczeństwa i okresów karencji.
Zestawy produktów do zwalczania mączniaka w uprawach
Przy opryskach stosuj adiuwanty, które poprawiają ich przyczepność do roślin, takie jak np. Faster Adiuwant, czy mydło potasowe z czosnkiem lub z pokrzywą. Zwiększają skuteczność substancji aktywnych i przyswajalność składników pokarmowych. Preparat efektywniej się wchłania i wzmacnia działanie oprysku.
Osłabione rośliny potrzebują regeneracji. Zachowaj odpowiedni odstęp od oprysków i zastosuj nawóz dolistny (np. Zielony Busz), który działa błyskawicznie.
[product id="3405,2000,2054"]
Preparaty na mączniaka – nie daj szansy patogenom
Mączniak prawdziwy to nie wyrok dla Twoich upraw. Dzięki naturalnym preparatom profilaktycznym i silnym fungicydom chemicznym skutecznie ochronisz swoje rośliny przed tym uciążliwym patogenem.
Działaj zapobiegawczo, stosuj zintegrowaną ochronę roślin i rotuj substancje aktywne, żeby patogeny się nie uodporniły.
Zawsze przestrzegaj instrukcji producenta i okresów karencji. Twoje bezpieczeństwo i jakość plonów są najważniejsze.
Jeśli chcesz od razu dobrać środek do typu mączniaka, przejdź do odpowiedniej listy produktów: preparaty na mączniaka prawdziwego oraz preparaty na mączniaka rzekomego. W razie wątpliwości sprawdź też poradnik rozpoznania objawów.
FAQ – wybór preparatu na mączniaka
Czy siarka (Siarkol) zawsze wystarczy?
Najlepiej działa na wczesnym etapie i profilaktycznie. Przy silnej infekcji często potrzebny jest mocniejszy fungicyd.
Czy środki “bio” mają sens?
Tak – szczególnie profilaktycznie, przy pierwszych objawach i gdy zależy Ci na krótszej karencji (zawsze zgodnie z etykietą).
Skąd mam wiedzieć, czy to mączniak prawdziwy czy rzekomy?
Zobacz różnice i zdjęcia: mączniak prawdziwy i rzekomy.
