Jedna z najdzielniejszych roślin. Rośnie w cieniu, lubi chłód i nie przeszkadza jej suche podłoże. Trwa w zadymionych pomieszczeniach, dzielnie znosi opary kuchenne, kurz z ulicy i przeciągi. Zahartowana w górskich rejonach Azji nadaje się do uprawy doniczkowej, zwłaszcza w miejscach, w których roślinom poświęca się mniej uwagi i takich, w których bardziej wrażliwe okazy sobie nie poradzą. Chcesz mieć zieloną dżunglę w domu przy niewielkim nakładzie pracy? Zapominasz o podlewaniu? Przed Tobą aspidistra!
Aspidistra – ściąga
- Wysokość: 70-80 cm
- Kwitnienie: luty-marzec, rzadko w warunkach domowych
- Stanowisko: cień, półcień, mocno rozproszone światło
- Pochodzenie: Azja Wschodnia: Indie (wsch. Himalaje), Półwysep Indochiński, Chiny, Tajwan, Japonia
- Podłoże: przepuszczalne, żyzne, lekko kwaśne do obojętnego
- Nawożenie: regularne, nawozy do roślin zielonych
- Podlewanie: umiarkowane, regularne
- Rozmnażanie: podział kłącza
- Szkodniki i choroby: wciornastki, przędziorki, tarczniki
Aspidistra – co to za roślina?
Aspidistra to rodzaj roślin z rodziny szparagowatych, który obejmuje około 175 dotychczas poznanych gatunków. Główne skupiska, w tym endemitów, znajdują się w Chinach (prowincja Guangxi) i Wietnamie.
Naturalnie rośnie w górach przy drzewach i krzewach. W doniczce uprawia się tylko aspidistrę wyniosłą. Najważniejszy element ozdobny stanowią ciemnozielone owalne liście, które osiągają długość do 45 cm, szerokość do 10 cm i się przewieszają. Nie wyrastają z łodygi, tylko bezpośrednio z podziemnego kłącza dzięki długim ogonkom.
Gwiazdkowate lub kubeczkowate kwiaty w uprawie doniczkowej pojawiają się rzadko. A jeśli już wyjrzą, to tylko tuż nad ziemią, przez co nie widać ich zbyt dobrze.
Dobrze znosi wahania temperatury i suche powietrze (np. zimą). Dzięki temu może stać na parapecie przy kaloryferze zimą (do 21°C). Często spotykana jest jako roślina biurowa – zielona, atrakcyjna i niewymagająca.
Przez długi czas uważano, że aspidistrę zapylają ślimaki, ale obecnie uznaje się, za tę czynność odpowiadają skorupiaki z rzędu amphipoda (obunogi), stawonogi (skoczogonki) i niektóre muchówki.
Aspidistra – odmiany do domu
Wybór odmian ogranicza się tylko do Variegaty o zielonych liściach z żółtym podłużnym paskowaniem. Dobrze się czuje na wystawie wschodniej, zachodniej i południowej o rozproszonym świetle – wówczas utrzymuje wybarwienie.
Aspidistra – wymagania i warunki
Wypełnia miejsca, w których nie radzą sobie światłolubne rośliny. Ożywia wystawę północną, w tym balkony i tarasy.
Stanowisko dla aspidistry
Lubi półcień, cień i stanowiska o rozproszonym świetle – zwłaszcza odmiana Variegata. Najlepsze dla aspidistry są parapety północne. W przypadku wystawy wschodniej lub zachodniej roślinę należy postawić w odległości 2-3 m od okna. Jeśli chcesz ją umieścić w pokoju południowym, przypilnuj, żeby znalazła się 4-6 m od okna.
Aspidistrę latem możesz wystawić na taras, balkon lub do ogrodu – do cienia lub półcienia.
Podłoże dla aspidistry
Wystarczy zwykła ziemia do roślin doniczkowych – żyzna i przepuszczalna, o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym, może być z domieszką piasku, który rozluźni strukturę. Dla lepszego odprowadzenia wody na dno doniczki wysyp keramzyt, perlit lub żwir. Aspidistra lubi również gotowe podłoże dla juk, dracen i palm.
[product id="2955,2018,2061"]
Podlewanie aspidistry
Wymaga umiarkowanego podlewania, tak żeby ziemia zdążyła w międzyczasie przeschnąć. Zimą nawadnia się aspidistrę co 7-14 dni, a latem nawet 2 razy w tygodniu. Jeśli wyjeżdżasz na dłużej, podlej roślinę jak zwykle – nie wlewaj za dużo wody do doniczki czy na podstawkę, bo kłącze może zgnić. Krótkotrwała susza nie zaszkodzi Twojej podopiecznej.
