Odmładzanie, prześwietlanie koron i przygotowanie młodych drzewek do dobrego startu na wiosnę… Cięcie drzewek owocowych przybiera różne formy. Zobacz, kiedy przycinamy drzewa owocowe i jak to zrobić, żeby zapewnić im prawidłowy rozwój i obfite owocowanie.
Rodzaje cięć drzew owocowych
Cięcie formujące - u drzewek od 1 roku do 4 lat zawsze na wiosnę, nawet jeśli drzewko posadziłeś jesienią. Redukcja korony sprawia, że korzenie lepiej się rozwijają. Cięcie to stosuje się przez 1-2 lata od chwili, w której drzewko wejdzie w okres owocowania.
Cięcie prześwietlające - u drzew starszych. Polega na usunięciu gałęzi starych, chorych, suchych i poplątanych.
Cięcie sanitarne - wycięcie chorych i porażonych gałęzi: ze śladami zgnilizny, raka i hubą, a także uszkodzonych w wyniku zdarzeń atmosferycznych - huraganów, gradu i mrozu.
Kiedy przycinamy drzewa owocowe najważniejsze zasady
Termin przycinania drzew owocowych dotyczy wszystkich gatunków i zależy od kilku czynników:
- położenia geograficznego - na zachodzie Polski cięcia wiosenne przeprowadza się nawet o 1-2 tygodnie wcześniej niż na wschodzie,
- pogody - suchy, bezdeszczowy i bezwietrzny dzień,
- dodatniej temperatury w przypadku cięć wiosennych i zimowych,
- pewności, że w ciągu kilku dni nie wystąpi mróz,
- odmiany - letnie cięcie dopasowuje się do terminu dojrzewania lub zbioru owoców.
Wiosenne przycinanie najlepiej zacząć od drzewek, które mają największą mrozoodporność, a za 2-3 tygodnie zająć się kolejnymi.
[product id="682,672,680"]
Kiedy przycinać wiśnie?
Wiśnie wiosną po posadzeniu wymagają silnego cięcia. Zwykle mają za dużo pędów, które rosną pod ostrym kątem w górę i istnieje duże ryzyko, że połamią się pod ciężarem owoców. Nadmierne zagęszczenie zmniejsza również ilość owoców i utrudnia formowanie korony.
Wiśnie przez pierwsze 4 lata tnie się umiarkowanie, żeby prześwietlić koronę. Po zbiorze owoców usuwa się stare gałęzie i młodsze pędy, które zwisają do ziemi. Ścina się również te, które się pokładają, kierują do środka korony, wyrastają pionowo i zagłuszają główny pęd (tzw. przewodnika) oraz te, które są chore i uszkodzone. Jeśli drzewo za bardzo rośnie w górę, przycina się też wierzchołek.
Wiśnie powyżej 5 lat tnie się latem po zbiorze owoców. To cięcie ma charakter odmładzający, bo wiśnie najlepiej owocują na gałęziach rocznych i dwuletnich. Niektóre stare gałęzie skraca się o 1-1,5 m. Część z nich się zostawia, żeby nie osłabić owocowania i skraca w kolejnych latach.
Kiedy przycina się czereśnie?
Po posadzeniu czereśnie przycina się na wysokość 80-100 cm. Jeśli są rozgałęzione, wycina się pędy poniżej 50 cm na ziemią. Wyższe zostawia się i skraca tylko o ⅓ długości, a główny pęd, czyli przewodnika, skraca się o połowę.
Czereśnie najlepiej owocują na pędach 2- i 3-letnich, więc należy ciąć w taki sposób, żeby zostawić jak najwięcej tych gałęzi. Termin cięcia przypada na koniec zbiorów latem (koniec lipca, pierwsza połowa sierpnia).
[product id="687,789,689"]
Kiedy przycinać jabłonie?
Po posadzeniu jabłonki usuwa się wszystkie pędy, które rosną pod zbyt ostrym kątem. Stanowią konkurencję dla przewodnika i zagłuszają go. Cięcie powinno być minimalne, dzięki czemu drzewo zacznie szybciej owocować. Przewodnika przycina się tylko wtedy, jeśli drzewko rośnie bez podpór - wówczas skraca się go do 30-40 cm nad ostatnim pędem bocznym.
Jabłonie najczęściej przycina się w drugiej połowie lutego. Cięcie wykonuje się najpierw u starszych drzew, bo mają większą odporność na zimno niż młode.
Wiosenne cięcie jabłoni ogranicza wzrost drzewa w sezonie. Jeśli jednak podczas zimowego przycinania nie rozróżniasz pąków liściowych i kwiatowych, poczekaj do wiosny i wówczas wykonaj cięcie.
Letnie cięcie jabłoni wykonuje się na 4 tygodnie przed zbiorami. Usuwa się jednoroczne przyrosty (wilki) ze środka i szczytu korony.
