Przybyła do nas z Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej. Pierwszą ćmę bukszpanową w Polsce rozpoznano dopiero w 2012 r. Biolodzy przewidują, że wraz z ociepleniem klimatu będzie wędrowała coraz dalej na północ Europy, zagęszczając swoją populację również w naszym kraju. Jeśli uprawiasz bukszpany, przygotuj się więc i poznaj swojego przyszłego przeciwnika.
Ćma bukszpanowa - ściąga
- Wygląd: larwy zielonkawo-brązowe, dorosłe z białymi skrzydłami o brązowym marginesie, lub z jasnobrązowymi skrzydłami o fioletowej poświacie i białą półksiężycowatą plamą
- Gromada: owady
- Rząd: motyle
- Rodzina: wachlarzykowate
- Rośliny: bukszpany
- Objawy: deformacja liści, wygryzione liście, widoczne kokony i przędza
- Warunki: ciepło, wilgotność
- Zwalczanie: opryski, pułapki feromonowe, ptaki dzikie, ptactwo domowe, osy
Ćma bukszpanowa – jak wygląda?
Larwy są zielonkawo-brązowe i mają długość 1-2 mm. W miesiąc dorastają do 35-44 mm. Z biegiem czasu brązowieją całkowicie, zachowując czarną głowę. W stadium poczwarki osiągają 1,5-2 cm długości i są zielone z ciemnymi paskami na grzbiecie, potem brązowieją.
Dorosłe ćmy bukszpanowe mają skrzydła o rozpiętości do 40 mm. W Europie stanowią największego przedstawiciela owadów wachlarzykowatych. Wybarwiają się w dwójnasób: albo na biało ze skrzydłami obwiedzionymi brązowym marginesem, albo na jasnobrązowo z fioletową poświatą i plamą białą w kształcie półksiężyca.
Ćma bukszpanowa – cykl rozwojowy
Samice Cydalima perspectalis składają jaja na spodniej stronie liści bukszpanu (tych, które jeszcze są zdrowe). Wybierają liście w głębi korony krzew i przyklejają jaja śluzowatą wydzieliną. Jedna samica składa na raz 10-30 jaj obok siebie.
W Polsce ćma rozwija 2-3 pokolenia w ciągu roku (w Azji do 4-5). Stadium larwalne trwa 17-87 dni w zależności od temperatury – im cieplej, tym krócej.
Ćma bukszpanowa zimuje w postaci larwalnej w kokonach o długości do 10 mm, ukrytych między dwoma zdrowymi liśćmi bukszpanu, które są ze sobą połączone przędzą.
Ćma bukszpanowa – jakie rośliny atakuje?
To larwy przyczyniają się do dewastacji bukszpanów. Potrzebują soków z liści, żeby się rozwijać, i w krótkim czasie potrafią zniszczyć cały krzew. Dorosłe osobniki żywią się nektarem kwiatów, nie wyrządzając im szkody.
Ćma bukszpanowa – kiedy się pojawia?
Wyloty dorosłych osobników rozpoczynają się na koniec kwietnia lub na początku maja i trwają do jesieni – września, a przy sprzyjającej pogodzie, nawet jeszcze w październiku. Ćmy latają zygzakiem, wyłącznie w nocy i bywa, że na długie dystanse, bo aż do 10 km. Przyciąga je światło.
Ćma bukszpanowa – jak żeruje na roślinach?
Młode larwy zjadają górne części liści, a starsze (najbardziej inwazyjne) pożywiają się całym liściem, bywa, że zostawiają środek i brzeg plus zjadają całe młode pędy.
Ćma bukszpanowa – objawy żerowania na roślinach
Na liściach pojawiają się plamy – brązowe lub szare, a do tego widać na nich pajęczynowate kokony i przędzę. Liście ulegają deformacji i opadają. Te liście, które ćma wyjadła, usychają. Szkodnik zostawia również ślady w postaci zielonkawych odchodów przyklejonych do przędzy.
Ćma bukszpanowa – zwalczanie
Żeby pozbyć się tego szkodnika, stosuj różne metody, łącząc je ze sobą. Do wyboru masz m.in. środki ochrony roślin i pułapki na ćmę bukszpanową. Z pomocą przyjdą Ci także dzicy mieszkańcy ogrodu oraz ptactwo domowe.
Ćma bukszpanowa – domowe sposoby
Pryskaj i przemywaj liście roztworem wody i octem w proporcji 1:1. Jeśli widzisz, że to dopiero początek i ciem lub ich larw jest niewiele, usuwaj je ręcznie. Wykorzystaj pułapki feromonowe. Działają na samce – wyłapiesz je, a następnie zastosujesz opryski.
[product id="301,850,851"]
Ćma bukszpanowa – środki ochrony roślin
Polysect Naturen – środek z olejem przepakowym i pyretrynem, ekstraktem z roślin z rodzaju Chrysanthemum. Działa fizycznie i kontaktowo na jaja, larwy i dorosłe osobniki.
Chabasite Insect – sypki środek do rozcieńczania z rodziny zeolitu. Chroni przed ćmą i chorobami grzybowymi. Na ćmy działa mechanicznie, bo sprawia, że liście stają się szorstkie i nieprzyjemne w dotyku zwłaszcza dla pełzających form.
Lepinox – proszek do rozcieńczania z wodą, do konsystencji zawiesiny. Działa żołądkowo, idealny na gąsienice. Zawiera szczep Bacillus thuringiensis.
[product id="149,2389,1479"]
Ćma bukszpanowa – zwalczanie biologiczne
Wróble, sikorki, zięby i osy ciągną do chorych bukszpanów, zjadając gąsienice. Larwami i dorosłymi osobnikami żywią się też kury. W odstraszaniu szkodnika pomaga bliskość roślin o intensywnych zapachach, takich jak wrotycz, lawenda, mięta, rozmaryn, czarnuszka i czosnek. Natomiast nagietek i oset przyciągają naturalnych wrogów ćmy, takich jak ważki, błonkówki i oczywiście ptaki.
[product id="275,560,584"]
Ćma bukszpanowa – profilaktyka
Regularnie przeglądaj swoje bukszpany w poszukiwaniu najmniejszych uszkodzeń liści. Jeśli zauważysz skupiska jaj, usuwaj je od razu i stosuj środki ochrony lub oprysk wodą z octem.
Rozpoznaj chorobę lub szkodnika
