Jeśli kochasz funkie, również brunera dołączy do grona Twoich ulubionych roślin! Duże ozdobne liście o oryginalnej kolorystyce wprowadzają do ogrodu nieco tajemniczy nastrój. Posadź je pod krzewami i drzewami – to najbardziej problematyczne miejsca, bo niewiele roślin ozdobnych lubi cień. A brunera nie dość, że udekoruje najciemniejsze zakątki, to jeszcze rozjaśni je i ożywi za sprawą unikatowego wybarwienia!
Brunera – ściąga
- Wysokość: 40 cm
- Kwitnienie: kwiecień-czerwiec, może powtórzyć kwitnienie jesienią
- Stanowisko: półcieniste, zaciszne
- Pochodzenie: teren między wschodnią częścią basenu Morza Śródziemnego, Kaukazem, zachodnią Syberia, zachodnim Iranem i Palestyną
- Podłoże: żyzne, próchnicze, przepuszczalne, o odczynie kwaśnym do obojętnego
- Nawożenie: kompost, biohumus
- Podlewanie: regularne
- Rozmnażanie: podział karpy
- Szkodniki i choroby: ślimaki
Brunera – co to za roślina?
Bylina długowieczna i zimotrwała z rodziny ogórecznikowatych. Dorasta do 40 cm wysokości i 60 cm rozpiętości, osiągając kępiasty pokrój.
Kwitnie od kwietnia do maja, a przy sprzyjającej pogodzie, odpowiednim stanowisku i pielęgnacji potrafi przedłużyć kwitnienie do czerwca. Niebieskie drobne kwiaty zbierają się w luźne baldachy. Ze względu na nie brunerę potocznie nazywa się niezapominajką kaukaską. Jeśli po przekwitnięciu przytniesz jej pędy, powtórzy kwitnienie jesienią.
Znak rozpoznawczy tej byliny i główną ozdobę stanowią jednak liście. Duże, bujne i sercowate. Znajdują się na nich wzory w kolorze białym i srebrnym, kontrastujące z zieloną barwą blaszki. Liście utrzymują się aż do mrozów, a sama roślina zimuje w ziemi.
Brunera – odmiany do ogrodu
W ogrodach najczęściej spotyka się brunnerę wielkolistną:
Brunera Marley’s White – kwitnie na biało, co należy do rzadkości w świecie tych roślin. Zielone liście z ciemniejszym żyłkowaniem są mniejsze niż u pozostałych odmian. Osiągają zaledwie 6 cm długości i 5 cm szerokości.
Brunera Sea Heart – liście o wymiarach 10 cm x 10 cm mają marmurkowy kredowy wzór na prawie całej powierzchni. Brzeg obramowany jest na zielono, widać też unerwienie w tym samym kolorze. Odmiana ta dobrze sobie radzi podczas suszy, ponieważ ma grube liście, które magazynują wodę. Łatwiej też znosi przelanie podłoża.
Brunera Silver Heart – o srebrnych liściach z nieregularnym kremowym marginesem. Liście są przy tym grube, duże (15 × 8 cm) i mocno owłosione. Dzięki nim roślina przetrwa przedłużającą się suszę.
Brunera Jack Frost – liście o długości 12 cm i szerokości 7 cm. Marmurkowy wzór zajmuje prawie całą blaszkę liściową, tylko cienki margines przy brzegach jest zielony. Roślina wygląda, jakby pokrywał ją szron i osiąga wysokość do 30 cm.
Brunera – wymagania i warunki
W naturze brunnera rośnie w lasach iglastych i dębowych. Dostosowała się do terenów skalistych i cienia. Dzięki temu sadzi się ją w trudnych miejscach, w których radzi sobie niewiele roślin ozdobnych. Komponuje się z funkami, paprociami i świecznicami.
Stanowisko dla brunery
Liście brunery nie przepadają za słońcem, zwłaszcza pełnym – brązowieją na brzegach, a z czasem zasychają. Z tego powodu rośliny sadzi się w zacisznych miejscach na wystawie północnej, północno-wschodniej lub wschodniej. Lubią delikatne poranne słońce, ale pod warunkiem, że rosną w żyznej, próchniczej i wilgotnej glebie.