Aspidistra – nawożenie
Roślinę nawozi się regularnie, raz na 2 tygodnie lub raz na miesiąc. Jednak ważne, żeby stosować tylko połowę zalecanej dawki i rozcieńczać preparaty. Najlepszy jest nawóz do roślin zielonych, który pozwala rozwijać się liściom i dba o ich wybarwienie.
[product id="1421,1992,3150"]
Aspidistra – przesadzanie
Raz na kilka lat aspidistrę przesadza się do nowej doniczki. Zwykle co 2-3 lata, bo rośnie i zagęszcza się powoli. Najlepiej zrobić to wiosną, żeby połączyć z zabiegiem rozmnażania. Maksymalna średnica doniczki to 30 cm. Jeśli korzenie rośliny zaczynają przerastać dno lub wystają od góry, przytnij je, a górną warstwę podłoża wymień na świeżą.
Aspidistra – rozmnażanie z kłącza
Młode rośliny pozyskuje się na wiosnę. Ostrym nożem podziel kępę na mniejsze fragmenty, tak żeby na każdej sadzonce były co najmniej 3-4 liście. Doniczka powinna mieć średnicę ok. 12 cm. Świeżo posadzoną aspidistrę podlej, żeby łatwiej przyjęła się w nowym miejscu.
Aspidistra – zimowanie
Zimuje w 10-15°C. Najlepiej umieścić ją w najciemniejszym pokoju, daleko od kaloryfera lub przenieść np. na korytarz. Utrzymuje wiecznie zielone liście, może zakwitnąć na koniec zimy lub bardzo wczesną wiosną, choć w uprawie domowej zdarza się to sporadycznie.
Aspidistra – szkodniki i choroby
To jedna z najodporniejszych roślin, jeśli chodzi o ataki szkodników czy patogenów. Jeśli zaczynają pojawiać się niepokojące objawy, zwykle powód leży w niewłaściwych warunkach uprawy (za sucho, za jasno, za dużo nawozu). Bywa, że już w sklepie roślina „łapie” szkodniki, dlatego przed kupnem należy ją dokładnie obejrzeć. Nieproszeni goście, których spotyka się na aspidistrze, to:
Tarczniki – żerują na młodych pędach i na spodnich częściach liści, które żółkną i opadają. Roślina wiotczeje i słabnie. Na tarczniki działają takie środki, jak: Sanium, Emulpar Spray i Laser 940 EC.
Przędziorki – na górnej stronie blaszki liściowej pojawiają się jasne drobne plamki, a także pajęczyny. Same szkodniki mają kolor czerwony. Skutecznie radzą sobie z nimi: Emulpar Spray i Laser 940 EC.
Powyższych intruzów najpierw pozbądź się mechanicznie, usuwając je patyczkiem do uszu nasączonym roztworem szarego mydła, płynu do naczyń lub denaturatu. Na koniec przetrzyj liście płatkiem kosmetycznym lub wacikiem nasączonym denaturatem, spirytusem lub zastosuj gotowe środki.
Wciornastki – sprawiają, że na liściach widać srebrne drobne plamki, dziurki i skorkowacenia. Tutaj pomogą: Karate Gold i Karate Spray.
[product id="1125,2007,1303,1679,1681,1682"]
Wskutek błędów w pielęgnacji dochodzi do:
- Rozdwajania końcówek liści – to znak, że Twoja aspidistra otrzymała za dużo nawozu. Na jakiś czas przerwij jej zasilanie, za to pilnuj podlewania.
- Brązowienia liści – kiedy roślinie jest za sucho i zbyt gorąco. Uszkodzone części liści usuwa się, a roślinę nawadnia i przestawia w chłodniejsze miejsce.
Aspidistra – ciekawostki
- Grecka nazwa „aspid” pochodzi od słowa „tarcza” – tak liście tej rośliny skojarzyły się angielskiemu botanikowi Johnowi Ker Gawlerowi w 1822 r.
- Popularność zaczęła zdobywać w Anglii już w czasach późnowiktoriańskich. W pewnym momencie stała się symbolem angielskich drobnomieszczańskich mieszkań. W Polsce szczyt jej sławy przypadł na czasy PRL. Dzisiaj wraca do łask z uwagi na niewielkie wymagania pielęgnacyjne, odporność na warunki zewnętrzne i długowieczność, z czym wiąże się jej pospolita nazwa „żelazny liść”.
- Liści aspidistry używa się w tradycji japońskiej w boxach osechi-ryōri i bento do oddzielania porcji posiłków.
- Do lat 70. XX w. znanych było tylko 8-10 gatunków aspidistry. Dekadę później w Chinach odkryto kolejnych 30, a potem również następne – w Wietnamie. Obecnie rozpoznano 175, a szacuje się, że rodzaj aspidistra obejmuje w sumie 200-300 gatunków.
Więcej porad w e - booku
