Bratki

Rośliny, których nie może zabraknąć w wiosennym ogrodzie. Dostępne w licznych wersjach kolorystycznych wprowadzają wesoły nastrój już na przedwiośniu. Jakie bratki wybrać, kiedy je sadzić i jakich warunków potrzebują? Zobacz!

Bratki - ściąga

Bratki - co to za rośliny?

Bratki to potoczna nazwa fiołków ogrodowych. Stanowią krzyżówkę 3 gatunków fiołka: trójbarwnego, ałtajskiego i rogatego. Pojawiły się w XIX w. Stanowią zatem dzieło człowieka, a nie natury.

To rośliny dwuletnie, czyli w pierwszym roku po wysiewie wytwarzają części zielone, a w kolejnym kwitną. Niektóre odmiany zakwitają już jesienią w pierwszym roku po wysiewie.

Wśród bratków wyróżnia się odmiany wczesne, średnio wczesne i późne - chodzi oczywiście o termin kwitnienia. Najwcześniej zakwitają już na przedwiośniu, a ich kwiaty utrzymują się do początku lata. Późniejsze odmiany kwitną do lipca, a najpóźniejsze - późnym latem i jesienią oraz wiosną następnego roku.

Bratki - odmiany do ogrodu

Na świecie istnieje ok. 300 odmian bratków, a liczba ta stale się powiększa. Odmiany wczesne:

• Hiemalis - o drobnych kwiatach, obficie kwitnący i wytrzymały na niskie temperatury,
• Trimardeau z oczkiem na dolnych płatkach kwiatów,
• Vorbote o dużych kwiatach w zarysie okrągłych,
• Holenderskie wielokwiatowe - o dużych intensywnie kolorowych kwiatach.

Odmiany późne:

• Szwajcarskie o dużych kwiatach, obficie kwitnące,
• Engelmana o dużych kwiatach i szerokiej palecie odcieni (poza białym),
• Trimardeau - wersja późna, z oczkiem na dolnych płatkach,
• Orchideiflora o największych kwiatach spośród bratków, brzegi płatków są fryzowane.

Warto sadzić różne odmiany, żeby cieszyć się kolorowym widokiem od wczesnej wiosny aż do jesieni.

[product id="509,2717,2719"]

Bratki - wymagania i warunki

Bratki rosną zarówno w półcieniu, jak i słońcu - należy obserwować rośliny i dopasować warunki do indywidualnych potrzeb.

Stanowisko dla bratków

Bratki w pełnym słońcu dłużej kwitną. Jednak zbytnie wystawienie na promienie słońca sprawią, że ich płatki płowieją, zwłaszcza w przypadku mocno wybarwionych odmian. Kompromisem między trwałością a zdrowiem kwiatów zwykle jest delikatny półcień.

Rośliny te najlepiej uprawiać na balkonie, tarasie i w osłoniętych miejscach ogrodu. Silny wiatr łamie bratki, a przy nadmiarze wilgoci ich kwiaty gniją.

Podłoże dla bratków

Bratki rosną w ziemi uniwersalnej - ogrodowej lub w podłożu do kwiatów balkonowych. Ważne, żeby podłoże było przepuszczalne i żyzne, bogate w próchnicę (np. wymieszane z kompostem), o kwaśnym lub obojętnym odczynie. Warto zastosować również drenaż (np. z keramzytu), który odprowadzi nadmiar wody. Zbyt lekką ziemię dociąża się kompostem, a zbyt ciężką rozluźnia torfem.

[product id="2954,2583,637"]

Podlewanie bratków

Bratki lubią wilgotne podłoże, ale szkodzi im zalewanie, dlatego należy uważać, żeby ziemia nie była zbyt mokra. Podczas podlewania liście i kwiaty muszą pozostać suche. Podlewanie powinno być systematyczne, ale umiarkowane - najlepiej wykonywać je rano lub wieczorem, kiedy nie ma słońca.

Bratki w doniczce

W uprawie balkonowej i tarasowej bratki stawia się na wystawie zachodniej i wschodniej. Wymagają częstego podlewania, bo ziemia w doniczce szybko wysycha. Zimą okrywa się je agrowłókniną lub przenosi do pomieszczenia (np. na ganek lub zamkniętą werandę).

Bratki - nawożenie

Bratki nawozi się środkami zawierającymi fosfor i potas. Najwygodniejsze w użyciu są nawozy do kwiatów balkonowych (zwłaszcza płynne,) które rozcieńcza się z wodą.

Jeśli gleba jest żyzna, bratki nie potrzebują nawożenia. Dokarmianie stosuje się tylko w przypadku ubogiego podłoża i w przypadku bratków uprawianych w doniczkach. Na wiosnę zasila się bratki nawozem azotowym, który wzmacnia je po zimie. Podczas sadzenia można wymieszać ziemię z nawozem długodziałającym, który przyspieszy wzrost roślin.

