Cięcie jabłoni jest jednym z najważniejszych elementów pielęgnacji i uprawy tych drzew owocowych. Ma na celu uzyskanie jak najbardziej obfitego plonu jabłek, jak również ułatwić nam jego zbieranie.
Choć wydawać by się mogło, że w przycinaniu jabłoni nie ma nic trudnego, nie mając wiedzy na temat tego kiedy powinno się ono odbywać możemy zaszkodzić roślinie. Dlatego też przygotowaliśmy kompleksowy poradnik na temat przycinania jabłoni, w którym znajdziesz wszystkie ważne informacje.
Zacznijmy od wyjaśnienia, dlaczego właściwie warto przycinać jabłonie. Wydawać by się mogło, że nie jest to konieczne, ponieważ nieprzycinane drzewka również owocują. Warto jednak mieć świadomość, że pozbawione odpowiedniej pielęgnacji jabłonie zbytnio rozrastają się i zagęszczają.
Pojawiają się na nich również pionowe pędy, czyli tzw. wilki, które nie owocują. Z czasem jabłoń, która nie jest regularnie przycinana wydaje coraz mniejsze plony. Owoce są małe, bardzo często nie prezentują się apetycznie. Sama jabłoń jest zaś narażona na pasożyty i infekcje.
Kiedy przycinać jabłonie? (szybka odpowiedź)
- Główne cięcie: końcówka zimy / początek przedwiośnia – zanim ruszy wegetacja (najczęściej przełom lutego i marca do początku kwietnia).
- Cięcie letnie: lipiec–sierpień – usuwanie „wilków” (pędów pionowych), prześwietlenie korony.
- Po posadzeniu: jabłonie sadzone jesienią tniemy dopiero wiosną (marzec/kwiecień).
Przycinanie jabłoni - kiedy należy je przeprowadzać? (szczegółowa odpowiedź)
Mówiąc o prawidłowym przycinaniu jabłoni warto wspomnieć, że istnieje kilka rodzajów cięcia, które wykonuje się w określonych terminach. Wśród nich wymienić możemy:
- cięcie po posadzeniu drzewka;
- cięcie formujące;
- przycinanie zimowe;
- przycinanie letnie.
Prawidłowe przycinanie jabłoni powinno odbywać się w określonych terminach. Większość doświadczonych sadowników przeprowadza je dwa razy do roku. Pierwszym terminem jest zima, a konkretniej jej końcówka lub początek przedwiośnia.
To czas, w którym powinniśmy przeprowadzić cięcia formujące lub prześwietlające (w przypadku starszych roślin). Późną jesienią usuwamy nadmiar starych gałęzi tak, by drzewo nie zagęszczało się do środka.
Przycinanie jabłoni powinno odbywać się również latem. Optymalnym czasem na to jest okres od początku lipca do końca sierpnia. W tym czasie usuwamy młode pędy, które wyrastają w górę.
Ponadto bardzo ważnym jest również aby przyciąć jabłoń po sadzeniu. Cięcie po posadzeniu powinno mieć miejsce na wiosnę, również w przypadku gdy jabłoń została posadzona jesienią. Wówczas pozostawiamy sadzonkę bez cięcia na zimę a do jej kształtowania przystępujemy dopiero wczesną wiosną.
Narzędzia do cięcia jabłoni – co warto mieć?
Do większości cięć wystarczy ostry sekator i piła do grubszych gałęzi. Narzędzia warto czyścić i dezynfekować, a większe rany zabezpieczać pastą ogrodniczą.
Pierwsze przycinanie jabłonki
Skoro mówimy o pierwszym przycinaniu jabłoni po posadzeniu warto pochylić się nad nim nieco bardziej i odpowiedzieć na pytanie: jak powinno wyglądać cięcie sadzonki jabłoni? Odpowiedź zależy od tego, czy mamy do czynienia z sadzonką z jednym pędem, czy też z jabłonią posiadającą zaczątki korony.
W pierwszym przypadku po prostu skracamy główny pęd do wysokości ok 90 - 100 cm. Dzięki temu zacznie się on rozgałęziać i tworzyć podstawy korony.
Jeśli drzewko posiada już boczne pędy i gałązki pierwsze cięcie jabłonki polega na pozostawieniu kilku pędów (nie powinno być ich więcej niż 7), które układają się poziomo lub delikatnie ku górze. Pozostałe rozgałęzienia usuwamy. Pozostawione pędy należy zaś skrócić o ¼.
