Bluszcz

Kojarzy się ze starymi parkami i cmentarzami. Jednak nie ma w sobie nic z melancholii. Tworzy unikatowe kompozycje z innymi roślinami i zazielenia puste ściany oraz mury. Uprawia się go w doniczkach w domu, na balkonie i tarasie. Sprawdza się również jako roślina okrywowa. Czego potrzebuje, żeby zdrowo i szybko rosnąć? Zobacz.

Bluszcz - ściąga

Bluszcz - co to za roślina?

Bluszcz należy do rodziny araliowatych i w Polsce jedynym jej przedstawicielem jest Hedera helix, czyli bluszcz pospolity. To roślina zimozielona o niewielkich wymaganiach glebowych i klimatycznych.

Cechuje się heterofylią, czyli dwoma rodzajami liści:

• całobrzegimi - na pędach generatywnych (kwitnących),
• klapowanymi - na pędach wegetatywnych (nie kwitnących).

Bluszcz zakwita dopiero po 8 latach od posadzenia. Drobne obupłciowe kwiaty zebrane są w żółtozielone gronobaldachy. Przyciągają owady zapylające z rodziny muchówek.

Kuliste granatowe owoce pestkowe wielkości ziarnka grochu są trujące dla ludzi i większości zwierząt, podobnie jak liście i pędy. Owoce pojawiają się w kolejnym roku po kwitnieniu, czyli w 9. roku od posadzenia.

Młode przyrosty pędów mają szary kolor z uwagi na występujące na nich włoski. Również liście u młodych roślin są owłosione i dopiero z czasem stają się skórzaste, a ich blaszka przybiera ciemnozielony kolor.

Bluszcz uprawia się w pojemnikach w domu, na balkonie i tarasie. W ogrodzie rośnie na podporach, pniach drzew, przy murach i ogrodzeniach. Stosuje się go także jako roślinę okrywową. Wytwarza samoczepne grube i mocne pędy.

Bluszcz szczególnie warto sadzić tak, by wspinał się po ścianie domu. Dzięki naturalnej osłonie mniej ciepła ucieka zimą z wnętrza, a latem w budynku panuje niższa temperatura. Sama roślina również na tym korzysta, bo kiedy rośnie przy murze, zimą lepiej znosi mroźne wiatry.

Bluszcz - odmiany do ogrodu

Bluszcz Arborescens to krzaczasta odmiana bez korzeni czepnych. Powstała dzięki rozmnażaniu z dorosłych, kwitnących części rośliny. Ma zdrewniałą łodygę i skórzaste, wydłużone liście. Zwykle dorasta do 1 m wysokości, a jej przyrost roczny wynosi 0,2 m. Kwiaty pojawiają się od września do października. Najlepiej udaje się na stanowiskach słonecznych.

Bluszcz Thorndale dorasta do 20-30 m wysokości, z rocznym przyrostem do 1 m. Lekko przemarza zimą, dlatego warto ją ściółkować przed nastaniem mrozów. Wypuszcza skórzaste liście o ciemnozielonym kolorze i kremowo-białym unerwieniu, które ułożone są skrętolegle na łodydze. Dobrze rośnie zarówno w słońcu, jak i półcieniu.

Bluszcz Goldheart wyróżnia się trójklapowymi liśćmi w kolorze ciemnozielonym z dużą nieregularną złocistą plamą na każdym z nich. Równie ozdobne są młode czerwonobrązowe pędy. Odmiana ta przyrasta o 50 cm rocznie, dzięki czemu pędy widać przez cały sezon wegetacyjny.. Sprawdza się jako roślina okrywowa, jednak przemarza łatwiej niż inne odmiany bluszczu i potrzebuje osłony na zimę (np. agrowłókniny). Najlepiej rośnie w półcieniu - w pełnym słońcu może doznać poparzeń.

Bluszcz - odmiany do domu

Bluszcz doniczkowy szybko rośnie i ma skromne wymagania pielęgnacyjne. Uprawia się go z podpórkami lub jako swobodnie zwisający. Poza doniczkami występuje również w ogrodach w szkle.

