Heliotrop zniewala waniliowym zapachem. Do jego znaków rozpoznawczych należą również drobne kwiaty zebrane w baldachogrona. Choć pochodzi z Andów, to w polskich warunkach uprawia się go zwykle jako roślinę jednoroczną. Istnieje jednak sposób na to, by bezpiecznie go przezimować i cieszyć się jego towarzystwem przez wiele lat.
Heliotrop - ściąga
- Wysokość: 20 do 60 cm
- Kwitnienie: od maja do września
- Stanowisko: słoneczne, zaciszne
- Pochodzenie: Peru
- Podłoże: przepuszczalne, żyzne, lekkie i próchnicze, odczyn zbliżony do obojętnego
- Nawożenie: raz w miesiącu nawozem do roślin kwiatowych doniczkowych
- Podlewanie: regularne, w umiarkowanej dawce
- Rozmnażanie: nasiona, sadzonki
- Szkodniki i choroby: mszyce, mączliki
Heliotrop - co to za roślina
Heliotrop to bylina z rodziny ogórecznikowatych. Pochodzi z górzystego Peru, gdzie rośnie wiele lat w jednym miejscu. W polskich ogrodach zwykle tylko przez rok zdobi rabaty, skalniaki i ogrodzenia. Często sadzi się go w donicach i wystawia na balkony oraz tarasy.
W przypadku uprawy w pojemnikach łatwiej jest przezimować tę roślinę - wystarczy przenieść ją do jasnego pomieszczeniu o umiarkowanej temperaturze. Zaletą uprawy doniczkowej jest również to, że łatwiej utrzymać wilgotne podłoże niż w gruncie. To istotna rzecz, ponieważ heliotrop kiepsko znosi suszę.
Heliotrop wyróżnia się gęstym wzrostem oraz krzaczastym, zwartym i wyprostowanym pokrojem. Jego zaostrzone owalne liście o pomarszczonej powierzchni górnej tworzą ciemnozieloną gęstwinę. Wydaje drobne kwiaty zebrane w duże kwiatostany o mocnym zapachu wanilii, który intensyfikuje się południu i wieczorem. Przyciąga owady zapylające i motyle, a odstrasza komary.
Klasyczny heliotrop ma ciemnofioletowe kwiaty, ale istnieją również odmiany o kwiatach niebieskich, purpurowych i białych.
Kwitnie od maja do września, a uszczykiwanie najmłodszych pędów sprawia, że heliotrop rozkrzewia się. Ten zabieg najlepiej wykonywać od kwietnia do zakwitnięcia. Roślinę można przycinać, by nadać jej pożądany kształt.
Heliotrop - odmiany do ogrodu
Heliotrop Alba dorasta do 80-100 cm, wyróżnia się białymi kwiatami i szczególnie mocnym zapachem wanilii. Prezentuje się na tyle dostojnie, że w epoce wiktoriańskiej zyskała przydomek The Queen.
Heliotrop Golden osiąga wymiary 80x80 cm. Wyróżnia się złotawym odcieniem liści, jeśli rośnie w słońcu. Kiedy większość czasu spędza w cieniu, liście stają się limonkowe. Fiołkoworóżowe kwiaty pojawiają się wiosną i latem. Inne nazwy tej hybrydowej odmiany to Golden Glow i Aurea.
Heliotrop Vanillezauber o wysokości 20-30 cm wydaje ciemnofioletowe kwiaty o intensywnym aromacie waniliowym.
Heliotrop Lord Robert w odpowiednich warunkach osiąga 60 cm - 1 m. Wyróżnia się kwiatami o płatkach w kolorze głębokiej purpury i białym środku. Równie ozdobne są liście - duże, o ciemnopurpurowym unerwieniu i eliptycznym kształcie.
Heliotrop Cherry Pie osiąga od 60 cm do 1 m wysokości oraz do 2 m szerokości. Kwitnie na jasnofioletowo i ma eliptyczne liście w kolorze zielonym i ciemnozielonym. Zapach tej odmiany określono jako połączenie aromatu ciasta wiśniowego i wanilii - stąd właśnie wzięła się jej nazwa.
Heliotrop - wymagania i warunki
Heliotrop lubi słońce, jednak bezpośrednie działanie promieni słonecznych sprawia, że więdnie. Dlatego też najlepiej postawić go w miejscu, w którym przed południem będzie miał dobre nasłonecznienie, a po południu lekki cień. Nawet niewielkie przymrozki są dla niego zabójcze, dlatego już jesienią roślinę trzeba przenieść do pomieszczenia.
Podłoże dla heliotropu
Heliotrop potrzebuje żyznej i przepuszczalnej ziemi. Dobrym sposobem na jej wzbogacenie, jest wymieszanie z torfem, piaskiem i ziemią kompostową. Nie powinien rosnąć na glebie zbitej, gliniastej, która zatrzyma wodę.