[product id="1045,1604,1856"]

Bratki - sadzenie

Bratki sadzi się od marca, kiedy temperatura staje się wyższa. Lekkie przymrozki nie szkodzą bratkom, ale warto je zahartować, zanim posadzi się je na docelowym miejscu. Bratki przedłużają kwitnienie, jeśli usunie się przekwitłe kwiatostany.

Bratki - rozmnażanie z nasion

Nasiona zbiera się z przekwitłych kwiatostanów i wysiewa od czerwca do sierpnia prosto do gruntu (do dołków głębokich na 0,5 cm). W sprzyjających warunkach (stale wilgotne podłoże, temperatura 15-18 stopni) rośliny wykiełkują już po 2 tygodniach.

Siewki zasila się raz na tydzień płynnym nawozem i podlewa.

Bratki wysiane w rozsadniku przesadza się na docelowe miejsce na przełomie sierpnia i września. Na zimę przykrywa się je stroiszem lub agrowłókniną.

Bratki samodzielnie się wysiewają, dlatego jeśli nie chcesz zwiększyć ich liczebności w swoim ogrodzie, usuwaj przekwitłe kwiatostany. Te, które uprawia się z nasion, w większości nie powtarzają cech roślin matecznych.

[product id="2739,2735,2729"]

Bratki - zimowanie

Bratki lubią chłód i bardzo dobrze radzą sobie zimą. Zimują pod stroiszem lub śniegiem. Jeśli zimy są mroźne i bezśnieżne, trzeba je podlewać. Najbardziej odporne na ujemne temperatury są bratki wielkokwiatowe i bratki dwubarwne.

Bratki - szkodniki i choroby

Bratki chorują najczęściej przez zbyt wilgotne podłoże. Takie warunki sprawiają, że rośliny gniją i obumierają. Jednocześnie rozwijają się na nich choroby grzybowe. Z tego powodu warto wykonywać profilaktyczne opryski środkami przeciwgrzybiczymi - np. Mospilanem, pilnować odpowiedniego poziomu wilgoci i regulować zagęszczenie roślin.

Należy też dbać o odpowiedni poziom azotu w glebie, bo zbyt wysoki sprzyja rozwojowi grzybów. Rozwój chorób i szkodników ogranicza się również przez usuwanie chwastów.

Bratki - szkodniki

Przędziorek chmielowiec objawia się jasnymi plamkami, które łączą się ze sobą. Blaszka pomiędzy nerwami żółknie i brunatnieje, a następnie zamiera. Czasem widać też pajęczynę, jeśli szkodnik jest w dużej liczbie. Na przędziorka pomagają opryski preparatem Nissorung Strong albo Magus.

Mszyce sprawiają, że liście i kwiaty deformują się, żółkną i opadają. Rośliny hamują wzrost. Na spadzi, którą wydalają owady, rozwijają się grzyby sadzakowe w postaci czarnego nalotu. W tym przypadku pomoże oprysk środkiem Siltac lub Deltam Natura (działają też na przędziorki) oraz żółte tablice lepowe.

Wstężyk ogrodowy to ślimak, który wygryza dziury w liściach i pozostawia śluz. Szkodniki te zbiera się ręcznie, zastawia na nie pułapki i otacza rośliny taśmą miedzianą.

Bratki - choroby

Fytoftoroza sprawia, że liście zwijają się łódeczkowato. Zaczyna się od dolnych, najstarszych, które więdną i opadają. Podstawa pędów gnije, a zgnilizna rozprzestrzenia się na pędy i korzenie. Chore rośliny usuwa się i należy poprawić drenaż podłoża. Opryski stosuje się od pierwszych objawów np. preparatem Proplant i Magnicur Energy. Równolegle można używać nawozów i stymulatorów wzrostu.

Szara pleśń wywołuje wodniste, brązowe duże plamy na liściach, ogonkach i kwiatach. Schną, kiedy jest sucho i nabierają szarego nalotu, kiedy jest wilgotno. Szarej pleśni sprzyja też nadmierne zacienienie, brak potasu i wapnia w glebie.

Mączniak rzekomy powoduje żółte i brązowe plamy na górnej stronie liści. Spodnia strona liścia pokrywa się fioletowymi plamami z białoszarym nalotem, który z czasem zmienia się w brunatny. Liście więdną, brązowieją i opadają.

Mączniak prawdziwy objawia się białym nalotem na obu stronach liści. Obejmuje całą blaszkę, ogonek, a także pędy. Na grzybni widoczne bywają czarne zarodniki. Liście żółkną, brązowieją i umierają, zaczynając od najstarszych.

Plamistość liści sprawia, że liście pokrywają się jasnobrązowymi plamami, na których widać czarne zarodniki grzyba. Rośliny spowalniają wzrost i deformują się. Choroba rozwija się od dolnych liści, a z czasem zajmuje też szypułki kwiatowe.

[product id="1705,932,2001,1036,1740,115"]

Bratki - ciekawostki

Więcej porad w e - booku