Bluszcz Wonder to odmiana z trójklapowymi drobnymi liśćmi o ciemnozielonym odcieniu i jasnożółtym unerwieniu. Krzaczasty pokrój sprawia, że bardzo dobrze wygląda w doniczkach i pojemnikach. Tworzy kompozycje z innymi roślinami, a najlepiej wygląda puszczony swobodnie.

Bluszcz Narrow to wąskolistna odmiana bluszczu o jednolicie ciemnozielonych liściach. Młode liście są jaśniejsze i z wiekiem nabierają głębszego koloru. Podział na trzy klapy wykształca się dopiero u starszych egzemplarzy.

Bluszcz Spearpoint wyróżnia się wąskimi i długimi liśćmi. Młode liście mają formę pojedynczą i z biegiem czasu przekształcają się w trójklapową. Wówczas środkowa klapa jest wyraźnie dłuższa od tych u nasady. Stąd też nazwa odmiany - “ostrze włóczni”.

Bluszcz - wymagania i warunki

Bluszcz to wytrzymała roślina, która dobrze radzi sobie w trudniejszych warunkach, takich jak mrozy czy wiatr. Wystarczy zapewnić jej odpowiednią opiekę, żeby rosła przez wiele lat, osiągając imponujące rozmiary.

Stanowisko dla bluszczu

Bluszcz lubi miejsca zacienione i najlepsza dla niego jest wystawa północna. Jednak żeby zakwitnąć potrzebuje dostępu do słońca, dlatego sprawdza się również w uprawie od strony wschodniej lub zachodniej. Kwiaty zwykle pojawiają się tylko na tych pędach, które są oświetlone przez część dnia.

Podpory nie mogą być zbyt śliskie, tak aby pnącze mogło się do nich przyczepić.

Bluszcz doniczkowy dobrze rośnie w zacienionym i jasnym miejscu, w którym nie docierają do niego bezpośrednie promienie słoneczne. Dobór stanowiska zależy od koloru liści - zielony oznacza, że miejsce powinno być cieniste i chłodne. Barwne liście wymagają większego dostępu do światła i ciepła. Optymalna temperatura dla bluszczu to 15-18°C.

Podłoże dla bluszczu

Bluszcz potrzebuje gleby świeżej, próchniczej i wapiennej. W uprawie domowej sprawdza się również uniwersalna ziemia do kwiatów doniczkowych.

Podlewanie bluszczu

Gleba powinna być stale wilgotna (nie przelana) w okresie wzrostu bluszczu, a także podczas suchego lata. Do podlewania wykorzystuje się wodę o temperaturze pokojowej. Bluszcz to roślina zimozielona, dlatego przed nadejściem mrozów warto podlać ją, by uniknąć suszy fizjologicznej. Potem należy osłonić podłoże, co uchroni je przed utratą wilgoci.

Bluszcz - nawożenie

Bluszcze dokarmia się nawozem wieloskładnikowym przez cały rok. Zmienia się jedynie częstotliwość nawożenia. Od kwietnia do sierpnia zasila się go raz w tygodniu, a zimą raz w miesiącu. W ciągu pierwszego roku od posadzenia nie nawozi się bluszczu.

Bluszcz - przesadzanie

Szybki przyrost młodych pędów na wiosnę sprawia, że bluszcz należy regularnie przesadzać. Dorosłe osobniki przesadza się, kiedy zaczynają wypuszczać młode odrosty. Z kolei bluszcze doniczkowe przesadza się minimum co 2 lata na wiosnę.

[product id="3157,1547,1372"]

Bluszcz - rozmnażanie

Istnieje kilka sposobów na rozmnażanie bluszczu - z nasion, odkładów i sadzonek.

Rozmnażanie bluszczu z nasion

Nasiona bluszczu wysiewa się prosto do gruntu wiosną. Rośliny w ten sposób rozmnażają się również samoistnie. Pomagają im w tym ptaki, które żywią się owocami i rozsiewają nasiona. Część nasion opada na ziemię przy roślinie, dzięki czemu bluszcz się zagęszcza.

Rozmnażanie bluszczu z odkładów

To jedna z prostszych metod rozmnażania bluszczu. Pędy rośliny przygina się do podłoża, wkłada je do dołka wykopanego w ziemi i usypuje nad nimi kopczyk. Z jednego długiego pędu da się stworzyć nawet kilka odkładów - wystarczy zakopać jego odcinki co kilkanaście centymetrów. Pędy, które znajdą się w ziemi należy pozbawić liści.