Podobnie postępujemy również z głównym pędem. Delikatne przycięcie będzie stymulowało go do wzrostu oraz wykształcenia kolejnych pędów tworzących koronę.
Cięcie formujące - jak powinno wyglądać?
Kolejnym rodzajem cięcia jest cięcie formujące jabłoni. Jest ono niezbędne do tego, by drzewo posiadało równą, niezbyt gęstą koronę, która ułatwi owocom wzrost. Ułatwia ono również zbiory jabłek w sezonie owocowania. Cięcie formujące wykonuje się na około 3-4 letnim drzewku przed rozpoczęciem okresu wegetacyjnego.
Dobrym terminem jest więc końcówka zimy. W jaki sposób formować koronę? Obecnie większość sadowników stawia na korony w formie stożka lub piramidy. Oznacza to, że najwyższe pędy skracamy najmocniej stopniowo zwiększając ich długość na niższych partiach drzewa.
Cięcie zimowe jabłoni - jak należy je przeprowadzić?
W przypadku starszych drzew z uformowaną koroną nie powinniśmy zapominać o cięciu zimowym. Jak wspominaliśmy, przeprowadza się je pod koniec zimy. To ważne, aby drzewo wciąż pozostawało w stanie zimowego spoczynku, a jednocześnie pogoda gwarantowała, że nie będzie już większych mrozów.
Na przycinanie jabłoni wybieramy suchy dzień. Podczas jego przeprowadzania prześwietlamy roślinę, co oznacza, że usuwamy nadmiar pędów, które zagęszczają koronę. Przynosi to szereg korzyści. Przede wszystkim pozwala uniknąć chorób takich jak grzybica oraz gnicia pędów i gałęzi.
To jednak nie wszystko. Mniejsza ilość gałęzi przyczynia się również do tego, że owoce rosną większe i są bardziej soczyste. Zazwyczaj są również smaczniejsze, ponieważ dociera do nich więcej składników odżywczych, wody i promieni słonecznych.
W czasie zimowego przycinania jabłoni usuwamy przede wszystkim gałęzie suche i martwe. Usuwamy również te z nich, które kierują się do wnętrza korony zagęszczając ją nadmiernie. Co ciekawe, część osób cięcie zimowe przeprowadza późną jesienią.
Nie jest to jednak polecane w przypadku hobbystycznej uprawy jabłoni, ponieważ łatwo wówczas doprowadzić do przemarznięcia rośliny jeśli rany po cięciu nie zdążą zagoić się przed nadejściem silnego mrozu.
Cięcie letnie jabłoni - co musisz o nim wiedzieć?
Wydawać by się mogło, że lato nie jest dobrym czasem na przycinanie roślin. W przypadku jabłoni jest ono jednak konieczne. Drzewa te w czasie wiosennych i letnich miesięcy wypuszczają pionowe pędy. Gałązki te nie tylko nie owocują, ale dodatkowo osłabiają drzewo i sprawiają, że plony są mniejsze.
Dlatego też, pędy te, które potocznie nazywamy wilkami należy usuwać. Warto pamiętać, że nie możemy robić tego zbyt wcześnie. Przykładowo, jeśli obetniemy pędy w czerwcu, do końca lata zdążą one odrosnąć i całą pracę będzie trzeba powtórzyć.
O wiele lepiej wybrać więc końcówkę lipca lub sierpień. Podczas cięcia letniego usuwamy przede wszystkim najsilniejsze, pionowo rosnące pędy. Możemy jednak pozostawić pędy słabsze, które rosną poziomo lub lekko unoszą się ku górze. Ten rodzaj pędów w przyszłości odbuduje koronę. Będą one również wydawać owoce.
Zobacz na filmie - kiedy i jak przycinać jabłonie
Kalendarz cięcia jabłoni – co i kiedy?
| Rodzaj cięcia | Kiedy | Cel |
|---|---|---|
| Po posadzeniu | wiosna (zwykle marzec/kwiecień) | start formowania korony |
| Formujące (młode drzewa) | koniec zimy / początek wiosny (luty/marzec - kwiecień) | ukształtowanie korony, lepsze owocowanie |
| Prześwietlające (starsze drzewa) | koniec zimy / początek wiosny (luty/marzec - kwiecień) | światło w koronie, mniej chorób, większe owoce |
| Letnie (wilki) | lipiec–sierpień | ograniczenie wzrostu, lepsze doświetlenie owoców |
Jak przycinać jabłonie – proste rysunki (schemat)
Najważniejsze zasady w skrócie:
- Usuń: gałęzie rosnące do środka korony, krzyżujące się, chore i suche.