W całkowitym cieniu liście słabiej się wybarwiają i roślina wytwarza mniej kwiatów. Z większą ilością słońca najlepiej radzą sobie odmiany o liściach białych i srebrzystych (np. Silver Heart, Jack Frost).
Podłoże dla brunery
Ziemia musi być żyzna, zasobna w materię organiczną i stale wilgotna (ale nie przelana) o odczynie kwaśnym do obojętnego. Jeśli jest za sucho, liście zasychają i obumierają. Na zbyt podmokłym podłożu jej korzenie zaczynają gnić – szczególnie jest to niebezpieczne zimą. Należy do roślin ekspansywnych i ogranicza pojawianie się chwastów.
Podlewanie brunery
Regularne nawadnianie to najważniejszy zabieg pielęgnacyjny w uprawie brunnery. Zwłaszcza kiedy panują suche i gorące dni. Dla utrzymania wilgotności podłoża stosuje się ściółkę pod roślinami np. z kory sosnowej lub torfu. Ziemia powinna być wilgotna bez względu na porę roku, choć niektóre odmiany łatwiej znoszą przesychanie gleby – np. Sea Heart i Silver Heart.
Brunera – nawożenie
Kompost i nawozy organiczne to środki, które zawierają wszystkie składniki niezbędne do prawidłowego rozwoju brunnery. Podczas sadzenia rośliny w nowym miejscu, podłoże miesza się z kompostem. W ciągu sezonu wegetacyjnego rośliny zasila się biohumusem, zwłaszcza jeśli rosną na przeciętnej glebie ubogiej w materię organiczną. W przypadku biohumusu nie ma ryzyka przenawożenia, dlatego można stosować go często – np. raz na dwa tygodnie od wiosny do jesieni.
[product id="2486,2583,1683"]
Brunera – przesadzanie
Brunerę sadzi się do gruntu w kwietniu lub październiku. Jeśli bryła korzeniowa jest już rozwinięta, można je posadzić także latem, ale należy wtedy zadbać o regularne podlewanie. Podłoże miesza się z kompostem i w nim umieszcza sadzonkę. Dzięki temu w glebie znajdzie się odpowiednia ilość próchnicy, a także poprawi się jej struktura i więcej wody zatrzyma się w wyższych warstwach.
Brunera – rozmnażanie przez podział karpy
To najszybszy sposób na pozyskanie nowych bruner i odmłodzenie rośliny macierzystej. Wczesną wiosną karpę dzieli się szpadlem, tak żeby każdy fragment miał kilka pędów z liśćmi. Najlepiej robić to co 3-5 lat, bo dzięki czemu udaje się zachować pokrój i witalność u starszych roślin.
Brunera ma też zdolność samodzielnego rozsiewania się i tendencję do ekspansji w ogrodzie. Niekontrolowana może szybko zająć spory kawałek terenu.
Brunera – zimowanie
Należy do roślin mrozoodpornych, choć stopień odporności zależy od odmiany – sprawdź to przy zakupie wybranej. Liście brunery zasychają na zimę i w takim stanie zostawia się je aż do wiosny. Pełnią rolę dodatkowej ochrony przed mrozem i wiatrem. Dla pewności roślinę można okryć także stroiszem. Zaschnięte liście obrywa się dopiero na wiosnę, a brunnera wykształca nowe.
Brunera – szkodniki i choroby
To jedna z najbardziej odpornych roślin, bo jedyny problem zdrowotny mogą sprawić jej ślimaki. Jeśli zauważysz, że zaczynają zjadać liście, zastosuj pułapki i taśmę miedzianą, która odstraszy je od eksploatacji rabat. Skuteczna jest także mieszanka piołunu i gnojówki do oprysku roślin. Dobre efekty dają ziemia okrzemkowa i mączka bazaltowa – rozsyp je wokół kęp, a utrudnią ślimakom poruszanie się i zniechęcą do żerowania.
[product id="2447,3268,2400"]
Brunera – ciekawostki
- Brunera swoją nazwę zawdzięcza nazwisku szwajcarskiego botanika, lekarza, etnologia i badacza natury Samuela Brunnera, który żył w XVIII i XIX w.
- W języku angielskim dla brunery stosuje się określenie „bugloss”, które pochodzi z greki i oznacza „język wołu”, co odnosi się do kształtu i szorstkiej faktury liści.