Rozmnażanie bluszczu z sadzonek

Sadzonkę odcina się z wierzchołka pędu. Powinna mieć jeden albo dwa węzły.

Rozmnażanie tym sposobem przeprowadza się przez cały rok - od wiosny aż do początku jesieni.

Sadzonki szybko się ukorzeniają w wodzie i gruncie, ale wymagają ochrony przed mrozem i potrzebują stale wilgotnego podłoża. Na stałe miejsce sadzi się je wiosną, kiedy istnieje pewność, że przymrozki już nie wystąpią. Wcześniej można rozpocząć hartowanie młodych rośliny, żeby lepiej przygotować je do zmiany miejsca.

Bluszcz - cięcie

Bluszcze przycina się wczesną wiosną, kiedy ustaną silne mrozy. W marcu i kwietniu usuwa się chore, uszkodzone i przemarznięte pędy. Należy się pozbyć również pędów, które rosną w niewłaściwym kierunku.

Starsze okazy przycina się dwa razy w roku. Sekatory w dłoń bierzemy na wiosnę (w marcu) i latem (w lipcu). Drugie cięcie hamuje nadmierny wzrost rośliny, pozwala przerzedzić ją i skrócić oraz usunąć przyrosty, które pojawiły się wiosną. U dojrzałych roślin wykonuje się także cięcia odmładzające, podczas których skraca się pędy do ½ metra.

Mocne cięcie sprawia, że bluszcz zaczyna się rozkrzewiać. Zabieg ten stosuje się więc również wtedy, kiedy roślina wypuszcza zbyt długie i mało ulistnione pędy.

Młodym roślinom uszczykuje się końce pędów na ⅓ wysokości. Ten sposób również dobrze działa na rozkrzewianie się.

[product id="682,675,672"]

Bluszcz - zimowanie

Podczas dużych mrozów bluszcz ma tendencję do przemarzania (szczególnie narażone są wspinające się pędy). W takie dni i w miarę możliwości warto roślinę okrywać - np. igliwiem. Podczas śnieżnych zim nie trzeba się martwić o kondycję bluszczu - warstwa śniegu pełni rolę ochronną.

Bluszcz można zimować w pomieszczeniu przy temperaturze 10 stopni i sporadycznym podlewaniu, które zapobiega wyschnięciu bryły korzeniowej. W przypadku pomieszczeń ogrzewanych dobrze jest również zraszać roślinę wodą.

Bluszcz - szkodniki i choroby

Zbyt suche powietrze i nadmiar promieni słonecznych sprawiają, że liście bluszczu więdną i odbarwiają się, by w końcu opaść. Bluszcze cierpią również z powodu ataków szkodników i chorób grzybowych.

Choroby grzybowe (np. antraknoza) powodują powstanie plam na blaszce liściowej. Jeśli je zauważysz, ogranicz podlewanie i zastosuj środek grzybobójczy, taki jak Kaptan Zawiesinowy, Miedzian albo Amistar.

Przędziorki sprawiają, że liście zmieniają kolor na żółtobrunatny. Roślinę pokrywa osad, który w dotyku przypomina jedwab. Przędziorki pojawiają się, kiedy jest zbyt sucho, dlatego najpierw stosuje się oprysk preparatami Floramite, Magus lub Ortus, a następnie pilnuje odpowiedniej wilgotności powietrza. Podczas suchych dni warto zraszać liście bluszczu.

Wciornastki wywołują powstanie srebrzystych plam na liściach. W ich przypadku skutecznie działają takie środki, jak Karate Gold i Emulpar.

Mszyce zajmują szczyty młodych pędów i tworzą czarne skupiska. Pod ich wpływem liście marszczą się i zwijają, a ich brzegi schną. Żeby pozbyć się mszyc najlepiej zastosować Silitac, Deltam Spray i żółte tablice lepowe.

Tarczniki powodują powstanie kosmatych plam na dolnej stronie liści i łodygach. Szkodniki zdejmuje się mechanicznie, np. szpatułką, a następnie wykonuje oprysk Emulparem lub Sanium.

[product id="1383,1711,2009,1679,2001,1125"]

Bluszcz - ciekawostki

Więcej porad w e - booku