- Zostaw: pędy układające się bardziej poziomo – one najczęściej lepiej owocują.
- Wilki: pionowe, silne pędy usuwaj latem (lipiec–sierpień).
Przycinanie młodej jabłoni - schemat
Jak przycinać jabłonie - schemat
Powyższe schematy pokazują podstawowe zasady. Jeśli chcesz dokładne rysunki krok po kroku dla różnych form jabłoni, zobacz książkę Szkoła cięcia – drzewa i krzewy owocowe.
O czym należy pamiętać przycinając jabłonie?
Wiemy już kiedy przeprowadzać cięcie jabłoni i w jaki sposób to zrobić. To jednak nie wszystkie informacje, jakie powinniśmy mieć na ten temat. Bardzo ważny jest bowiem wybór odpowiednich narzędzi jak również prawidłowe ich użytkowanie.
W przypadku jabłoni najlepiej sprawdzą się piły ogrodnicze oraz sekatory dwuręczne.
Najcieńsze pędy podczas cięcia letniego możemy ciąć za pomocą nożyc ogrodniczych. Niezwykle ważnym jest aby narzędzia ogrodnicze, z których korzystamy były naostrzone by zmniejszyć ryzyko niepotrzebnego uszkodzenia tkanek rośliny.
Poza tym nożyce lub sekator muszą być czyste i zdezynfekowane po każdym cięciu. W tym celu możemy wykorzystać spirytus, denaturat lub mydło potasowe. Po cięciu dobrze jest zabezpieczyć rany pastą ogrodniczą. Jej zastosowanie sprawi, że roślina znacznie szybciej się zregeneruje i nie będzie narażona na infekcje pasożytnicze, grzybowe czy przemarznięcie.
[product id="789,689,110,672,681,1357"]
FAQ: kiedy przycinać jabłonie
Kiedy najlepiej przycinać jabłonie?
Najczęściej pod koniec zimy i na początku przedwiośnia (luty/marzec - do kwietnia), zanim ruszy wegetacja.
Kiedy ciąć jabłonie latem?
Najczęściej w lipcu–sierpniu – wtedy usuwa się „wilki” i prześwietla koronę.
Kiedy obcinać jabłonie po posadzeniu?
Drzewka sadzone jesienią tnie się zwykle dopiero wiosną następnego roku.
Czy można przycinać jabłonie jesienią?
W uprawie amatorskiej lepiej unikać większych cięć późną jesienią, bo rany mogą gorzej się goić przed mrozem.
Kiedy przycina się stare jabłonie?
Najczęściej również pod koniec zimy – wtedy wykonuje się cięcie prześwietlające/odmładzające.
Kiedy podcinać wilki na jabłoni?
Najlepiej latem (lipiec–sierpień), gdy nie odbiją tak łatwo jak po cięciu w czerwcu.
Cięcie jabłoni – kiedy jest za wcześnie?
Gdy trzymają silne mrozy – lepiej poczekać na łagodniejszy okres i suchy dzień.
Cięcie jabłoni terminy: ile razy w roku?
Najczęściej 1–2 razy: główne cięcie zimowe/wczesnowiosenne + uzupełniające letnie.
Czy można przycinać jabłonie w styczniu?
Raczej unikaj – przy silnych mrozach łatwo uszkodzić drzewo i pogorszyć gojenie ran.
Jak poznać, że czas na cięcie zimowe?
Gdy drzewo jest jeszcze w spoczynku, a prognozy nie zapowiadają silnych mrozów – wybierz suchy dzień.
Czy cięcie wpływa na wielkość owoców?
Tak – prześwietlenie korony poprawia doświetlenie i „kieruje siły” drzewa w owocowanie.
Czy trzeba dezynfekować sekator?
Tak, zwłaszcza gdy tniesz kilka drzew – ograniczasz przenoszenie chorób. Najlepiej zrobić to za pomocą mydła potasowego.
Czym zabezpieczyć rany po cięciu?
Przy większych cięciach warto użyć pasty/maści ogrodniczej, żeby ograniczyć infekcje i przyspieszyć regenerację.
Podsumowanie
Podsumowując, choć przycinanie jabłoni nie jest zadaniem trudnym można popełnić szereg błędów, które szkodzą drzewkom owocowym. Pamiętajmy więc nie tylko o terminach cięcia jabłoni, ale również o tym, w jaki sposób to robić, by nasze zabiegi pielęgnacyjne przynosiły jabłoni korzyści i wspomagały obfite owocowanie drzewa.
Zobacz też
Więcej porad w e - booku
