Lawenda

Lawenda to przede wszystkim intensywnie pachnąca roślina, która cieszy nas swoimi kwiatami nawet przez 5 miesięcy w roku - od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Do tego nie jest wymagająca i odporna na szkodniki oraz choroby.

Lawenda - ściąga

Lawenda - co to za roślina

Lawenda to krzew, który zazwyczaj dorasta do ok. 80 cm wysokości, ale największe egzemplarze osiągają nawet 1,5 metra. 

Pochodzi z regionów basenu Morza Śródziemnego. Naturalnie występuje na południu Europy oraz w Północnej Afryce, ale też w Indiach. W tych warunkach zazwyczaj występuje na słonecznych, przewiewnych stanowiskach - często wśród skał. Takie przystosowanie spowodowało, że nie jest to roślina wymagająca.

W ogrodach, jej fioletowe kwiaty zachwycają swym oszałamiającym zapachem, który wabi pszczoły i inne owady. Zapach ten znalazł też uznanie w branży kosmetycznej - używany do różnego rodzaju olejków, kremów i perfum. Długie pędy pięknie falują na wietrze.

Bardzo dobrze prezentuje się na rabatach i różnego rodzaju obrzeżach oraz obwódkach - np. wzdłuż ścieżek, budynków, ogrodzeń. Często z powodzeniem sadzi się je również w doniczkach, dzięki czemu są urozmaiceniem na balkonach i tarasach, gdzie odstrasza przed nami komary.

Lawenda - właściwości

Lawenda to nie tylko roślina ozdobna. 

Szeroko wykorzystuje się ją w branży kosmetycznej, gdzie wykorzystuje się jej olejki eteryczne. Olejek lawendowy ma też właściwości prozdrowotne - przeciwzapalne. Ma też właściwości zabliźniające. Olejek odstrasza też mole i komary, a także kleszcze oraz mrówki. Można dodać go też do kąpieli.

Lawenda jest miododajna i bardzo przyciąga pszczoły. Miód lawendowy uznawany jest za jeden z najlepszych.

Lawendy używa się także w kuchni do przyprawiania dań. Może być wykorzystywana zamiast rozmarynu, szałwii, czy też tymianku. Jest składnikiem znanej mieszanki ziół prowansalskich.

Lawenda - odmiany

Lawenda z natury nie jest rośliną odporną na niskie temperatury, dlatego wybierając odmianę należy zwrócić przede wszystkim uwagę na to, czy jest ona mrozoodporna czy nie.

Tradycyjne odmiany lawendy szerokolistnej (francuskiej) i lawendy pośredniej nie są zbyt odporne na mrozy. Krzaczki tych odmian osiągają też dużo mniejsze rozmiary. Takie odmiany bardzo dobrze nadają się do sadzenia w doniczkach, w których nie zawsze mogą zabierać dużo miejsca. A dzięki temu, że rosną w doniczkach łatwiej przechować je zimą.

Lawenda zimująca - wąskolistna

Odmiana, która zimuje w Polsce to lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia). Nazywa się też ją lawendą angielską - bo to właśnie tam - w Anglii przystosowała się do trudniejszych warunków w porównaniu do odmian rosnących na południu Europy.

Lawenda wąskolistna bardzo dobrze nadaje się do sadzenia w gruncie.

Lawenda - wymagania i warunki

Lawenda nie jest bardzo wymagającą rośliną. Aby cieszyła nas w pełnej krasie warto zapewnić jej warunki zbliżone do naturalnych.

Stanowisko dla lawendy

Lawenda najlepiej sprawdzi się na słonecznym stanowisku. Stanowisko powinno być też przewiewne, ale nie narażone na zimne wiatry. Doskonale, gdy słońce będzie na nią padać z południowej lub zachodniej strony.

Jaka ziemia dla lawendy

Lawenda najlepiej będzie rosła w przepuszczalnej glebie, o zasadowym odczynie pH (6,5-7,5). Ziemia do lawendy powinna być lekka, z dobrym drenażem, z dużym dodatkiem piasku, gdyż ta roślina nie lubi zbyt dużej wilgoci.

Podlewanie lawendy

Lawenda nie lubi mokrego podłoża. Nie znaczy to jednak, że ziemia powinna być sucha. Należy podlewać ją umiarkowanie, nie narażając na przesuszenie. Podczas podlewania nie lej wody na kwiaty i liście, ale bezpośrednio pod krzaczek - do korzeni.

Sadzenie lawendy

Lawendę sadzimy w odstępie około 40-50 cm od siebie. Do dołka poza piaskiem, który rozluźni podłoże, dodajemy też niewielką dawkę kompostu. Wszystkie składniki podłoża mieszamy i dopiero teraz sadzimy roślinę. Bezpośrednio po posadzeniu podlewamy ją regularnie, uważając jednak by ziemia nie była za bardzo wilgotna.

Najlepszym momentem na sadzenie lawendy jest wiosna lub wczesna jesień. Wtedy zdąży się dobrze ukorzenić i przygotować do zimy.