[product id="2450,2511,2583"]
Podlewanie heliotropu
Heliotrop podlewa się regularnie, co 2-3 dni, szczególnie na etapie jego wzrostu i kwitnienia. Trzeba jednak uważać, żeby go nie przelać, bo doprowadzi to do gnicia korzeni. Rośliny w doniczkach wymagają częstszego podlewania niż te, które rosną w ziemi.
Heliotrop - nawożenie
Pierwsze nawożenie ma miejsce 2 tygodnie od posadzenia na docelowym miejscu. W sezonie wegetacyjnym roślinę nawozi się co 2 tygodnie. Jeśli dopiero posadziłeś heliotrop - poczekaj 2 tygodnie i po tym czasie rozpocznij nawożenie środkami o niewielkiej zawartości azotu. Heliotrop w doniczce warto zasilać nawozem do kwiatów o przedłużonym działaniu, dzięki czemu będzie miał stały dostęp do składników pokarmowych.
[product id="1041,1804,1820"]
Heliotrop - przesadzanie
Heliotrop przesadza się na czas zimowania z gruntu do pojemnika. Kiedy minie ryzyko przymrozków (po 15. maja, tzw. zimnej Zośce), przesadza się go z powrotem do gruntu. Odmiany uprawiane w doniczkach najlepiej przesadzać na wiosnę - wówczas roślina dobrze znosi zmianę warunków i bez problemu się przyjmuje.
Heliotrop - rozmnażanie
Heliotrop rozmnaża się na dwa sposoby - z nasion i sadzonek. Obie czynności wykonuje się zimą.
Heliotrop - rozmnażanie z nasion
Na przełomie lutego i marca wysiewa się nasiona do uprawy pod szkłem. Kiełkują w 20°C, a po upływie 4 tygodni siewki pikuje się do większych doniczek z podłożem w formie ziemi kompostowej, piasku i torfu w proporcjach 1:1:1. Do ziemi sadzi się je w drugiej połowie maja, wówczas też wynosi się donice na balkon i taras.
Heliotrop - rozmnażanie z sadzonek
Sadzonki pobiera się od stycznia z zimujących roślin. Długość ich powinna wynosić 5 cm, 2-3 liście i do doniczek z lekkim podłożem. Warto zanurzyć sadzonki w ukorzeniaczu, co przyspieszy rozwój korzeni i pomoże im szybciej przyjąć się w nowych warunkach. Do gruntu sadzi się je w drugiej połowie maja.
Heliotrop - zimowanie
W polskich warunkach heliotrop zimę spędza w pomieszczeniach Najlepsza temperatura dla niego to 5-10°C. W tym czasie podlewa się heliotrop sporadycznie i przestaje nawozić. W przypadku heliotropów uprawianych w gruncie i zimujących w pomieszczeniach należy w kwietniu przyciąć pędy nad drugim liściem. Następnie roślinę przesadza się do większej donicy, a w drugiej połowie maja sadzi się ją w ogrodzie.
Heliotrop - szkodniki i choroby
Szkodniki raczej trzymają się z daleka od heliotropów. Ewentualne problemy zdrowotne wynikają zwykle z niewłaściwej pielęgnacji. Niekiedy na zimujących osłabionych roślinach mogą pojawić się:
Mszyce, których oznakę stanowią jasne przebarwienia na liściach. W efekcie liście skręcają się i zniekształcają. Młode pędy nie rozwijają się i łatwo zauważyć kolonie tych owadów. Mszyce zwalczysz takimi środkami ochrony roślin, jak Laser 940 EC, Deltam oraz przy pomocy tablic lepowych.
Mączliki rozpoznasz po mozaikowych przebarwieniach w kolorze żółtym na liściach. Powodują zasychanie liści i wydzielają spadź, która jest siedliskiem grzybów sadzakowych. Te hamują asymilację rośliny, co blokuje jej rozwój i kwitnienie. Skuteczne środki na mączliki, to Emulpar 940 EC, Laser RTU i Czosnek & Chilli. Dobre wsparcie dla wytrzebienia dorosłych osobników stanowią także tablice lepowe.
[product id="1299,113,2001,2009,1307,1351"]
Heliotrop - ciekawostki
- Wszystkie części heliotropu są trujące i niebezpieczne z uwagi na zawartość alkaloidów pirolizydynowych. Przy uprawie, by dzieci i zwierzęta nie miały dostępu do tej rośliny.
- Tradycyjnie heliotrop wykorzystywano do krótkotrwałego leczenia zapalenia gardła i oczyszczania układu limfatycznego.
- Nazwa rośliny pochodzi od gr. helios (słońce) i trepein (zwracać się). Kwiaty heliotropu zawsze obracają się do słońca.
- Ze względu na intensywny waniliowy zapach heliotrop wykorzystuje się do produkcji kosmetyków i perfum.
- Heliotrop trafił do Europy w 1757 r. i szybko stał się się jedną z najpopularniejszych roślin epoki wiktoriańskiej. W XIX w. był szczególnie popularny w ogrodach z uwagi na swój zapach. Obecnie nie każda odmiana pachnie tak intesywnie i niekiedy trzeba podejść bardzo blisko, żeby cokolwiek poczuć.
Więcej porad w e - booku