Jesienne cięcie, podobnie jak wiosenne, spowalnia wzrost jabłonki w kolejnym sezonie. Stosuje się je zaraz po zbiorach, kiedy liście jeszcze utrzymują się na drzewie.
Cięcie starszych jabłoni polega na usuwaniu wilków, wyłamanych i chorych gałęzi oraz tych, które zacieniają niżej położone pędy. Gałęzie usuwa się stopniowo przez kilka lat, żeby nie osłabić drzewa.
Kiedy przycinać grusze?
Wiosną pędy gruszy skraca się na 30 cm długości.
Rok po pierwszym cięciu gruszy wybiera się 4-5 najsilniejszych pędów, które stanowić będą podstawowe konary korony drzewa. Przycina się je dopiero wtedy, kiedy przyrosty roczne przekroczą 60 cm.
Kolejnej wiosny usuwa się nadmiar rozgałęzień z pędów (powinno ich zostać 4-6 na pędzie, równomiernie po bokach). Likwiduje się także pędy rosnące do środka korony.
Po 5-6 latach od posadzenia skraca się przewodnika, co wzmacnia boczne rozgałęzienia.
Kiedy grusze już owocują, wykonuje się cięcia prześwietlające. Umiarkowanie przycina się krótkopędy, choć w przypadku kilkunastoletnich drzew można zrobić to silniej, tak żeby nie powstało zbyt dużo wielopędów zagęszczających koronę.
Cięcie odmładzające gruszy przeprowadza się u starych drzew, które już słabo owocują. Wczesną wiosną skraca się przewodnika i rozluźnia koronę. Konary na dole pozostawia się bez cięcia. Kolejnej wiosny przerzedza się środek i dolne partie korony. Wycina się pędy krzyżujące się i skraca gałęzie, co sprawia, że zaczynają się formować owoconośne krótkopędy.
[product id="133,794,841"]
Przycinanie śliw - kiedy to zrobić?
Śliwy w pierwszym roku uprawy przycina się w marcu. Jeśli drzewko jest rozgałęzione, przewodnika obcina się 30 cm ponad najwyżej położonym pędem bocznym. W przypadku drzewek nierozgałęzionych skraca się je na wysokość 80 cm.
W ciągu 2 lat od posadzenia śliwy skraca się przewodnika, a pędy boczne przygina. Dzięki temu nie będą rosły poziomo ani pod kątem ostrym do przewodnika.
Późno owocujące odmiany śliw przycina się na początku wiosny (marzec i początek kwietnia). Śliwy na wczesny zbiór przycina się po poprzednich zbiorach (koniec sierpnia i wrzesień).
Letnie cięcie śliw przeprowadza się przed dojrzewaniem owoców (koniec czerwca do połowy lipca). Blokuje wzrost pędów rosnących pionowo na przygiętych gałęziach.
U starych śliw wykonuje się cięcie prześwietlające - usuwa pionowo rosnące gałęzie, krzyżujące się ze sobą i zagęszczające koronę oraz gałęzie chore, uszkodzone i przemarznięte.
Przycinanie brzoskwiń
U nowo posadzonych brzoskwiń zostawia się jeden pęd jako przewodnika i 4-5 pędów bocznych, z których najniższy znajduje się 50-60 cm nad ziemią. Pędy boczne znacznie się skraca, żeby drzewko łatwiej się przyjęło.
Młode drzewka przycinamy w fazie różowego pąka na przełomie marca i kwietnia - przez kilka lat uprawy.
W drugim roku uprawy skraca się przewodnika oraz pędy boczne i zostawia nowe 2-3 pędy ponad zeszłorocznymi.
W trzecim roku uprawy na wiosnę skraca się gałązki: słabe i cienkie oraz te, które są pozbawione pąków kwiatowych lub mają ich niewiele.
Po owocowaniu usuwa się pędy boczne, które nie zawiązały owoców.
W przypadku starszych drzew stosuje się cięcie odmładzające, podczas którego zostawia się tylko pędy jednoroczne. Stare gałęzie i konary skraca się nawet o 20% lub usuwa.
Cięcie drzew owocowych - zdrowe i silne drzewka
Przycinanie drzewek jest ważne na każdym etapie ich rozwoju. Formuje koronę, sprawia, że owocują obficiej i nawet stare okazy potrafią obsypać się latem owocami. Nie przegap terminów cięcia w swoim sadzie i ciesz się smakiem własnych jabłek, wiśni i brzoskwiń.
Pamiętaj też, że miejsca cięć mogą narazić roślinę na choroby. Dlatego pamiętaj, aby zawsze wykorzystywać czyste i ostre nożyce oraz sekatory, a w przypadku grubszych gałęzi zawsze stosować maści ogrodnicze.
Więcej porad w e - booku