Lawenda w doniczce

Sadząc lawendę w doniczce zapewniamy jej dokładnie takie same warunki, jak w przypadku sadzenia w gruncie. Ziemia powinna być przepuszczalna, a stanowisko słoneczne i przewiewne - najlepiej od strony południowej lub zachodniej.

Doniczki powinny być głębokie ze względu na rozrośnięty system korzeniowy lawendy. Doniczka powinna też mieć otwory na dnie do odpływu nadmiaru wody. Na dnie warto utworzyć warstwę drenującą z wykorzystaniem kamieni lub keramzytu.

Lawenda - nawożenie

Lawenda nie jest wymagająca i nie potrzebuje regularnego nawożenia. Podczas sadzenia do dołka warto dodać niewielką dawkę kompostu. Powinno go być niewiele, gdyż lawenda niezbyt dobrze reaguje na organiczne nawozy. Na starcie sezonu można ją zasilić nawozem długodziałającym do lawendy.

[product id="275,1120,1540"]

Lawenda - rozmnażanie

Lawendę można rozmnażać na kilka sposobów: przez nasiona, sadzonki wykonywane z pędów, podział lub odkładanie.

Zdecydowanie najdłużej trwa proces rozmnażania z nasion. Ale daje on też najwięcej satysfakcji. Trzeba pamiętać o tym, że nie wszystkie nasiona wzejdą. Nasiona lawendy zbiera się je tuż po przekwitnięciu. 

Nasiona trzeba poddać procesowi stratyfikacji. Polega to na przetrzymaniu ich przez ok. 4 tygodnie w lodówce. Ma to odwzorować zimę w naturalnym procesie rozmnażania. A więc “zimujemy” nasiona w lodówce, a po wyciągnięciu jest bardziej pobudzona do kiełkowania.

Druga metoda to wykonanie sadzonek pędowych z istniejących już roślin. To jest też najczęściej stosowana metoda. Można do tego wykorzystać pędy z jesiennego lub wiosennego obcinania lawendy. Nierozgałęzione pędy o długości ok. 10 cm, bez dolnych liści umieszcza się w małych doniczkach, gdzie się ukorzenią. By przyspieszyć proces warto zastosować ukorzeniacz. Korzenie zwykle powstają po ok. 8 tygodniach.

Jeśli masz już dużą lawendę w swoim ogrodzie, wystarczy podzielić ją na 2 lub więcej części i tak przygotowane sadzonki od razu posadzić na docelowych stanowiskach. Najlepiej robić to jesienią.

Cięcie lawendy

Cięcie lawendy jest jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych tej rośliny. Pierwsze cięcie wykonuje się najczęściej na przełomie września i października. Aczkolwiek niektórzy robią to wcześniej - już w sierpniu lub lipcu - dzięki temu lawenda może zakwitnąć jeszcze raz. Ścinamy wtedy wszystkie pędy kwiatowe (które i tak są przekwitnięte) do wysokości warstwy liści.

Roślina dzięki temu nie przekazuje swojej energii w łodygi kwiatowe, z których i tak już nic nie będzie, a za to przygotowuje się do zimy.

Drugie cięcie wykonuje się wiosną, po największych mrozach - zazwyczaj w kwietniu. W tym przypadku obcinamy warstwę liściową o kilka centymetrów, nadając jej kulistą formę. To pobudza roślinę do wiosennego wzrostu.

Lawenda - szkodniki i choroby

Większość kłopotów w uprawie lawendy nie bierze się od chorób czy szkodników, ale niewłaściwego podłoża, stanowiska, przycinania lub podlewania. Właśnie w takich przypadkach może ona żółknąć, usychać, przemarzać i nie zakwitać.

Są jednak szkodniki i choroby, które mogą pojawić się na lawendach.

Mszyce - generalnie lawendy je odstraszają. Są jednak takie gatunki mszyc, które lawend się nie boją. Przez ich żerowanie lawenda wolno rośnie i deformuje się. Mszyce można opryskać za pomocą nawozu z pokrzywy a także preparatów ekologicznych takich jak Laser 940 EC lub Emulpar 940 EC albo chemicznych takich jak Karate Gold.

Fytoftoroza - grzyb, który ją wywołuje jest w ziemi i poraża korzenie. Następnie zaczynają gnić pędy od dołu ku górze. Taką roślinę najlepiej jest jak najszybciej usunąć. Fytoftorozie można też zapobiegać przez stosowanie Proplant 722 SL lub Polyversum WP.

Szara pleśń - najmłodsze pędy lawendy brązowieją i opadają w dół. Następnie choroba postępuje i obejmuje kolejne części rośliny. W porażonych miejscach pojawia się też szary nalot. Aby zapobiec szarej pleśni rośliny trzeba sadzić w odpowiedniej szerokości. Zainfekowane krzaczki najlepiej usuwać. Szarej pleśni można też zapobiec opryskiem z wykorzystaniem Limocide 3w1 lub Signum 33 WG.

Lawenda - ciekawostki

Więcej porad w e - booku