Katalpa inaczej nazywana surmią to piękne drzewo ozdobne, które zachwyca swym egzotycznym wyglądem. Wszystko to za sprawą swojego pochodzenia - jej uprawę zapoczątkowano w Azji, Chinach i Ameryce Północnej.
Mimo że jest rośliną ciepłolubną to w naszych warunkach radzi sobie bardzo dobrze. Warto pamiętać, że jak każde egzotyczne drzewo, katalpa wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Sprawdź jak otoczyć ją odpowiednią opieką, aby pięknie rosła w Twoim ogrodzie!
Katalpa - charakterystyka
Katalpa to drzewo liściaste z rodziny bignoniowatych, które z powodzeniem osiąga od 10 do 20 metrów wysokości, a ich korona rozrasta się do 8 metrów szerokości (w zależności od odmiany). Jej cechą charakterystyczną jest gęsta i ulistniona kopuła, która na kształt przypomina rozłożony parasol.
To, co najbardziej nas w niej zachwyca to aksamitne w dotyku jasnozielone liście mające kształt serca i osiągające długość aż do 25 cm. Jednak w momencie kwitnienia dekorację zaczynają pełnić urocze kwiaty o delikatnych zapachu. Spotykane są w białym lub kremowym kolorze z nakrapianymi środkami.
W naturalnym miejscu pochodzenia wyróżnia się 11 odmian katalpy. W Polsce najczęściej spotykane gatunki to m.in.:
- Katalpa zwyczajna Nana
Jest to tak zwana katalpa na pniu, która aktualnie cieszy się największym zainteresowaniem. To odmiana drzewa szczepionego na pniu na ok. 2-2,5 m i dorastająca nawet do 5 metrów wysokości. Z początku charakteryzuje się kulistą kopułą, natomiast z czasem staje się półkolista.
Jest wolno rosnącym drzewem, które nie zawiązuje kwiatów. Jej ozdobę stanowią duże, jasnozielone liście o sercowatym kształcie. Może rosnąć równie na stanowisku słonecznym, jak i półsłonecznym. Katalpa zwyczajna Nana idealnie wpasowuję się do mniejszych i minimalistycznych ogrodów. Mimo że jest niską rośliną to potrafi oczarować bujną i rozłożystą koroną przypominającą wyżej wspomniany „rozłożony parasol”.
- Katalpa zwyczajna Aurea
Jest to odmiana wyjątkowo dekoracyjna, która dorasta do 10 m wysokości i 5 m szerokości. Jej okazałe liście początkowo posiadają jasnożółte zabarwienie, które stopniowo przechodzą w jasnozielony kolor - mają charakterystyczny, sercowaty kształt.
W czasie kwitnienia pojawiają się białe kwiaty wyglądem przypominające storczyki ozdobione fioletowymi i pomarańczowymi plamkami w środku. Kwiaty pięknie pachną oraz są miododajne. Ze względu na rozmiar szczególnie polecana jest do dużych ogrodów, a także na tereny zieleni miejskiej.
- Katalpa żółtokwiatowa Ovata
To gatunek pochodzący ze środkowych Chin. W naszym klimacie jej wysokość osiąga od 10 m do 15 m wysokości, natomiast korona jest dość szeroka. Charakteryzuje się mniejszym kwiatem kwitnącym w większych kwiatostanach. Ich barwa jest żółta, a w środku posiadają fioletowe, ozdobne plamki.
Podczas kwitnienia możemy poczuć ich urokliwy zapach podobny do kwiatów frezji. Jej młode listki z początku przybierają ciemnoczerwoną barwę, która z czasem staje się jasnozielona. W wyglądzie przypominają liście klonu. Warto dodać, że jest gatunkiem ze wszystkich surmi odporniejszym na mróz.
- Katalpa wielkokwiatowa
Wywodzi się z Ameryki Północnej. Jest szybkorosnącym drzewem osiągającym blisko 10 m wysokości, a korona rozrasta się bardzo szeroko na ok. 8 m. Wyróżnia się okazałymi, białymi kwiatami, które wydzielają intensywny, piękny zapach.
Jest odmianą równie bardzo dekoracyjną, która idealnie będzie pasować do małych i dużych ogrodów. Cechuje się imponująco rozłożystą koroną z zaostrzonym wierzchołkiem owłosionym od spodu miękki kutrem. Podobnie jak inne surmie posiada wielkie, jasnozielone liście w kształcie serca.
