Uprawiasz róże? Musisz liczyć się z ryzykiem infekcji. Niezależnie od tego, czy rosną pod gołym niebem czy w szklarni, narażone są na ataki - zwłaszcza chorób grzybowych. Zobacz, jak rozpoznać poszczególne choroby róż, jak sobie z nimi poradzić i co zrobić, by zapobiec im w przyszłości.
Choroby róż - dlaczego róże chorują?
Róże najczęściej atakowane są przez choroby, które prowadzą do obumierania liści i nekrozy pędów. Jeśli nie zareagujesz w porę - stracisz roślinę. Im większa wilgotność w bezpośrednim otoczeniu krzewu, tym większa jego podatność na choroby. Różom zagrażają nie tylko obfite deszcze i ciepło, które tworzą przyjazne środowisko dla rozwoju grzybów, ale także niewłaściwa pielęgnacja, w tym nieumiejętne podlewanie.
Grzybowe choroby róż - czarna plamistość róży
Czarna plamistość objawia się jasnobrązowymi plamami - owalnymi lub okrągłymi. Tkanka wokół nich staje się pożółkła, a na jej powierzchni pojawiają się czarne punkty - to miejsca, w których zarodnikuje grzyb Diplocarpon rosae. Zimuje on na liściach, które opadły, a w czasie deszczu jego zarodniki rozprzestrzeniają się i zajmują zdrowe liście. W efekcie krzew gubi je.

Rdza róży
Na pierwszy rzut oka rdza róży podobna jest do czarnej plamistości. Również ją cechują żółte plamy na liściach - owalne lub okrągłe. Mają wypukły kształt i pojawiają się na górnej części blaszki, natomiast spodnią zajmują pomarańczowe i brązowe skupienia zarodników grzyba z rodzaju Phragmidium tuberculatum i Phragmidium mucoronatum. Wskutek choroby liście zamierają i opadają, a infekcja może objąć też pędy i łodygę. Grzyby te zimują na pędach i opadłych liściach.

Szara pleśń róży
Szara pleśń przejawia się w postaci szarych wodnistych plam na płatkach kwiatowych, które szybko się powiększają. Wywołuje ją grzyb Botrytis cinerea, który rozwija się w wysokiej wilgotności powietrza. W sprzyjających warunkach szary i pylący nalot pokrywa całe kwiaty, które gniją. Infekcja zajmuje z czasem również pędy i prowadzi do ich obumierania.
Zamieranie pędów róż
Pędy brązowieją, zasychają i obumierają. Za zamieranie pędów odpowiedzialnych jest kilka rodzajów grzybów - Botrytis cinerea, Coniothyrium fuckelii albo te z rodzaju Alternaria spp., i Nectria spp. Nekroza zajmuje cały pęd albo zatrzymuje się na odgałęzieniu.

Wertycylioza róż
Grzyb z rodzaju Verticilium wywołuje brązowienie pędów róż i powoduje ich zamieranie od wierzchołków. Wertycylioza hamuje wzrost krzewu, którego liście żółkną i opadają. Choroba może trawić krzew nawet przez kilka lat, by w końcu doprowadzić do jego śmierci. Chory krzew najlepiej usunąć i zabezpieczyć środkiem grzybobójczym te rośliny, które znajdują się w pobliżu.

Antraknoza róży
Znakiem rozpoznawczym choroby wywołanej przez Sphaceloma rosarum są drobne, czerwono-fioletowe plamki na liściach i pędach, które przeradzają się w podłużne szarobrązowe plamy - ich liczba rośnie z czasem. Liście żółkną i stają się brunatne, wysychają i kruszą się. Pędy więdną i łamią się - zwłaszcza w górnej części. Niekiedy antraknoza powoduje też różowe narośle - tam, gdzie infekcja jest najsilniejsza.

Mączniak prawdziwy róży
Najważniejszym objawem mączniaka prawdziwego jest biały nalot, który z czasem szarzeje - pojawia się na liściach, które pod wpływem choroby zawijają się i deformują, oraz pąkach kwiatowych. Utrzymuje się również na pędach, szypułkach i płatkach.

Mączniak rzekomy róży
Mączniak rzekomy powoduje powstanie drobnych plamek na działkach kielichów i płatków, fioletowo-czarnych na pędach i bordowo-brunatnych na wierzchniej stronie liści. Spód liści natomiast pokrywa się mączystym nalotem.

Jak zwalczać choroby róż?
Kiedy zauważysz pierwsze objawy infekcji, usuń zarażone pędy i kwiatostany. Wytnij je, a rany posmaruj maścią ogrodniczą, która zabezpieczy roślinę przed ponownym atakiem. Zastosuj też oprysk preparatem grzybobójczym - dla pewności możesz użyć go również na krzewach, znajdujących się w bezpośrednim otoczeniu tego, który zachorował.
Choroby grzybowe i szkodniki róż - jak im zapobiegać?
Profilaktyka ma bardzo duże znaczenie w przypadku chorób wywołanych przez grzyby. Tak uchronisz krzewy przed ich atakami:
- usuwaj chwasty i opadłe liście spod krzewów,
- podczas podlewania liście pozostaw suche - strumień kieruj prosto do gleby,
- zadbaj o dobry drenaż podłoża, żeby nie zatrzymywało wody,
- wietrz i dezynfekuj szklarnie i tunele po sezonie,
- dbaj o prawidłowe zagęszczenie krzewów,
- przycinaj krzewy czystymi naostrzonymi narzędziami i stosuj maści zabezpieczające rany.
Dbaj, o jak najniższy poziom wilgotności, zapewnij roślinom dostęp do słońca i przerzedzaj krzewy, by wszystkie pędy miały dostęp do wiatru i słońca.
Nie tylko szkodniki - wiatr i niska temperatura osłabiają róże
Uszkodzenia mrozowe wywołują czernienie pędów. To oznacza, że roślina nie otrzymuje wystarczającej ilości wody i jest nadmiernie przesuszona przez zimny wiatr. Takie zjawisko występuje wczesną wiosną, a najlepszym sposobem, żeby go uniknąć, jest izolacja krzewów agrowłókniną lub innym materiałem. Korzenie zabezpiecza się kopczykami z ziemi albo ściółki. Zniszczone pędy należy wyciąć i spryskać preparatem grzybobójczym.
[product id="177,90,768"]
Właściwa uprawa i nawożenie - podstawa zdrowia róż
Róże negatywnie reagują też na nieodpowiedni odczyn gleby - najkorzystniejszy dla nich to 6-7 pH. Zanim zaczniesz uprawiać te rośliny, sprawdź, czy Twoja gleba zapewni im odpowiednie warunki. Jeśli nie, zastosuj środki odkwaszające lub alkalizujące podłoże.
A jak niedobór składników pokarmowych wpływa na wygląd róż? Zobacz:
- azot - jasne liście o czerwonawych plamach, krzew przestaje się rozwijać,
- magnez - jasnozielone lub żółtawe liście, tzw. chloroza liści,
- potas - czerwonawe liście z brązowymi brzegami.
Jeśli zauważysz pierwsze objawy braku podstawowych pierwiastków, zastosuj nawozy przeznaczone dla róż.
Dobrze odżywione krzewy stają się mniej podatne na choroby i lepiej radzą sobie z atakami chorób grzybowych i szkodników, takich jak owady (mszyce, skoczek różany). Regularne nawożenie i prawidłowa pielęgnacja pozwolą sprawiają, że róże rosną zdrowo i zachowują kondycję nawet w mniej sprzyjających warunkach.