Katalpa - okres kwitnienia
Drzewo ozdobne, jakim jest katalpa zakwita w porze letniej. Kwiaty o egzotycznej urodzie możemy podziwiać w lipcu, a najpóźniej w sierpniu. Pierwsze liściowe pąki pojawiają się dopiero w drugiej połowie maja, a nawet pod koniec miesiąca. Katalpa jest drzewem, które długo budzi się po zimie, więc nie należy się martwić, jeśli roślina jeszcze nie zakwitła.
Wczesną jesienią traci swoje pierwsze liście, a na ich miejsce pojawiają się długie nasienne strąki umiejące osiągać nawet pół metra długości. Wyglądem przypominają fasolki zwisające z pędów. To sprawia, że katalpa potrafi pięknie prezentować się w ogrodzie również zimą!
Uprawa i pielęgnacja katalpy
Łagodny i ciepły klimat, z jakiego wywodzi się katalpa sprawia, że roślina wymaga stanowiska ciepłego i nasłonecznionego - bądź półsłonecznego (jak w przypadku surmii zwyczajnej Nana). Zalecane jest ze względu na kruche gałęzie zasadzać ją w mniej wietrznych miejscach.
Najlepiej rośnie na glebach żyznych, przepuszczalnych i wilgotnych, pH obojętne lub zasadowe (7,0-8,0). Przed posadzeniem młodych drzewek trzeba namoczyć bryłę korzeniową w wodzie, a po posadzeniu przymocować drzewko do palika.
Młoda katalpa jest szczególnie narażona na mrozy, więc w zimie powinno się je zabezpieczyć odpowiednią agrowłókniną zimową. Natomiast pnie starszych surmii zaleca się bielić - tak jak w przypadku drzew owocowych.
[product id="65,1948,1394"]
Ważne jest regularne podlewanie katalpy w szczególności w okresie upałów. Mimo że jest odporna na upał to przesuszenie jej korzeni nie daję szansy na przeżycie. Warto wziąć jeszcze pod uwagę, że surmia lubi przycinanie.
Należy to robić zaraz po zimie, jeśli trzeba usunąć chore pędy. Dzięki temu zabiegowi poprawimy i zagęścimy jej kopułę. Czym nawozić katalpę?
Oprócz dobrego nasłonecznienia, nawilżenia i lekkiej gleby warto zapewnić roślinie odpowiednią ilość składników odżywczych. Najlepszym komponentem dla katalpy jest wieloskładnikowy nawóz wolnodziałający.
Jeśli katalpa została posadzona na zbyt jałowej ziemi dobrym sposobem będzie dodatkowo zasilić ją kompostem. Odpowiednią porą roku na nawożenie rośliny to miesiące wiosenne.
[product id="640,863,1503"]
Na jakie choroby jest narażona katalpa?
Niestety jak każda roślina katalpa jest skłonna do chorób, najczęściej wywołanych grzybem. Najczęstsze przypadłości tego drzewa to m.in.:
- Werticilioza - typowym objawem jest nagłe żółknięcie i zasychanie brzegów liści. Także mogą pojawić się zbrązowania tkanek liści. Choroba dotyka pojedyncze pędy lub nawet całe drzewo, co z kolei prowadzi do obumarcia zarażonych części lub jej całości. Jako pierwsze powinno się przycinać regularnie obumarłe pędy aż do zdrowej tkanki, a następnie wykonać oprysk.
- Mączniak prawdziwy - charakterystym objawem tego zakażenia jest biały nalot, który występuje na wierzchu lub spodzie liści. Czasem pojawia się pod postacią drobnej pajęczyny. W początkowej fazie choroby osadowi towarzyszą bladozielone plamy. Spowodowane może to być częstymi i obfitymi opadami deszczu, wysoką wilgotnością lub długimi upałami.
- Plamistość liści - objawia się licznymi i owalnymi plamkami po obu stronach liści. Z czasem nieleczona choroba może prowadzić do nekrozy, co w konsekwencji powoduje przedwczesne usychanie liści i osłabienia katalpy. W tym przypadku należy jak najszybciej usunąć skażone liście i zastosować środek do zwalczania plamistości.
Katalpa - właściwości lecznice
Katalpa poza dekoracyjnym wyglądem posiada również właściwości lecznicze, które wykorzystywane są w medycynie naturalnej. Najczęściej z owoców i liści stosuje się napary lub okłady, który sprawdzają się w szczególności w przypadku występowania stanów zapalnych i alergicznych, problemów z oddychaniem oraz przy przewlekłym stresie.
Kwiaty katalpy wydzielają bardzo charakterystyczny zapach, który skutecznie odgania klaszcze i komary! Zdecydowanie warto zastanowić się nad jej zasadzeniem, jeśli masz uporczywy problem z komarami.
Więcej porad w e - booku
